Noyb heeft vandaag een klacht ingediend bij de Oostenrijkse gegevensbeschermingsautoriteit tegen Meta vanwege de reclamevrije abonnementen. De privacystichting vindt dat het Amerikaanse techbedrijf fundamentele mensenrechten schendt door een ‘privacyheffing’ te vragen van Facebook- en Instagramgebruikers. Ook is de stichting bang dat andere partijen zullen volgen als Meta hiermee wegkomt.
Noyb kondigt de aanklacht aan via een persverklaring.
Meta presenteert reclamevrije abonnementen
Meta heeft geen al te beste reputatie als het gaat om de Europese privacywetgeving. Het technologiebedrijf verzamelde jarenlang data van Facebook- en Instagramgebruikers met de uitvoeringsovereenkomst als juridische basis. Het Europees Hof van Justitie oordeelde begin dit jaar dat dit in strijd is met de Algemene Verordening Gegevensbescherming en legde Meta daarom een boete op van 390 miljoen euro.
Om nog zo’n torenhoge boete te voorkomen, wijzigde Meta in maart de algemene gebruikersvoorwaarden. Sindsdien verzamelt het techbedrijf gebruikersdata op basis van een gerechtvaardigd belang. Het Hof bepaalde afgelopen zomer echter dat het voorschotelen van gerichte advertenties -de reden waarom Meta gegevens van haar gebruikers verzamelt- geen gerechtvaardigd belang is.
Eind oktober dacht Meta de oplossing te hebben bedacht voor deze impasse: reclamevrije abonnementen. Voor een vast maandbedrag mogen Facebook- en Instagramgebruikers hun account gratis blijven gebruiken, maar dan stemmen ze ermee in dat de platforms gebruikersdata blijven verzamelen en gerichte advertenties aanbieden. Zijn ze bereid om maandelijks een vast bedrag te betalen, dan verzamelt Meta niet langer gegevens van haar gebruikers en verdwijnen de advertenties van de platforms.
Noyb is bang voor een domino-effect
Noyb is faliekant tegen deze ‘privacyheffing’, die sinds begin november in werking is getreden in de EU, Noorwegen, IJsland, Liechtenstein en Zwitserland. De privacystichting uit Oostenrijk ziet de abonnementsvorm als niets meer dan een poging om de Europese privacywetgeving te omzeilen en er bovendien nog een slaatje uit te slaan.
“Europese privacywetgeving vereist dat toestemming de echte vrije wil van de gebruiker is. In strijd met deze wet vraagt Meta een ‘privacyvergoeding’ van maximaal 250 euro per jaar als iemand zijn fundamentele recht op gegevensbescherming durft uit te oefenen”, vertelt Felix Mikolasch, privacyadvocaat bij Noyb.
Max Schrems, voorzitter van de privacystichting, is bang voor een domino-effect als er geen stokje wordt gestoken voor de reclamevrije abonnementen van Meta. Ook vreest hij dat Europeanen hard in hun portemonnee worden getroffen als Meta en andere partijen geld gaan vragen voor hun apps. Als app-ontwikkelaars in de voetstappen van Meta volgen, dan is een smartphonegebruiker jaarlijks bijna 9.000 euro kwijt aan privacyheffingen.
“Ooit waren grondrechten voorbehouden aan de rijken. Het lijkt erop dat Meta ons meer dan honderd jaar terug de tijd instuurt”, aldus Schrems.
Noyb vraagt om spoedbehandeling en ‘afschrikwekkende boete’
Tot slot vindt de voorzitter van de privacystichting dat Meta geen rekening houdt met de inkomensverschillen in de EU. Iemand die een werkloosheidsuitkering ontvangt en nu al de eindjes aan elkaar moet knopen om rond te komen, kan zich jaarlijks geen 250 euro veroorloven. “Meer dan 20 procent van de EU-bevolking loopt al het risico om in armoede te vervallen. Voor de klager in onze zaak, net als voor vele anderen, zou een ‘Pay or Okay’-systeem betekenen dat hij moet kiezen tussen de huur betalen, of privacy hebben”, zo zegt Schrems.
Gezien de omvang en de ernst van de overtreding, heeft Noyb een klacht ingediend bij de Oostenrijkse toezichthouder. De privacystichting heeft de gegevensbeschermingsautoriteit gevraagd om een spoedprocedure op te starten om een halt toe te roepen aan de huidige praktijken, die volgens Noyb zijn te typeren als ‘illegale gegevensverwerking’. Daarnaast heeft de stichting gevraagd om een ‘afschrikwekkende boete’ op te leggen. Zo hoopt Noyb dat andere bedrijven het niet in hun hoofd halen om de denk- en werkwijze van Meta over te nemen.
