Autoriteit Persoonsgegevens waarschuwt: ‘Pas op met camera’s met gezichtsherkenning’

Beveiligingscamera op een luchthaven

Een groot aantal sectoren en bedrijven in Nederland maken gebruik van camera’s die uitgerust zijn met gezichtsherkenningstechnologie. Hoewel dit niet verboden is, gelden er wel regels voor het gebruik ervan. De Autoriteit Persoonsgegevens gaat ondernemers en gemeenten voorlichting geven over de toepassingsregels van gezichtsherkenningscamera’s.

Dat schrijft de toezichthouder in een persbericht.

Meeste sectoren gebruiken camera’s met gezichtsherkenning

De detailhandel, sport, beveiligingswereld, entertainmentindustrie, transport- en logistieksector en natuurlijk gemeenten: in vrijwel alle sectoren en bij overheidsinstanties worden camera’s met gezichtsherkenningssoftware ingezet. Deze technologie is handig als je een oogje in het zeil wil houden of inbrekers op heterdaad betrappen.

De privacywaakhond vroeg de afgelopen maanden aan leveranciers en producenten van camera’s die uitgerust zijn met gezichtsherkenningstechnologie aan welke sectoren zij het meeste leveren, en wie de meeste interesse had in deze producten. Daaruit bleek dat winkeliers in de detailhandel gezichtsherkenning inzetten om winkeldieven op te sporen. Andere partijen zoals beveiligingsbedrijven, pretparken en evenementlocaties gebruiken dit type camera voor de toegangscontrole.

Camera’s met gezichtsherkenning zijn verschrikkelijk voor onze privacy

Camera’s met gezichtsherkenningstechnologie zijn voor dergelijke doeleinden zeer handig. Ze zijn echter een nachtmerrie voor onze privacy. “Als we het land volhangen met zulke systemen, kun je continu gevolgd worden. Die camera’s nemen jou niet alleen op, die weten wie je bent”, zo zegt Monique Verdier, vicevoorzitter van de Autoriteit Persoonsgegevens.

Ze zegt alle begrip te hebben voor de slijter die met gezichtsherkenningscamera’s winkeldiefstallen wil voorkomen, maar dat mag volgens haar niet op deze manier. “Die [camera’s] kunnen jou herkennen als je bijvoorbeeld de slijter binnenstapt om een fles wijn te kopen en kunnen het ook registreren als je dat misschien wat vaker doet dan een ander. Dat is niet alleen een onprettig idee, het is in strijd met de wet”, aldus Verdier.

Gezichtsherkenningscamera’s zijn in beginsel verboden

Volgens de toezichthouder weten bedrijven en organisaties vaak niet goed wat de regels zijn voor gezichtsherkenning. De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) stelt hele strenge eisen aan het verwerken van biometrische gegevens als een vingerafdruk, irisscan of gezichtsprofiel. Dit omdat het zogeheten bijzondere persoonsgegevens zijn. Dat zijn gegevens die, als ze in de verkeerde handen terecht komen, je privacy in de meest verregaande zin van het woord aantasten. Ze kunnen namelijk gebruikt worden om jou en anderen te identificeren.

In beginsel is het dan ook verboden om camera’s met gezichtsherkenning in te zetten. Er zijn twee uitzonderingen op dit verbod. Als mensen die gefilmd worden toestemming hiervoor hebben gegeven, mogen gezichtsherkenningscamera’s ingezet worden. Dat geldt ook als ze gebruikt worden voor beveiligings- en authenticatiedoeleinden die een ‘zwaarwegend algemeen belang’ dienen. Denk aan de beveiliging van een kerncentrale of datacentrum. Voor een supermarkt gaat deze vlieger niet op.

Omdat de regels voor het gebruik van gezichtsherkenningscamera’s niet algemeen bekend zijn, gaat de toezichthouder gerichte voorlichting geven aan de verschillende sectoren. Ook heeft ze op haar eigen website een pagina gewijd aan het onderwerp. Daar vind je antwoord op vragen als wanneer je dit soort camera’s wel en niet mag gebruiken, aan welke eisen geldige toestemming moet voldoen en aan welke privacyaspecten producenten en leveranciers aandacht moeten besteden als ze camera’s met gezichtsherkenning maken en verkopen. Ook staat de privacywaakhond uitgebreid stil bij het opslaan en verwerken van biometrische gegevens.

‘Bestudeer eerst goed andere alternatieven’

Verdier erkent dat camera’s met gezichtsherkenning misschien praktisch en functioneel zijn, maar alleen ingezet mogen worden als het echt nodig is. Ze adviseert het MKB en ambtelijke organisaties om eerst goed te bestuderen of het niet mogelijk is om hun doelen met minder ingrijpende maatregelen te bereiken. Bijvoorbeeld met camera’s zonder gezichtsherkenningstechnologie. Daarvoor gelden uiteraard ook privacyregels, maar bieden meer ruimte om normale camera’s in te zetten.

Autoriteit Persoonsgegevens is van alle markten thuis

De Autoriteit Persoonsgegevens is een onafhankelijke instantie die waakt over onze privacy. De waakhond verstrekt gevraagd en ongevraagd adviezen over de meest uiteenlopende privacykwesties. Daarvan hebben we de afgelopen maanden meerdere voorbeelden gezien.

Toen de coronacrisis in ons land begon, waren er werkgevers die de lichaamstemperatuur van hun werknemers opmaten. De toezichthouder ontving hier allerlei klachten over. Omdat dit niet zomaar mag -een werkgever mag geen medische gegevens van zijn eigen personeel verwerken- stond de belangenorganisatie stil bij de voorwaarden wanneer dit wel en niet mag.

Op het moment dat de horeca geen idee had hoe het de registratieplicht moest uitvoeren, sprong de Autoriteit Persoonsgegevens in de bres. Als de persoonsgegevens van bezoekers immers niet goed worden verwerkt, liggen datalekken op de loer. Daarom gaf de AP uitbaters tips en trucs over hoe zij de registratieplicht op een verantwoorde manier kunnen uitvoeren. Hetzelfde geldt voor het ophangen en gebruiken van een slimme deurbel en het testen van eigen personeel in coronatijd.

Privacy en security redacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. 
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen