Twee derde van de Nederlandse consumenten maakt zich in meer of mindere mate zorgen om zijn online privacy. Tegelijkertijd is men bereid om persoonsgegevens te delen, mits dit voordelen met zich meebrengt. Parate kennis over online privacy is echter beperkt.
Dat zijn de belangrijkste onderzoeksresultaten uit de Privacy Monitor 2023 van de Dutch Dialogue Marketing Association (DDMA) onder 20.626 respondenten uit zestien landen, van wie 1.039 Nederlanders.
Nederlanders willen meer controle over hun gegevens
Het leeuwendeel van de consumenten denkt wel eens na over online privacy. Twee op de drie Nederlanders (64 procent) zegt zich daar zorgen om te maken. Sinds de inwerkingtreding van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) in mei 2018, is het bewustzijn over privacy ruim verdubbeld van 28 procent naar 66 procent. Desondanks is kennis over het onderwerp beperkt, leeft het niet echt bij consumenten en roept het schimmige associaties op.
Tegelijkertijd is de bereidheid om privégegevens te delen onverminderd groot, met name bij consumenten tot 35 jaar oud. Volgens de DDMA is dat bewijs dat men de voordelen en essentie van data-uitwisseling inziet. Dat geldt echter alleen als consumenten zich bewust zijn van het feit dat ze gegevens delen. “Er ontstaat een gevoel van onbehagen en wantrouwen als ze een bepaalde activiteit minder goed begrijpen en transparantie vanuit de organisatie ontbreekt”, aldus de DDMA.
Vier op de vijf Nederlanders (80 procent) geeft wel aan meer controle te willen over de verwerking en het gebruik van persoonsgegevens door bedrijven en organisaties. Nu heerst met name het idee dat ze niets in de melk te brokkelen hebben. “Het gevolg hiervan is een gelaten houding en weinig initiatief vanuit de consument”, zo zeggen de onderzoekers.
Zo werkt de privacyparadox in de praktijk
Het is een schoolvoorbeeld van hoe de privacyparadox in de praktijk werkt. Enerzijds maken consumenten zich zorgen om hun online privacy. Anderzijds handelen we er niet naar en zijn we bereid om onze data te delen met technologiebedrijven, website-eigenaren en beheerders van advertentieplatformen. Een uitgebreid achtergrondartikel over de privacyparadox en privacycynisme vind je op VPNGids.nl.
Waar het in essentie op neerkomt is dat men een persoonlijke ‘kostenberekening’ maakt. Consumenten wegen de voordelen van het delen van persoonsgegevens af tegen de nadelen. Als ze redeneren dat de beloning hoger is dan de kosten, handelen consumenten uit hun eigenbelang. Vertrouwen in de organisatie, relevantie en transparantie zijn daarbij van belang.
“Als het vertrouwen in een organisatie in orde is, zijn relevantie van de gevraagde data en transparantie vanuit de organisatie essentieel voordat consumenten bereid zijn om data te delen”, concludeert de DDMA.
Aanbevelingen om het vertrouwen van klanten te winnen
Om consumenten te overtuigen om persoonlijke gegevens te delen, is het belangrijk om hen centraal te stellen. “Puur handelen uit eigen belang creëert geen meerwaarde voor de eigen organisatie én zorgt daarnaast vooral voor wantrouwen in het marketingvak”, schrijven de onderzoekers. Het is daarom zaak om consumenten pragmatisch te benaderen: leg duidelijk uit wat de voordelen voor bezoekers zijn als ze hun gegevens delen.
Een andere aanbeveling is dat bedrijven en organisaties hun klanten op een toegankelijke en transparante manier tekst en uitleg geven over de betekenis van data-uitwisseling. Verder is het essentieel om klanten de mogelijkheid te geven om hun gegevens in te zien en te wijzigen. Tot slot raadt de DDMA bedrijven en organisaties aan om zich te beperken tot de gegevens die ze nodig hebben. “Kun je het niet uitleggen, dan moet je bij jezelf te rade gaan of je de dataverzameling gaat doorzetten.” Dit principe noemen we ook wel dataminimalisatie, wat is vastgelegd in artikel 5 van de AVG.
Consumenten staan open om gegevens te delen met organisaties
Diana Janssen, directeur van de DDMA, zegt blij te zijn met de uitkomsten van het onderzoek. Volgens haar staan consumenten wel degelijk open om hun gegevens te delen voor marketingdoeleinden. Het is aan de sector om klanten te overtuigen van de voordelen van data-uitwisseling door hen centraal te stellen.
“De gedachte dat consumenten negatief tegenover het delen van persoonlijke data voor marketingdoeleinden staan, lijkt breed gedeeld in de maatschappij. Deze consumentenonderzoeken hebben aangetoond dat de eerste reactie van consumenten inderdaad is om de hakken in het zand te zetten. Maar bij meer uitleg, transparantie en duidelijkheid over de voordelen, staan ze er zeker voor open om gegevens met organisaties te delen”, vertelt Janssen.
