De rechtbank van Amsterdam heeft de datum voor de mondelinge behandeling van de massaschadeclaim van stichting Initiatieven Collectieve Acties Massaschade (ICAM) bepaald. Deze vindt plaats op 22 april. De stichting hoopt met de zitting meer helderheid te krijgen over het datalek bij de GGD.
Dat schrijft stichting ICAM in een update over de rechtszaak.
Voorgeschiedenis van het datalek bij de GGD
In januari 2021, toen we midden in de coronapandemie zaten, ontdekte RTL Nieuws dat duizenden GGD-medewerkers toegang hadden tot persoonlijke en medische gegevens van Nederlanders die zich hadden laten testen op corona. Dat kwam doordat de IT-systemen sterk verouderd waren en het autorisatiebeleid niet goed was geregeld. Via apps als Telegram, Snapchat en Wickr werden datasets verkocht die privacygevoelige gegevens van miljoenen Nederlanders bevatten.
GGD GHOR, de koepelorganisatie van alle lokale GGD-afdelingen in ons land, en toenmalig minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Hugo de Jonge gingen diep door het stof en boden openlijk hun excuses aan voor de gebeurtenissen. Ze erkenden dat de beveiliging van persoonsgegevens te wensen overliet. De Autoriteit Persoonsgegevens kwam na onderzoek tot dezelfde conclusie.
In de nasleep heeft minister De Jonge maatregelen getroffen om herhaling te voorkomen. Daarnaast zijn meerdere (voormalige) GGD-medewerkers aangehouden en veroordeeld. De GGD heeft honderden slachtoffers een ‘financieel gebaar’ van 500 euro aangeboden.
Stichting ICAM zit nog met een hoop vragen
Daarmee is de kous niet af. Stichting ICAM heeft drie jaar na het datalek nog volop vragen. Welke gegevens zijn er precies gestolen? Van wie? Waarom duurde het zo lang om het datalek te dichten? Klopt het dat het aantal slachtoffers beperkt is gebleven tot 1.250?
In maart 2023 maakte de stichting bekend een massaschadeclaim aan te spannen tegen het ministerie van Volksgezondheid, de GGD-afdelingen en andere betrokken instanties. De stichting eiste ruim 3 miljard euro aan schadevergoeding voor de meer dan 150.000 Nederlanders die zich bij de dagvaarding hebben aangesloten.
In haar verweer stelt het ministerie dat ICAM niet het recht heeft om een vordering in te stellen en dat er bijna niemand schade heeft geleden door het datalek. Daar is de stichting het niet mee eens, wat inhoudt dat de rechtszaak doorgaat. De datum voor de inhoudelijke behandeling van de zaak is op maandag 22 april in de rechtbank van Amsterdam.
ICAM: ‘Instanties trekken gezamenlijk een rookgordijn op’
Verder schrijft stichting ICAM dat ze bij diverse instanties meer dan 25 Woo-verzoeken heeft ingediend. Verschillende GGD-afdelingen halen deadlines niet om documenten aan te leveren, documenten worden grotendeels zwartgelakt of men wordt van het kastje naar de muur gestuurd.
GGD GHOR meent dat ze helemaal geen informatie hoeven te overhandigen. Het ministerie weigert mee te werken, omdat openbaarmaking ‘het goed functioneren van de staat’ in gevaar zou brengen. Ook de Autoriteit Persoonsgegevens wil niets kwijt, naar eigen zeggen omdat ze in vertrouwelijkheid met de GGD heeft gesproken.
“In plaats dat de instanties daar een extra aanleiding in zien om openheid van zaken te verschaffen, blijkt men een gezamenlijk rookgordijn te hebben opgetrokken”, zo stelt de stichting.
