Vrouw werkt op smartphone

Shin Bet mag 3 weken langer smartphones aftappen

Laatst bijgewerkt: 8 mei 2020
Leestijd: 3 minuten, 6 seconden

De Israëlische inlichtingen- en veiligheidsdienst Shin Bet mag de komende 3 weken smartphonedata gebruiken om burgers die met het coronavirus besmet zijn te volgen. Ondanks de grootschalige privacyschending heeft een parlementaire commissie daarmee ingestemd. Daarmee komt de commissie terug op een eerder genomen besluit, waarmee ze de veiligheidsdienst terugfloot voor deze praktijken.

Coronabestrijding in Israël

Zowel binnen als buiten Europa doen overheden hun uiterste best om verdere verspreiding van het coronavirus te voorkomen. In veel landen maken burgers en belangenorganisaties zich zorgen om onze privacy. Ze vinden het niks dat data centraal wordt opgeslagen, dat de corona-apps teveel persoonlijke informatie verzamelen of dat al onze bewegingen digitaal worden vastgelegd. In andere landen neemt de regering het niet zo nauw met onze privacy. Daar worden smartphonegegevens -al dan niet via een app- van burgers uitgelezen om te controleren of zij zich aan de opgelegde lockdown en andere coronamaatregelen houden.

Israël behoort tot de laatste categorie. Daar bestrijdt het kabinet van Benjamin Netanyahu het coronavirus met twee middelen. Met een app en met de inlichtingen- en veiligheidsdienst Shin Bet. De app Hamagen, dat letterlijk ‘het schild’ betekent, houdt 14 dagen lang een logboek bij. Gebruikers die mogelijk in contact zijn geweest met iemand die besmet is met COVID-19, krijgen dan een seintje. De app verstrekt dan de tijd- en locatiegegevens, zodat men weet waar en wanneer de besmetting mogelijk heeft plaatsgevonden. Als ze een bericht ontvangen, moeten ze in thuisquarantaine. De informatie die de app verzamelt wordt vergeleken met epidemiologische data van het ministerie van Volksgezondheid.

Naast de regering speelt Shin Bet, de Israëlische geheime dienst, ook een belangrijke rol in de strijd tegen het coronavirus. Als blijkt dat iemand besmet is met het virus, verzamelt de inlichtingen- en veiligheidsdienst minutieus alle relevante data van diens smartphone. Wie langer dan tien minuten contact heeft gehad met iemand die besmet is en binnen een straal van twee meter stond, wordt gemeld bij het ministerie van Volksgezondheid. De politie krijgt deze informatie eveneens doorgespeeld: zo kunnen zij controleren of burgers zich hieraan houden.

Uitbreiding noodmaatregel

Bij de implementatie van deze noodmaatregelen omzeilde premier Netanyahu het parlement. Hij sprak met de leden van de Knesset af dat als hij de noodmaatregelen wilde verlengen, het parlement zich hierover mocht uitspreken. Eind april besloot een parlementaire commissie dat de geheime dienst en de politie niet langer smartphonedata mochten gebruiken om burgers te monitoren. Het verzamelen van locatiegegevens woog volgens een parlementaire commissie niet op tegen de grootschalige privacyschending. Het Hooggerechtshof bepaalde vorige week dat de overheid “een geschikt alternatief” moet bedenken.

Netanyahu werkt momenteel aan een noodwet die het gebruik van de verzamelde data in deze crisis door Shin Bet moet reguleren. Op deze manier wil hij de inzet van antiterrorismewetten in bijzondere omstandigheden vereenvoudigen. Voorstanders menen dat deze mate van surveillance cruciaal is om de noodmaatregelen te versoepelen en de lockdown op te heffen. Tegenstanders zijn van mening dat tracking van burgers niet nodig is, omdat het aantal coronapatiënten sterk afneemt. Meer dan 10.000 patiënten zijn inmiddels hersteld. Volgens de laatste cijfers zijn er tot nu toe 238 mensen overleden aan het coronavirus in Israël.

‘Geen ander middel’

Burgers en belangenorganisaties mogen zich de komende week uitspreken over de noodwet, daarna wordt deze aan het parlement voorgelegd. De komende 3 weken echter mag Shin Bet doorgaan met het verzamelen van locatiegegevens van burgers, zo heeft de parlementaire commissie bepaald. Volgens data van de geheime dienst zijn meer dan 5.500 besmette mensen opgespoord van de ruim 16.200 besmettingen dankzij het uitlezen van smartphonedata door Shin Bet.

“Deze methode is agressief en heeft privacyproblemen, maar er is op dit moment geen ander middel”, zo vertelt Ayelet Shaked, voormalig-minister en een lid van de parlementaire commissie, tegenover persbureau Reuters.

Privacy en security redacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. 

Meer artikelen uit het ‘Nieuws’ dossier

Reacties
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen