Bedrijven en organisaties die geïnfecteerd zijn met gijzelsoftware, doen er goed aan om geen losgeld te betalen. Om te beginnen houden slachtoffers het verdienmodel van de criminele praktijken in stand. Daarnaast komt het voor dat gedupeerden de gestolen data niet terugkrijgen.
Dat vertelt ‘Matthijs’, forensisch-analist bij het Nederlandse cybersecuritybureau Hunt & Hackett, in een interview met BNR. Om veiligheidsredenen heeft de redactie zijn echte naam aangepast.
Zzp’ers het vaakst doelwit van ransomware-aanvallen
‘Matthijs’ zegt dat iedere sector het doelwit is van aanvallen met gijzelsoftware. “Het gebeurt binnen de agricultuur, maar ook in de maritieme sector en de industrie. We zien het over de hele breedte gebeuren”, zo legt hij uit.
Wat hij echter opvallend vindt, is dat in 2021 zo veel zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) het doelwit waren van hackers. Zij hebben immers een kleiner aanvalsoppervlak. “Ze hebben vaak niet een heel netwerk aan computers, dus als ze goede back-ups zouden maken en een goed werkend antivirussysteem hebben dan is het aanvalsoppervlak heel laag”, aldus ‘Matthijs’.
Ook benadrukt hij dat er weinig te halen valt bij zzp’ers: zij hebben niet de financiële middelen of omzet- en winstcijfers waarmee hackers grote sommen geld kunnen eisen bij een ransomware-aanval. “Als een groot bedrijf het slachtoffer wordt van ransomware, kan een crimineel in sommige gevallen wel een paar miljoen euro losgeld eisen. Daarom sturen criminelen er zoveel mogelijk mails uit en als één bedrijf hapt, hebben ze beet”, zo legt ‘Matthijs’ uit.
‘Wees open en eerlijk over ransomware-aanvallen’
Uit de meest recente editie van de Cybersecuritymonitor van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), blijkt dat gemiddeld 11 procent van de slachtoffers losgeld betaalt om weer toegang te krijgen tot zijn/haar bedrijfsgegevens. Volgens de forensisch-analist is het onverstandig om losgeld te betalen als bedrijfsgegevens gegijzeld worden. Om te beginnen blijven hackers dan bedrijven en organisaties aanvallen, omdat ze weten dat er slachtoffers zijn die bereid zijn om te betalen. Zo houden ze het criminele verdienmodel feitelijk in stand.
Het komt ook voor dat gedupeerden het losgeld betalen, maar vervolgens hun gestolen gegevens niet (volledig) terugkrijgen. Om hackers en cybercriminelen een halt toe te roepen, is het volgens ‘Matthijs’ belangrijk dat slachtoffers open en eerlijk zijn over wat hen is overkomen.
“Nu praten mensen er niet over als het is gebeurd, zo vertellen ze ook niet wanneer ze betalen. Maar in sommige gevallen betalen bedrijven en krijgen ze vervolgens hun gegevens niet meer terug. Als dat bekend wordt, dan gaat niemand meer betalen en stoppen criminelen waarschijnlijk met deze praktijken”, aldus de cybersecurityexpert tegenover BNR.
‘Criminelen moeten ook geld verdienen’
De cijfers die het CBS afgelopen week presenteerde, gaan over 2021. De beveiligingsspecialist bij Hunt & Hackett weet dat het aantal ransomware-aanvallen in 2022 lager uitviel dan het jaar ervoor. Dat komt volgens hem doordat voornamelijk hackersgroepen uit Oost-Europese landen als Oekraïne en Rusland zich hiermee bezighouden. Door de oorlog in Oekraïne hielden zij zich meer bezig met cyberaanvallen op de Oekraïense vitale infrastructuur.
Deze dip is volgens ‘Matthijs’ slechts tijdelijk. Hij verwacht dat we dit jaar meer ransomware-aanvallen kunnen verwachten. “Criminelen moeten ook geld verdienen”, zo licht hij toe.
