Meta moet stoppen met het onrechtmatig aanbieden van gepersonaliseerde advertenties op Facebook en Instagram in Europa. Het techbedrijf verzamelt zonder geldige juridische basis persoonsgegevens van Europese gebruikers om ze gerichte reclames voor te schotelen. Door een spoedprocedure bij de European Data Protection Board (EDPB) krijgt Meta twee weken de tijd om gehoor te geven aan het verbod.
Dat schrijft de Autoriteit Persoonsgegevens in een persbericht.
Gerichte advertenties zijn hoofdpijndossier voor Meta
Een groot deel van de inkomsten van Meta is afkomstig uit de opbrengsten van advertenties. Het Amerikaanse technologiebedrijf verzamelt al jaren persoonsgegevens van gebruikers, waaronder naam, woonplaats, leeftijd, opleiding, contactgegevens, locatiegegevens en browsegeschiedenis. Met deze informatie creëert het bedrijf gebruikersprofielen. Deze data gebruikt Meta om gerichte advertenties aan te bieden, of om door te verkopen aan derden.
Jarenlang zei Meta dat ze gegevens van Facebook– en Instagram-gebruikers verzamelde om haar diensten te kunnen aanbieden. De Data Protection Commission (DPC), de Ierse toezichthouder, oordeelde begin dit jaar dat deze ‘contractuele noodzaak’ in strijd was met de Europese privacywetgeving. Daarvoor kreeg Meta in januari een boete van 390 miljoen euro opgelegd.
Om een nieuwe boete te ontlopen, paste Meta in maart de gebruikersvoorwaarden aan. Sindsdien zegt het technologiebedrijf gebruikersgegevens te verzamelen op basis van een gerechtvaardigd belang. Dat betekent dat het bedrijf niet langer expliciet om toestemming van gebruikers hoeft te vragen om data te verzamelen. Het Europees Hof van Justitie stak hier in juli een stokje voor en bepaalde dat het aanbieden van gerichte advertenties geen gerechtvaardigd belang is.
Noorse toezichthouder vraagt EDPB om permanent verbod
De Noorse toezichthouder Datatilsynet gebruikte de uitspraak van het Hof om een tijdelijk verbod op het aanbieden van gerichte advertenties op te leggen aan Meta. De privacywaakhond oordeelde dat Meta er “zeer ondoorzichtige en indringende monitorings- en profileringsactiviteiten” op nahield om privacygevoelige gegevens van gebruikers te verzamelen en verwerken.
Het verbod geldt nog tot en met vrijdag 3 november. Datatilsynet is bang dat Meta na deze datum weer op de oude voet verder gaat. Daarom drong de Noorse toezichthouder er bij de EDPB op aan om het tijdelijke verbod permanent te maken. “De zaak voorleggen aan de EDPB is de enige manier om ervoor te zorgen dat Meta de rechten van Facebook- en Instagram-gebruikers respecteert”, zo zei de toezichthouder in een reactie.
EDPB maakt einde aan verdienmodel Meta
De EDPB, waar vertegenwoordigers van de nationale toezichthouders in plaatsnemen, heeft vandaag ingestemd met het voorstel van de Noorse toezichthouder om een permanent verbod in te stellen voor het aanbieden van gerichte reclames door Meta in Europa. Het techbedrijf heeft geen geldige juridische basis voor het verwerken van persoonsgegevens voor gebruikersprofielen, zegt de EDPB in een verklaring.
Aleid Wolfsen, bestuursvoorzitter van de Autoriteit Persoonsgegevens en vicevoorzitter van de EDPB, is te spreken over het besluit. “Meta houdt bij wat je op Facebook en Instagram zet, aanklikt of leuk vindt en gebruikt die informatie voor het aanbieden van persoonsgerichte advertenties. Het onterecht verwerken van de persoonlijke informatie van miljoenen mensen op Facebook is een verdienmodel voor Meta. Door hier een eind aan te maken, is de privacy van mensen beter beschermd.”
“Genoeg is genoeg. Na meer dan vijf jaar de privacy van gebruikers te hebben geschonden, houdt de EDPB nu voet bij stuk en maakt het een einde aan Meta’s gebrek aan respect voor de wet”, zo zegt de Noorse toezichthouder Datatilsynet in een reactie.
Meta introduceert abonnement voor Facebook- en Instagram-gebruikers
Deze week kondigde Meta aan dat het plannen heeft om een abonnement te introduceren voor Facebook- en Instagram-gebruikers. In ruil voor een maandelijks bedrag verzamelt het bedrijf niet langer persoonlijke gegevens van abonnees en krijgen ze niet langer gerichte advertenties te zien. Voor wie niet wil betalen voor Facebook en Instagram, de platformen blijven gratis beschikbaar voor iedereen. Daar staat wel tegenover dat Meta persoonsgegevens blijft verzamelen en gerichte advertenties aanbieden. Je betaalt dan dus met je gegevens.
De Oostenrijkse privacystichting Noyb is niet te spreken over het plan van Meta. “Grondrechten zijn niet te koop. Gaan we nu betalen voor het stemrecht of het recht op de vrijheid van meningsuiting? Dit zou betekenen dat alleen de rijken van deze rechten kunnen genieten, in een tijd waarin veel mensen moeite hebben om de eindjes aan elkaar te knopen. Het introduceren van dit idee op het gebied van je recht op gegevensbescherming is een grote verschuiving.”
Noyb-voorzitter Max Schrems heeft juridische stappen aangekondigd als Meta de plannen voor een betaald abonnement doorzet.
