MIVD: ‘Digitale spionage één van de grootste dreigingen voor Nederland’

MIVD: ‘Digitale spionage één van de grootste dreigingen voor Nederland’

Laatst bijgewerkt: 30 april 2020
Leestijd: 3 minuten, 36 seconden

Nederland mag niet op zijn lauweren rusten, maar moet haar weerbaarheid blijven versterken tegen de toenemende dreiging. Volgens de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) heeft ons land in steeds vaker te maken met heimelijke beïnvloeding, digitale spionage en sabotage door de toenemende verwevenheid tussen veiligheid en economie. “De dreigingen waarmee Nederland te maken heeft, doen zich steeds vaker voor in het schemergebied tussen vrede en oorlog. De zogeheten ‘grijze zone’.”

Dat is de conclusie van generaal-majoor Jan Swillens, directeur van de MIVD.

Digitale spionage

In het donderdag gepresenteerde jaarverslag windt de hooggeplaatste militair en geen doekjes om: ons land is een geliefd doelwit voor hackers en statelijke actoren. In de inleiding van het jaarverslag schrijft Swillens dat digitale spionage door landen als Rusland en China “één van de grootste dreigingen voor Nederland en zijn bondgenoten” is. “Niet alleen de dreiging tegen onze belangen en waarden is complexer geworden, degenen die het op onze belangen en waarden hebben gemunt zijn bovendien steeds moeilijker te onderkennen. Als we als land op deze dreigingen in de ‘grijze zone’ onvoldoende zicht houden en de weerbaarheid van de overheid en de samenleving daartegen niet verhogen, dan dreigt onze vrijheid en welvaart te worden aangetast”, aldus Swillens.

Tevens waarschuwt de generaal-majoor voor de gevaren van cyberaanvallen. Daarbij proberen hackers vitale onderdelen van onze economie lam te leggen door servers te overbelasten met internetverkeer. “Een cyberaanval kan grote politieke, militaire en economische schade aanrichten. De potentiële digitale verstoring van vitale infrastructuur en essentiële bedrijfsvoering vormt één van de grootste cyberbedreigingen voor Nederland, zijn bondgenoten en de gereedstelling van de krijgsmacht.” Om die reden is cyberspionage sinds jaar en dag een volwaardig onderdeel van militair optreden.

Cyberaanvallen

Naast cyberaanvallen proberen statelijke actoren de publieke opinie te beïnvloeden door inmenging op social media en nepberichten te verspreiden. Ook economische spionage is volgens de militair een groot gevaar, vooral als dat gecombineerd wordt met politiek-bestuurlijke beïnvloeding. Swillens noemt dit ook wel ‘hybride conflictvoering’.

De tactiek van Rusland om verdeeldheid te zaaien in specifieke landen en internationale samenwerkingsverbanden als de NAVO is een voorbeeld van hybride conflictvoering. Dat geldt ook voor de Chinese beïnvloedingscampagnes, bijvoorbeeld voor de perceptie van de opstanden in Hong Kong en territoriale claims in de Zuid-Chinese zee.

Machtspolitiek

De inzet van economische middelen is volgens Swillens een effectief onderdeel van de machtspolitiek van China. Hij waarschuwt de overheid hier dan ook nadrukkelijk voor. “Staten kunnen door overnames van, en investeringen in, vitale infrastructuur of bedrijven die hoogwaardige technologie ontwikkelen, ongewenste afhankelijkheden creëren met risico’s voor het functioneren van de Nederlandse economie en de nationale veiligheid. Daarmee is de continuïteit van onze vitale processen in het geding en dreigt het weglekken van kennis en vertrouwelijke of gevoelige informatie.”

Taps

De MIVD heeft juridische en politieke kaders waarbinnen ze opereert. De Wet inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv) is een belangrijk middel daarbij. Deze geeft de veiligheidsdienst de bevoegdheden om inlichtingen te verzamelen over militair-relevante intenties, capaciteiten en activiteiten van bepaalde landen en groeperingen. “Een goede uitvoering van de wet is bovendien van groot belang voor het vertrouwen van de politiek en de samenleving in het werk van de dienst”, aldus Swillens. Onlangs concludeerde de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB) dat de MIVD minder vaak ten onrechte de Wiv inzette om inlichtingen te vergaren. Het goed onderbouwen en formuleren van tapverzoeken blijft volgens de toezichthouder een aandachtspunt voor de veiligheidsdienst.

In 2019 diende de MIVD 879 taps in, zoals het plaatsen van een microfoon of afluisteren van een telefoon. Dat is een forse stijging: het jaar ervoor plaatste de dienst slechts 348 taps, en het jaar daarvoor (2017) 382 taps.

AIVD

De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD), de niet-militaire tegenhanger van de MIVD, presenteerde eerder deze week vergelijkbare conclusies in haar jaarverslag. Net als de MIVD is de AIVD van mening dat ons land een aantrekkelijk doelwit is voor cyberspionage. Door te infiltreren in de IT-systemen van onze vitale infrastructuur, proberen landen als Rusland en China enerzijds topsectoren van onze economie vleugellam te maken. Anderzijds trachten ze de publieke opinie te beïnvloeden door nepberichten te verspreiden op internet en social media. Zo hopen deze landen het bestuurlijk-politieke proces in ons land mede te bepalen. De AIVD waarschuwt dat als de overheid niet op zijn hoede is, ons land in de nabije toekomst nog kwetsbaarder wordt voor digitale spionage en sabotage.

Privacy en security redacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. 

Meer artikelen uit het ‘Nieuws’ dossier

Reacties
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen