Een 23-jarige man uit Groningen die was veroordeeld voor phishing en fraude, zette zijn oplichtingspraktijken voort in de gevangenis. Samen met een handlanger wist hij tienduizenden euro’s buit te maken. De officier van justitie eiste vrijdag jarenlange gevangenisstraffen tegen beide verdachten.
Dat schrijft het Openbaar Ministerie (OM) in een persverklaring.
Verdachte beschikte in de gevangenis over vier telefoons
De man uit Groningen werd in de zomer van 2021 veroordeeld tot een celstraf van 42 maanden voor phishing en grootschalige fraude. In plaats van te rehabiliteren, gebruikte de man de penitentiaire inrichting om nieuwe misdrijven te plegen.
Toen de bewakers van het gevangeniscomplex een mobiele telefoon in de cel van de veroordeelde aantroffen, brachten zij het OM daarvan op de hoogte. Niet veel later vond het gevangenispersoneel opnieuw een telefoon. Kort daarna doken ook een derde en vierde toestel op. Op alle toestellen trof het OM bewijs dat de man zich schuldig maakte aan hetzelfde vergrijp waarvoor hij was veroordeeld: phishing en fraude.
Op de telefoons stonden meer dan duizend gesprekken die de man op Marktplaats voerde met potentiële slachtoffers. Hij probeerde hen te overtuigen om op een malafide URL te drukken. “Mensen werden dus het slachtoffer van een cybercrimineel die vanuit de PI doorging, in afwachting van zijn hoger beroep tegen een vonnis waar het gaat over exact dezelfde werkwijze”, vertelde de officier van justitie vrijdag.
Zo gingen de cybercriminelen te werk
Uit onderzoek van het OM bleek dat de man uit Groningen een handlanger had: een 22-jarige man uit Hoogezand. Hij zorgde ervoor dat de gedetineerde toegang had tot phishingpanels. Het toeval wil dat tegen deze man ook een onderzoek liep. “We hebben het hier over twee verdachten die ieder voor zich bezig zijn met het plegen van cybercrime, maar ook deels hebben samengewerkt toen de Groninger hulp nodig had in de PI”, zo vertelde de officier van justitie tijdens de zitting.
De mannen probeerden kopers op Marktplaats te verleiden om via een betaallink één cent over te maken. Oplichters zeggen dat ze op deze manier de identiteit van de koper willen vaststellen. In werkelijkheid stelen de fraudeurs de bank- en inloggegevens van hun slachtoffers. Daarmee logden ze in op de bankrekening van de gedupeerden om geld over te boeken of dure producten te bestellen.
De verdachten maakten zich volgens het OM ook schuldig aan vriend-in-noodfraude. Een oplichter doet alsof hij een bekende is van zijn doelwit en vraagt of hij geld naar hem kan overmaken. Om de druk op te voeren worden allerlei smoezen bedacht: het incassobureau legt beslag op mijn inboedel, de elektriciteit wordt afgesloten, of de behandeling van mijn doodzieke moeder wordt stopgezet. Goedgelovige mensen die geld overmaken kunnen fluiten naar hun centen.
Officier van justitie niet te spreken over ‘maatschappelijke schade’
Het OM zegt dat de 23-jarige verdachte op deze manier ten minste 16 slachtoffers heeft gemaakt. In totaal zou hij ruim 34.000 euro hebben gestolen. De 22-jarige handlanger gaf instructies en toegang tot phishingpanels, maar was ook betrokken bij het inloggen op de bankrekeningen. De officier van justitie zegt hem om die reden als volwaardige medepleger te beschouwen.
Op de telefoon van de man uit Hoogezand trof het OM grote hoeveelheden bewijs van criminele activiteiten en strafbare feiten. Het ging om tientallen phishingpagina’s, duizenden leads en honderden afbeeldingen van bankrekeningen waarop was ingelogd. Volgens de officier van justitie zou de man minimaal 258 slachtoffers hebben gemaakt.
“De feiten zorgen voor maatschappelijke schade”, aldus de officier van justitie in zijn slotpleidooi. “Het vertrouwen van burgers in het elektronisch (bank)verkeer, het digitale handelsverkeer en het vertrouwen in elkaar wordt aangetast door de strafbare feiten als die door verdachten zijn gepleegd. Ook de ernst en impact moet niet worden onderschat. Het is geen marktplaatsoplichting, waarbij iemand stelselmatig belooft te leveren maar niet levert. De impact van de tenlastegelegde feiten is veel heftiger. Gedupeerden worden grof misleid, maar daarna komt de situatie die zich laat vergelijken met een inbraak.”
OM eist jarenlange gevangenisstraffen
Vanwege de impact en omvang van de fraude, eiste het OM forse straffen. Voor de 23-jarige man uit Groningen, die reeds in de gevangenis zit, vroeg de officier van justitie om een gevangenisstraf van 44 maanden onvoorwaardelijk. De 22-jarige verdachte uit Hoogezand kreeg een onvoorwaardelijke celstraf van 66 maanden tegen zich te horen. Daarnaast vindt het OM het op zijn plaats dat hij 151.000 euro aan schadevergoeding betaalt voor zijn daden.
Op vrijdag 16 september staat er nog een derde verdachte terecht. Daarna sluit de rechtbank het onderzoek. Op 30 september velt de rechter zijn oordeel.
Update (5 oktober 2022): de 23-jarige man uit Groningen is veroordeeld tot een gevangenisstraf van twee jaar wegens grootschalige phishing. Deze straf moet hij uitzitten boven op de celstraf van drie-en-een-half jaar die hij momenteel uitzit voor phishing en fraude. Zijn 22-jarige handlanger kreeg vier jaar cel opgelegd, waarvan één jaar voorwaardelijk. Ook moet hij zich melden bij een kliniek voor behandeling. Tot slot legde de rechter hem een drugsverbod op, zo meldt RTV Noord.
