VVD bezorgd om Chinese investeringen in Nederland

Close-up van een pincet bij een computerchip

De VVD-fractie maakt zich zorgen om de vele investeringen van Chinese technologiebedrijven in ons land. De partij vraagt zich af in hoeveel Nederlandse bedrijven de Chinezen een vinger in de pap hebben. Tevens willen de liberalen weten welke maatregelen het kabinet neemt om de Chinese bedrijven in de gaten te houden.

Dat blijkt uit schriftelijke vragen van Pim van Strien, Ruben Brekelmans en Queeny Rajkowski (allen VVD) aan de minister van Economische Zaken en Klimaat Micky Adriaansens en minister van Buitenlandse Zaken Wopke Hoekstra.

Honderden Nederlandse bedrijven in Chinese handen

Deze week meldden RTL Nieuws en Follow The Money dat er in ons land 903 bedrijven zijn die geheel of gedeeltelijk in handen zijn van Chinese techbedrijven. Van de financiële en zakelijke dienstverlening tot de transport- en distributiesector: de Chinese bedrijven zijn in vrijwel alle belangrijke branches vertegenwoordigd.

En dat is niet zonder risico. Inlichtingen- en veiligheidsdiensten en experts vrezen dat hoogwaardige technologische kennis in handen komt van de Chinese overheid of het Volksbevrijdingsleger. China aast op deze expertise, omdat het land in 2049 de grootste militaire en economische grootmacht ter wereld wil zijn. Spionage loert dus om de hoek. Daarnaast voert China volgens de AIVD en MIVD een offensief cyberprogramma jegens Nederland.

“We moeten er rekening mee houden dat China samenwerking ziet als middel, niet als doel. Het is een middel om op lange termijn onze technologie, onze kennis te pakken om niet meer afhankelijk te zijn van andere landen”, zo vertelde Jonathan Holslag, China-expert aan de Vrije Universiteit in Brussel, aan RTL Nieuws.

Vragen over Chinese aanwezigheid in Nederland

Het nieuws bereikte de VVD, die zich zorgen maakt om deze ontwikkeling. De fractie stelde een reeks schriftelijke vragen aan minister Adriaansens en minister Hoekstra om opheldering te krijgen. Van Strien, Brekelmans en Rajkowski willen van de bewindslieden weten of ze wisten dat zoveel Nederlandse bedrijven in handen zijn van de Chinezen.

“Zo nee, wat is de reden dat dit niet wordt bijgehouden en deelt u de mening dat actueel inzicht in de Chinese aanwezigheid in Nederland van belang is voor de nationale veiligheid, mede gezien de conclusie van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst eerder dit jaar dat China op dit moment de grootste bedreiging voor de economische veiligheid in Nederland is?”, vragen ze aan de ministers.

Heeft het kabinet voldoende middelen om toezicht te houden?

De VVD laat er geen misverstand over bestaan: de partij vindt het onwenselijk dat meerdere strategische bedrijven in de Rotterdamse haven in Chinese handen zijn, omdat ze van vitaal belang zijn voor de Nederlandse economie en samenleving. De fractie wil van minister Adriaansens en Hoekstra horen of zij dit problematisch vinden of niet.

De hamvraag van de VVD is of het kabinet voldoende middelen heeft om toezicht te houden op Nederlandse bedrijven die in beheer zijn van Chinese techbedrijven. De partij wil weten welke mogelijkheden de Wet veiligheidstoetsen, investeringen, fusies en overnames biedt om ongewenste investeringen en overnames tegen te gaan. “Als dit niet het geval is, deelt u dan de mening dat dit een lacune in de huidige wetgeving betreft? Zo ja, hoe bent u voornemens deze lacune te dichten?”

De Kamerleden willen tot slot van de bewindslieden weten welke instrumenten ze bezitten om ervoor te zorgen dat gevoelige kennis en technologie niet doorsijpelt naar China.

Update (3 oktober 2022): Inge van Dijk (CDA) zit net als de VVD met een aantal vragen. Allereerst vraagt het Tweede Kamerlid aan de minister van Economische Zaken en Klimaat Adriaansens of zij de zorgen over de risico’s deelt dat een te grote afhankelijkheid van China een bedreiging vormt voor onze economische veiligheid. Van Dijk wil van de bewindsvrouw weten of zij op de hoogte was van het toenemend aantal Nederlandse bedrijven dat in Chinese handen is.

“Is het überhaupt nog mogelijk om de economische aanwezigheid van Chinese bedrijven of de Chinese staat in Nederland en de risico’s die dat met zich meebrengt te monitoren als het om zoveel bedrijven gaat?”, wil de CDA’er weten van minister Adriaansens. Als dat zo is, dan wil Van Dijk zo’n overzicht van de minister ontvangen.

Verder vraagt het Kamerlid voor welke sectoren de minister vindt dat de risico’s van Chinese aanwezigheid het grootst zijn. Tot slot wil ze weten wat de minister van Economische Zaken gaat doen om de vitale infrastructuur van ons land te beschermen tegen de risico’s van Chinese bedrijven in ons land. “Welke bestuurlijke en juridische instrumenten heeft de overheid hiervoor tot haar beschikking of zou de overheid volgens u tot haar beschikking moeten hebben?”

Update (30 november 2022): minister Adriaansens heeft de vragen van de VVD en het CDA beantwoord. In haar reactie benadrukt de bewindsvrouw dat investeringen van buitenlandse bedrijven en internationale samenwerking “belangrijke pijlers” zijn voor de Nederlandse economie. Het kabinet is niet naïef en erkent dat niet alle investeringen altijd strikt financieel-economisch zijn.

Om ervoor te zorgen dat de nationale veiligheid van ons land niet in het geding komt, hanteert het kabinet “een breed palet aan instrumenten” om ongewenste kennis- en technologieoverdracht tegen te gaan. Ook wordt hiermee voorkomen dat vitale processen in het geding komen.

De aanwezigheid van Chinese bedrijven hoeft niet per definitie iets te zeggen over risico’s voor de nationale veiligheid van Nederland. “Afhankelijkheid van derde landen is een gegeven in Nederland. De aanwezigheid van Chinese bedrijven is dat ook en niet per definitie onwenselijk. Het wordt onwenselijk als de aanwezigheid van de buitenlandse partijen onze belangen schaadt, indien de continuïteit van vitale processen, de integriteit en exclusiviteit van informatie en kennis wordt aangetast en/of risicovolle strategische afhankelijkheden ontstaan”, zo schrijft minister Adriaansens.

Techredacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. Meer over Anton.
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen