De informatievoorziening bij slimme apparaten laat te wensen over. In de helft van de gevallen verstrekt de verkoper van slimme apparatuur geen informatie over het updatebeleid. Het komt ook voor dat de verkoper andere informatie vermeldt dan de fabrikant.
Dat concluderen de Autoriteit Consument & Markt (ACM) en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (voorheen Agentschap Telecom) in een gezamenlijk onderzoek.
Toezichthouders doen steekproef onder vijftien slimme apparaten
Het onderzoek beperkte zich tot domotica: slimme apparaten voor en rond het huis, zoals een slimme thermostaat, babyfoon, videodeurbel of smart tv. Een consument die op zoek is naar slimme apparatuur, heeft naast een goedwerkend apparaat recht op correcte informatievoorziening. Dan moet je denken aan zaken als functionaliteit, het uitbrengen van veiligheidsupdates en andere technische informatie.
Om te kijken of de informatievoorziening voor domotica-apparaten in orde is, hebben de toezichthouders een steekproef gedaan met vijftien veelgebruikte apparaten: drie spaarlampen met hub, drie babyfoons, drie smart tv’s, drie slimme thermostaten en drie wasmachines. Verkopers en fabrikanten verstrekten voor, tijdens en na de aankoop informatie over wat het apparaat doet, in welke omgeving het werkt en waar het mee kan samenwerken.
Meer informatie bij online aankoop dan in fysieke winkel
Onderzoekers kwamen tot de conclusie dat de informatieverstrekking bij domotica-producten te wensen overlaat. In de helft van de gevallen gaf de verkoper van online aangeschafte apparatuur geen informatie over het updatebeleid. Onderzoekers merkten tevens dat verkopers soms andere informatie verstrekten dan fabrikanten. Consumenten die slimme apparatuur in een fysieke winkel kochten, kregen minder informatie dan klanten die bij een webshop hun aankoop deden.
Verder bleek de informatievoorziening bij producten die met apps werken niet op orde. Applicaties werken vaak bij een specifieke versie van een besturingssysteem. Bij slechts twee van de vijftien onderzochte producten werd het minimaal vereiste versienummer van het Operating System (OS) vermeld. Dat betekent dat consumenten niet zeker weten of het apparaat met hun versie van het besturingssysteem werkt.
Onderzoek vormt basis voor toekomstig toezicht
Het zijn verontrustende conclusies, maar wel bruikbare. De toezichthouders gaan de uitkomsten gebruiken om het toezicht op slimme apparatuur te verbeteren. “Met dit rapport hebben wij voor het eerst een beeld gekregen welke informatie consumenten krijgen voor, bij en na de aankoop van slimme apparaten. En of de apparaten die zij kopen veilig zijn en blijven functioneren”, zo zegt Edwin van Houten, directeur Consumenten van de ACM. Op basis van het onderzoek concludeert hij dat de informatieverstrekking te wensen overlaat en dat het updatebeleid beter kan.
John Derksen, directeur Apparatuur van de RDI, deelt de zorgen van Van Houten. “De RDI houdt toezicht op de beschikbaarheid, betrouwbaarheid en integriteit van de digitale infrastructuur. De (cyber)veiligheid van slimme apparatuur is daarbij een voorwaarde. Dit onderzoek laat zien dat veel apparaten nog tekortkomingen hebben. Dat is zorgelijk en dus een belangrijk aandachtspunt in ons toekomstig toezicht.”
Het is de eerste keer dat de SCM en de RDI samen een onderzoek naar domotica-producten hebben gedaan. Door de digitale veiligheid van slimme apparaten te vergroten, trachten de toezichthouders de veiligheid van ons land verbeteren.
