Investeringen van Chinese bedrijven vormen een belangrijke pijler voor het verdienmodel van de Nederlandse economie. Tegelijkertijd houdt het kabinet er rekening mee dat andere motieven een rol kunnen spelen in buitenlandse investeringen, waardoor de nationale veiligheid in het geding kan komen. Er wordt dan ook alles aan gedaan om de digitale weerbaarheid van ons land te versterken.
Dat schrijft de minister van Economische Zaken en Klimaat Micky Adriaansens in reactie op schriftelijke vragen van de VVD.
Gevaar van investeringen van Chinese techbedrijven
Begin oktober meldden RTL Nieuws en Follow The Money dat er in ons land 903 bedrijven zijn die geheel of gedeeltelijk in handen zijn van Chinese technologiebedrijven. Deze bedrijven zijn nagenoeg in alle belangrijke sectoren actief. Dat levert een risico op voor de nationale veiligheid van ons land. Door middel van spionage is het mogelijk dat hoogwaardige technologische kennis in de handen van China of het Chinese leger komt. Omdat China een offensief cyberprogramma tegen ons land voert, is het risico van spionage zeer reëel.
“We moeten er rekening mee houden dat China samenwerking ziet als middel, niet als doel. Het is een middel om op lange termijn onze technologie, onze kennis te pakken om niet meer afhankelijk te zijn van andere landen”, zo vertelde Jonathan Holslag, China-expert aan de Vrije Universiteit in Brussel, aan RTL Nieuws.
Dat was voor Pim van Strien, Ruben Brekelmans en Queeny Rajkowski van de VVD reden om minister Adriaansens aan de tand te voelen over dit onderwerp. De Kamerleden vroegen onder meer of het kabinet inzicht heeft van de aanwezigheid van Chinese bedrijven in ons land. En of de bewindsvrouw deze ontwikkeling problematisch vindt of niet.
‘Buitenlandse investeringen belangrijk voor Nederlandse economie’
Dinsdag gaf minister Adriaansens antwoord op de vragen van de VVD. Ze stelt dat buitenlandse investeringen en internationale samenwerking “belangrijke pijlers” zijn voor de Nederlandse economie. Dat levert volgens haar “een belangrijke bijdrage aan de Nederlandse innovatiepositie, concurrentievermogen en welvaart”.
Ze erkent dat ook andere motieven, die niet strikt financieel-economisch zijn, een rol kunnen spelen in de investeringen. Daardoor is het niet ondenkbaar dat de nationale veiligheid van ons land kan worden geschaad. Minister Adriaansens belooft dat het kabinet “gepaste maatregelen” treft om Nederland weerbaar te maken tegen dreigingen van statelijke actoren.
Investeringen Chinese bedrijven niet per definitie verdacht
De aanwezigheid van Chinese bedrijven hoeft niet per definitie iets te zeggen over risico’s voor de nationale veiligheid van Nederland. “Afhankelijkheid van derde landen is een gegeven in Nederland. De aanwezigheid van Chinese bedrijven is dat ook en niet per definitie onwenselijk. Het wordt onwenselijk als de aanwezigheid van de buitenlandse partijen onze belangen schaadt, indien de continuïteit van vitale processen, de integriteit en exclusiviteit van informatie en kennis wordt aangetast en/of risicovolle strategische afhankelijkheden ontstaan”, aldus minister Adriaansens.
De bewindsvrouw zegt dat er voldoende mogelijkheden zijn om ongewenste investeringen en overnames tegen te gaan. Dat vraagt volgens haar om “een zorgvuldige afweging tussen economisch belang, open strategische autonomie en nationale veiligheid”. Het bij voorbaat uitsluiten van buitenlandse bedrijven om te investeren in Nederland, ziet Adriaansens niet zitten. “De kracht van de Nederlandse economie is haar open karakter, waarbij het principe is dat buitenlandse activiteiten in beginsel welkom zijn.” Tevens wijst de minister op het non-discriminatiebeginsel van de Wereldhandelsorganisatie (WTO).
“Tegelijkertijd is het voor het kabinet niet mogelijk en vanwege de impact op het vestigings- en ondernemersklimaat ook niet wenselijk om bij ieder bedrijf te komen controleren wat zij precies doen, mits zij zich aan de bestaande wet- en regelgeving houden”, zo schrijft minister Adriaansens.
Voldoende middelen om ongewenste kennis- en technologieoverdracht tegen te gaan
De bewindsvrouw heeft eveneens de schriftelijke vragen van Inge van Dijk (CDA) beantwoord. Net als bij de VVD benadrukt de minister dat investeringen van buitenlandse bedrijven belangrijk zijn voor de Nederlandse economie. Ze belooft dat het kabinet nauwlettend kijkt naar “strategische afhankelijkheden” van landen als Rusland en China en het bestrijden van risico’s van de nationale veiligheid van ons land.
“Het mitigeren van risico’s als gevolg van strategische afhankelijkheden en het tegengaan van ongewenste kennisoverdracht, is binnen alle vitale processen en over de volle breedte van sensitieve technologie een aandachtspunt”, aldus de minister.
Ze deelt de mening van het CDA dat het, gezien de huidige en steeds veranderende geopolitieke ontwikkelingen, belangrijk is om de economische invloed van buitenlandse statelijke actoren te bestrijden. “Het kabinet zet daarom in op het verkrijgen van meer kennis van risicovolle strategische afhankelijkheden in waardeketens, zodat we vervolgens maatregelen kunnen treffen om de risico’s te verkleinen.”
Minister Adriaansens zegt dat het kabinet over “een breed palet aan instrumenten” beschikt om ongewenste kennis- en technologieoverdracht tegen te gaan, en ervoor te zorgen dat vitale processen niet in het geding komen.
