Minister: ‘Onderwijsinstellingen moeten alternatief bieden voor proctoringsoftware’

Minister: ‘Onderwijsinstellingen moeten alternatief bieden voor proctoringsoftware’

Laatst bijgewerkt: 20 mei 2020
Leestijd: 4 minuten, 26 seconden

Universiteiten en hogescholen moeten een alternatief bieden voor studenten die bezwaar maken tegen online tentaminering met proctoringsoftware. Er zijn genoeg uitwijkmogelijkheden, maar door de coronacrisis kan het zijn dat deze geen doorgang kunnen vinden. Studenten moeten dan accepteren dat ze studievertraging oplopen.

Dat schrijft Ingrid van Engelshoven, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) op Kamervragen van Jan Paternotte en Kees Verhoeven (beide D66).

Proctoring

Door de coronapandemie is het momenteel voor studenten aan de universiteit en hogescholen niet mogelijk om gezamenlijk in een collegezaal te zitten en tentamens af te leggen. Erg vervelend, zeker als je je studie binnen het daarvoor aangewezen tijdvak wil afronden. Bovendien brengt studievertraging extra onkosten met zich mee, iets waar studenten niet op zitten te wachten.

Universiteiten en hogescholen hebben begrip voor deze situatie en zetten alles in het werk zodat de tentamens gewoon door kunnen gaan. Een aantal onderwijsinstellingen gebruikt hiervoor programma’s die ook wel proctoring worden genoemd. Dat is speciale software waarmee surveillanten studenten via de computer op afstand in de gaten kunnen houden zodat ze niet spieken.

Protest

Zodra studenten proctoringsoftware op hun computer installeren, houdt de webcam hun oogbewegingen in de gaten. Daarnaast kan de camera ongemerkt foto’s en video’s maken. Afhankelijk van het pakket dat onderwijsinstellingen gebruiken, kunnen ze met de software tevens toetsaanslagen registreren, de microfoon afluisteren, meekijken op het computerscherm van de student en zelfs de browsegeschiedenis bekijken.

Studenten van de Tilburg University maakten bezwaar tegen deze vorm van tentamineren, omdat ze vonden dat hun privacy in het geding was. Bovendien bood de universiteit hen geen alternatief. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) hoorde deze geluiden en besloot eind april om onderzoek te verrichten naar de privacyzorgen bij het gebruik van proctoringsoftware. Voor D66-Kamerleden Paternotte en Verhoeven was het protest van de Tilburgse studenten aanleiding om minister Van Engelshoven aan de tand te voelen over dit onderwerp. Zij hebben nu antwoord gekregen op de schriftelijke vragen die zij aan de minister van OCW voorlegden.

AVG

Volgens minister Van Engelshoven maken nagenoeg alle universiteiten en hogescholen gebruik van proctoringsoftware. Drie universiteiten (Maastricht University, Universiteit van Utrecht en de Open Universiteit) en een tweetal hogescholen (Avans Hogeschool en Hogeschool Leiden) gebruiken geen monitoringssoftware om online tentamens af te leggen. De overige hogere onderwijsinstellingen doen dat wel. Zij gebruiken software van aanbieders als ProctorExam, Proctorio en Remote Proctor Now. De eerste is een Nederlands bedrijf waarvan de data in Duitsland wordt verwerkt. De andere twee zijn Amerikaanse bedrijven met vestigingen en datacentra in de EU.

Over de privacyzorgen van studenten is de minister klip en klaar: onderwijsinstellingen die proctoringsoftware gebruiken hebben de plicht om studenten hierover te informeren, bijvoorbeeld met een privacyverklaring. Omdat de universiteiten en hogescholen persoonsgegevens verwerken, is de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) van toepassing. Verder schrijft de minister hierover het volgende:

De onderwijsinstelling moet kunnen aantonen dat de wijze waarop deze online proctoring toepast bij het afnemen van toetsen, in lijn is met de verplichtingen uit de AVG, in het bijzonder met de beginselen van rechtmatigheid, behoorlijkheid en transparantie, doelbinding, minimale gegevensverwerking, juistheid, opslagbeperking en integriteit en vertrouwelijkheid.”

De onderwijsinstellingen verzekeren minister Van Engelshoven dat de gekozen proctoringsoftware en haar leveranciers voldoen aan de AVG. De persoonsgegevens die de software verzamelt worden enkel gebruikt voor het opsporen van mogelijke fraude tijdens een tentamen. Deze data wordt niet langer bewaard dan strikt noodzakelijk.

Alternatieven

Van Engelshoven zegt de angst van studenten te begrijpen. Het is echter de taak van onderwijsinstellingen om deze angst weg te nemen. Daarvoor is goede voorlichting over de gebruikte proctoringsoftware noodzakelijk. Studenten hebben volgens de minister het recht om online tentaminering met proctoring te weigeren. Als hier consequenties aan vastzitten (zoals studievertraging), moeten studenten dat accepteren.

“Een onderwijsinstelling moet een alternatieve vorm van toetsing aanbieden als een student ervoor kiest niet deel te nemen aan deze vorm van tentaminering. Alternatieve vormen van toetsing zoals digitale toetsing op de campus met behulp van menselijke surveillance, kunnen door de coronacrisis op dit moment niet plaatsvinden. Hierdoor kunnen onderwijsinstellingen niet uitsluiten dat er studievertraging optreedt bij de keuze voor een alternatieve vorm van tentaminering.”

Naast proctoring bieden sommigen universiteiten en hogescholen studenten openboektentamens en inleveropdrachten aan als alternatief. Bij sommige vakken is dat geen optie. In die gevallen zetten de onderwijsinstellingen proctoring in om studenten geen studievertraging te laten oplopen. Studenten hebben volgens de minister tevens het recht om te wachten tot de coronamaatregelen worden versoepeld of opgeheven alvorens zij een tentamen afleggen.

Versoepeling

Paternotte en Verhoeven vragen zich tot slot af of de minister bereid is te onderzoeken of universiteiten en hogescholen in de rest van het academische jaar de campus en collegezalen beperkt te openen voor tentaminering. “Samen met de onderwijsinstellingen onderzoeken we maatregelen om het onderwijs en de examinering zo veel mogelijk doorgang te laten vinden, binnen de grenzen van wat gegeven de crisis veilig kan worden geacht”, aldus minister Van Engelshoven.

Verder schrijft ze: “In het geval van deze specifieke tentamens gaat het vaak om grote groepen studenten, wat een groot beslag legt op het openbaar vervoer. Daarom laat het kabinet de ministeries Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en Infrastructuur en Waterstaat (IenW) nu samen verkennen of en onder welke voorwaarden er een lichte versoepeling van maatregelen voor het hoger onderwijs kan komen, zodat tentaminering, voor zover dat online niet afdoende kan, weer op de instelling zou kunnen plaatsvinden.”

Privacy en security redacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. 

Meer artikelen uit het ‘Nieuws’ dossier

Reacties
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen