Onze kennis over en houding op het gebied van online veiligheid zijn goed, maar de meeste Nederlanders hebben ‘geen tijd en zin’ om de nodige maatregelen te nemen. Tevens denken de meesten dat er niets bij hen te halen valt. Tot slot is de bereidheid om aangifte te doen na een cyberaanval of beveiligingsincident opvallend laag.
Dat vertelt Claire Wannée, beleidsadviseur op het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.
Wannée gaf de werkgroep Alert Online voor de vierde keer opdracht om onderzoek te doen naar onze kennis, houding en gedrag omtrent cybersecurity bij verschillende doelgroepen. De resultaten van het onderzoek worden op maandag 2 oktober gepresenteerd. In een interview vertelt ze meer over het onderzoek en enkele resultaten van eerdere studies over dit onderwerp.
Kennis van Nederlanders over online veiligheid ruim voldoende
Met onze kennis zit het volgens de beleidsadviseur wel goed: Nederlanders geven zichzelf gemiddeld een 7 als het gaat om hun kennis over digitale vaardigheden en online veiligheid. Je zou verwachten dat men in actie komt om een vuist te vormen tegen hackers en cybercriminelen. “Helaas zien we dat die laatste stap niet altijd wordt gezet”, zo zegt Wannée.
Ze constateert wel dat er een omslag plaatsvindt. “Meer mensen stellen bijvoorbeeld tweefactorauthenticatie in. Ik ben dan ook heel benieuwd of dat dit jaar doorzet.”
Nederlanders niet bereid om maatregelen te nemen: ‘Ik word toch geen slachtoffer’
Phishing, ransomware-aanvallen en hacking zijn al jaren de drie meest voorkomende vormen van cybercriminaliteit. Het is daarom belangrijk om beveiligingsmaatregelen te treffen. “Tijdig je updates doen, tweefactorauthenticatie instellen, je wachtwoorden regelmatig wijzigen, back-ups maken. Dat helpt allemaal om schade te voorkomen en te beperken”, aldus Wannée.
Juist daar zit hem de crux. Uit onderzoek blijkt dat mensen vaak niet bereid zijn om maatregelen te nemen. “Het kost tijd, het kost soms geld, men heeft er geen zin in. Mensen gaan er vaak van uit dat er bij hen toch niets te halen is: ‘Ik word toch geen slachtoffer’.” In de meest recente studie brengen onderzoekers in kaart waarom mensen te laks zijn om hun online veiligheid te vergroten.
De beleidsadviseur constateert tevens dat de bereidheid om aangifte te doen na een beveiligingsincident erg laag ligt: slechts drie procent van de mensen doet daadwerkelijk aangifte. Wannée denkt dat schaamte de belangrijkste oorzaak daarvan is. Geheel onterecht, zo zegt ze. “Je hoeft je daar niet voor te schamen, dat kan iedereen gebeuren. Doe direct melding om de schade te beperken én te zorgen dat we er allemaal van kunnen leren.”
‘We kunnen het niet alleen als overheid’
Verder weet Wannée dat ambtenaren zich meer bewust zijn van online veiligheid op hun werk dan medewerkers bij grote bedrijven. “Vaker dan collega’s in het bedrijfsleven vinden ambtenaren dat er meer nadruk moet liggen op beloning in plaats van ‘straf’. Zet mensen in het zonnetje die niet op een link bij een testmail klikken, in plaats mensen aan te spreken die dat wel doen.”
Communicatie over kaders en richtlijnen is volgens haar eveneens cruciaal. Werknemers zijn dan op de hoogte van beveiligingsprotocollen en weten beter wat er van hen wordt verwacht als er zich onverhoopt een beveiligingsincident voordoen.
“We kunnen het niet alleen als overheid, ook het bedrijfsleven kan het niet alleen. We moeten sámen kijken hoe we Nederland kunnen ondersteunen met advies, informatie en handelingsperspectief. Goede communicatie is het begin ervan”, zo eindigt Wannée het interview.
