De Partij voor de Dieren (PvdD) wil van het kabinet weten welke persoonsgegevens ChatGPT verzamelt van Nederlandse gebruikers. Tevens informeert de partij of de chatbot voldoet aan de Europese privacywetgeving. Tot slot vraagt de fractie of het kabinet bereid is om een spoedadvies te vragen bij de Autoriteit Persoonsgegevens over het blokkeren van ChatGPT om zo eventuele overtredingen te beperken.
Lammert van Raan (PvdD) heeft een reeks schriftelijke vragen over het onderwerp gesteld aan staatssecretaris van Digitalisering Alexandra van Huffelen.
Italiaanse toezichthouder verbiedt ChatGPT, en heft verbod weer op
Aanleiding voor de vragen is het verbod van de Italiaanse toezichthouder om ChatGPT te gebruiken. Eind maart bepaalde de Garante per la Protezione dei Data Personali (GPDP) dat OpenAI, de ontwikkelaar van ChatGPT, niet transparant was over de vraag welke gebruikersgegevens ze verzamelt en wat ze met deze data doet. Ook was er geen leeftijdsfilter aanwezig, waardoor jongeren mogelijk blootgesteld werden aan ongepaste content. Tot slot was het onduidelijk op welke juridische grondslag het bedrijf gegevens verzamelde om het algoritme van de chatbot te trainen.
Afgelopen week besloot de GPDP om het verbod op te heffen nadat OpenAI maatregelen had genomen om te voldoen aan de privacyregels. Zo heeft de maker een privacybeleid opgesteld om meer duidelijkheid te geven over de verzameling en verwerking van persoonsgegevens. Verder heeft de ontwikkelaar een systeem voor leeftijdscontrole ingebouwd. Tot slot kunnen gebruikers voortaan aangeven dat ze niet willen dat hun gegevens worden verzameld en gebruikt voor trainingsdoeleinden van het algoritme.
Van Raan vraagt naar juridische basis ChatGPT
Desondanks is de PvdD er niet gerust op dat Nederlanders zonder problemen ChatGPT kunnen gebruiken. Lammert van Raan stelde daarom een aantal schriftelijke vragen aan staatssecretaris van Digitalisering Alexandra van Huffelen. Hij vraagt of het klopt dat de Italiaanse toezichthouder ChatGPT tijdelijk verbood, omdat OpenAI de Europese privacywetgeving overtrad.
Ook informeert hij naar de oprichting van een Europese taskforce om de ontwikkelaar van ChatGPT te monitoren. Van Raan vraagt naar de status en bevoegdheid van deze taskforce en wil weten of de Nederlandse toezichthouder hierbij betrokken is. “Hoe worden de beide Kamers geïnformeerd over de werkzaamheden en uitkomsten van de taskforce?”, wil de parlementariër weten.
De PvdD’er wil van de staatssecretaris weten welke persoonsgegevens ChatGPT van Nederlanders verzamelt en verwerkt, en of Nederlandse gebruikers zich daarvan bewust zijn. Hij vraagt zich af op welke juridische grondslag dat gebeurt. Van Raan vindt namelijk dat de verwerking van persoonsgegevens altijd een wettelijke basis moet hebben. Hij wil van de staatssecretaris weten of zij er ook zo over denkt.
PvdD wil privacyschendingen door ChatGPT minimaliseren
Het Kamerlid stelt verder vragen over een datalek bij ChatGPT waarbij gesprekken en betaalgegevens zouden zijn gelekt. “Zijn hierbij ook gegevens van Nederlandse gebruikers gelekt? Zo ja, is dit datalek gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens, conform de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)?”, zo wil Van Raan van de staatssecretaris weten.
Het Tweede Kamerlid vraagt aan staatssecretaris Van Huffelen of ze bereid is om een spoedadvies bij de Autoriteit Persoonsgegevens aan te vragen over het blokkeren van ChatGPT. Op deze manier hoopt Van Raan eventuele privacyschendingen van Nederlandse gebruikers door OpenAI te minimaliseren. Zijn wens is dat de toezichthouder sectorbreed gaat controleren of systemen die zijn gebaseerd op kunstmatige intelligentie de privacywetgeving overtreden. Van Raan vraagt of de Autoriteit Persoonsgegevens voorbereid is op “de exponentiële groei” van AI-systemen.
Tot slot vraagt de PvdD of er een verschil bestaat in interpretatie van de privacywetgeving tussen Nederland en Italië. Dat verklaart mogelijk de reden waarom beide landen anders tegen ChatGPT aankijken.
Kabinet optimistisch over generatieve AI voor het onderwijs
De PvdD is niet de eerste partij die kritisch is over ChatGPT. Begin dit jaar stelden Hind Dekker-Abdulaziz en Paul van Meenen (beiden D66) schriftelijke vragen over de mogelijke gevaren van de chatbot. De media schreven dat scholieren ChatGPT gebruikten om huiswerkopdrachten te maken. Docenten waren machteloos en vroegen om een landelijke oplossing om misbruik te voorkomen.
Minister van Economische Zaken en Klimaat Micky Adriaansens antwoordde dat zij de zorgen van de D66’ers deelt. Tegelijkertijd benadrukte ze dat ze ook positieve kanten ziet aan de inzet van kunstmatige intelligentie in het onderwijs. “Zo hadden de rekenmachine en computers bijvoorbeeld ook veel gevolgen, maar worden deze nu veelvuldig gebruikt in de klas”, aldus de minister.
Wat kunstmatige intelligentie voor het onderwijs gaat betekenen, zal volgens de minister de toekomst uitwijzen. “Het kabinet ziet aan de ene kant de positieve waarde van generatieve AI, waar ChatGPT een voorbeeld van is. Zo hebben deze systemen de potentie om efficiëntie en productiviteit te verbeteren (…) Het kabinet ziet anderzijds ook diverse negatieve effecten van generatieve AI en deelt de zorgen van de vragenstellers. AI kan bijvoorbeeld leiden tot biases, waardoor groepen leerlingen en studenten om onterechte redenen benadeeld kunnen worden. Ook kunnen AI-toepassingen als ChatGPT ingezet worden door lerenden om fraude te plegen bij schrijfopdrachten.”
Update (5 juni 2023): minister voor Rechtsbescherming Franc Weerwind en staatssecretaris van Digitalisering Alexandra van Huffelen laten in een reactie weten er niets in te zien om de Autoriteit Persoonsgegevens om een spoedadvies te vragen. De reden daarvoor is dat de toezichthouder deel uitmaakt van de taskforce van de EDPB. Zodoende wordt de kwestie reeds besproken door de privacywaakhond. “Ik vertrouw er bovendien op dat de AP in het kader van haar voorlichtende taak naar buiten zal treden over ChatGPT wanneer daartoe aanleiding bestaat”, schrijven de bewindslieden.
