De Consumentenbond, zeven andere Europese consumentenorganisaties en koepelorganisatie BEUC hebben een klacht ingediend tegen WhatsApp. De organisaties menen dat de makers van de chatapplicatie te veel druk uitoefenen om de nieuwe gebruiksvoorwaarden en het privacybeleid te accepteren. Het is aan de Europese Commissie en het Europese netwerk van consumentenautoriteiten om de klacht te onderzoeken en een uitspraak te doen.
Dat schrijft de Consumentenbond in een persbericht.
Nieuwe gebruiks- en privacyvoorwaarden WhatsApp tegen het zere been van gebruikers
De nieuwe gebruiks- en privacyvoorwaarden van WhatsApp houden de gemoederen al geruime tijd bezig. In januari presenteerde het bedrijf de omstreden voorwaarden. Daarin stond dat WhatsApp gebruikersdata ging delen met Facebook. Concreet ging het om zaken als IP-adressen, apparaatgegevens, locatiegegevens, interesses en contactinformatie. Aanvankelijk dreigde WhatsApp het account van gebruikers te verwijderen als ze niet vóór 8 februari akkoord gingen met de nieuwe privacyvoorwaarden.
WhatsApp-gebruikers klaagden steen en been, met name omdat ze vonden dat ze geen andere keus hadden dan de voorwaarden te accepteren. De chatdienst besloot om de ingangsdatum te verschuiven naar 15 mei. Dat gaf het bedrijf meer tijd om tekst en uitleg te geven over de vernieuwde privacyvoorwaarden.
Wie vóór 15 mei alsnog de voorwaarden niet accepteerde, dreigde zijn account niet langer te kunnen gebruiken en uiteindelijk zelfs te verliezen. Dat veroorzaakte opnieuw commotie. WhatsApp kwam op zijn woorden terug en zei geen accounts te verwijderen. Op de ondersteuningspagina meldde WhatsApp echter dat gebruikers na enige tijd nog maar een beperkt aantal features van de chatdienst kon gebruiken. In mei nam WhatsApp ook op deze woorden terug en zei dat het toch geen beperkingen ging opleggen aan de functionaliteiten van de app als gebruikers de voorwaarden weigeren.
Consumentenbond: ‘WhatsApp handelt in strijd met de wet’
De Consumentenbond, diverse Europese consumentenorganisaties en koepelorganisatie BEUC zijn niet te spreken over hoe WhatsApp de zaak aanpakt. In hun ogen bestookt WhatsApp gebruikers met ‘opdringerige meldingen’ om de nieuwe gebruiks- en privacyvoorwaarden te accepteren. De inhoud en herhaling zorgt voor ‘onnodige druk’ en belemmert hen in hun keuzevrijheid. En dat is in strijd met de Europese regels.
Verder klagen de instanties dat de voorwaarden niet transparant en slecht te begrijpen zijn. Voor consumenten is het onmogelijk om te overzien wat de gevolgen zijn voor hun privacy als ze instemmen met de nieuwe voorwaarden. “WhatsApp dreigt consumenten de toegang tot de app te weigeren als ze de voorwaarden niet accepteren. Terwijl helemaal niet duidelijk is waar ze toestemming voor geven”, vertelt Sandra Molenaar, directeur van de Consumentenbond. “WhatsApp beperkt consumenten in hun keuzevrijheid: als je niet accepteert, kun je Whatsapp niet meer gebruiken. De contractvoorwaarden zijn bovendien niet transparant. En dat is in strijd met de wet.”
Molenaar benadrukt dat er al een onderzoek loopt naar het privacybeleid van WhatsApp. “Dat maakt de noodzaak tot ingrijpen door de autoriteiten extra groot. WhatsApp moet de rechten van consumenten respecteren.”
Duitse regionale toezichthouder kritisch over gebruiks- en privacyvoorwaarden
Overigens verandert er voor Europese WhatsApp-gebruikers niets, ongeacht of ze de nieuwe gebruiks- en privacyvoorwaarden accepteren of niet. Europese wet- en regelgeving op het gebied van privacy verbiedt datadeling tussen dochter- en moederbedrijf. Dat betekent dat WhatsApp geen gebruikersdata mag overhandigen aan Facebook. De Hamburgische Beauftragte für Datenschutz und Informationsfreiheit (HmbBfDI), de Duitse regionale privacywaakhond, bevestigde dat onlangs nog.
De Duitse toezichthouder voegde hier aan toe dat WhatsApp en Facebook vaag en onduidelijk zijn in de nieuwe gebruiks- en privacyvoorwaarden. Zo staat er volgens de HmbBfDI in de nieuwe voorwaarden dat Facebook het recht heeft om data van dochterondernemingen te verzamelen, terwijl het eerder aangaf dit niet te zullen doen. Er staat niets in over een rechtmatig belang om deze gegevens te verwerken. Tevens geeft het sociale netwerk van Mark Zuckerberg aan dat het interesse heeft in data van jongeren. Een paragraaf over dat WhatsApp geen data deelt met Facebook, is bovendien weggelaten uit de definitieve tekst.
“Gebruikers worden door WhatsApp geconfronteerd met niet-transparante voorwaarden voor verregaande gegevensoverdracht”, zo schrijft de HmbBfDI. De toezichthouder vreest dat datadeling onder de nieuwe voorwaarden alsnog stapsgewijs ingevoerd kan worden in de toekomst, als gebruikers hier nu mee instemmen.
