De uitzetting van meer dan 400 Russische spionnen dit jaar heeft het Kremlin een “uiterst strategische klap” toegebracht en president Vladimir Poetin onaangenaam verrast. EU-lidstaten moeten echter ook alert zijn voor medewerkers uit China. Zij proberen Europese beleidsmakers en publieke opinie te beïnvloeden met desinformatie en Chinezen die in de EU wonen te monitoren en intimideren.
Dat zei Ken McCallum, de algemeen directeur van de Britse inlichtingendienst MI5, woensdag in een toespraak op het hoofdkantoor van de dienst, zo meldt persbureau Reuters.
Brits beleid aangescherpt na aanslag op Skripal
Volgens McCallum zijn er in heel Europa dit jaar tot nu toe meer dan 600 Russische ambtenaren uitgezet. Twee derde daarvan werd bestempeld als spion. “Dit is de belangrijkste strategische klap tegen de Russische inlichtingendiensten in de recente Europese geschiedenis. En samen met de gecoördineerde golven van sancties, heeft de omvang de Russische president Poetin verrast”, zo zei hij.
Het strenge uitzettingsbeleid van het Verenigd Koninkrijk werd opgesteld na de dood van de voormalige dubbelspion Sergej Skripal in 2018. Hij en zijn dochter Joelia Skripal werden bewusteloos gevonden op een bankje bij een winkelcentrum in Salisbury. Onderzoek wees uit dat zij met het Russische zenuwgas novitsjok waren vergiftigd. Sergej overleefde de aanslag niet, zijn destijds 33-jarige dochter wel.
Sinds de aanslag heeft het Verenigd Koninkrijk meer dan honderd Russische diplomaten een visum geweigerd, omdat zij in de ogen van de geheime dienst een gevaar vormden voor de nationale veiligheid. McCallum verwacht dat zijn land “nog jaren” te maken zal krijgen met “Russische agressie”.
China speelt ‘het spel van de lange termijn’
Volgens het hoofd van de Britse inlichtingendienst moeten we ons niet alleen zorgen maken over Rusland. China vormt in zijn ogen op de lange termijn de grootste dreiging, zowel voor het Verenigd Koninkrijk als Europa. De regering van president Xi Jinping speelt “het spel van de lange termijn”. Het communistische land probeert niet alleen contacten te leggen met prominenten beleidsmakers, maar ook met mensen die aan het begin van hun carrière staan en in de toekomst mogelijk een belangrijke positie zullen bekleden.
“Als China bereid is om zoveel geduld, geld en moeite te investeren in het cultiveren van zeer grote hoeveelheden potentiële invloed in ons hele systeem, lijkt mij dat een grote en blijvende uitdaging”, aldus McCallum.
Chinese autoriteiten monitoren en intimideren Chinese burgers in het buitenland
De MI5-directeur zegt dat de Chinese autoriteiten Chinezen in het buitenland nauwlettend in de gaten houden en intimideren. Hij verwees naar een incident dat afgelopen maand plaatsvond in Manchester. Een Chinese man protesteerde bij het Chinese consulaat en werd door gemaskerde mannen het terrein opgesleurd en geschopt en geslagen. “Het intimideren en lastigvallen van Britse burgers of mensen waarvan het Verenigd Koninkrijk hun nieuwe thuis is, mag niet worden getolereerd”, vertelde McCallum.
In ons land deed een vergelijkbaar incident voor. Een Chinese man die regelmatig protesteerde tegen de Chinese overheid, is meer dan eens benaderd en gevolgd door iemand van de Chinese politie. Via sociale media ontving hij dreigementen dat hem iets aangedaan zou worden als hij kritiek bleef uiten.
Volgens RTL Nieuws en Follow The Money zijn er sinds 2018 ten minste twee bureaus van de Chinese politie in ons land. Deze zijn er officieel om Chinezen in het buitenland te helpen met praktische zaken zoals een rijbewijs. In werkelijkheid worden de dependances gebruikt om kritische Chinezen onder druk te zetten.
China: ‘Westen is uit op een confrontatie’
China heeft deze beschuldigingen altijd ontkend. De Chinese minister van Buitenlandse Zaken heeft Westerse landen in het verleden meer dan eens gewaarschuwd om zich niet te bemoeien met interne aangelegenheden. Hij deed de beschuldigingen dan ook af als ongegrond. Ze dienen volgens hem maar één doel: een confrontatie uitlokken.
China aast op hoogwaardige kennis uit Nederland
Nederlandse inlichtingen- en veiligheidsdiensten hebben in het verleden meer dan eens gewaarschuwd dat China een offensieve cyberstrategie tegen ons land voert. Verder zou China azen op de hoogwaardige technologische kennis die ons land rijk is. Chinese onderzoekers nemen deel aan Europese onderzoeksprogramma over nanotechnologie, halfgeleiders en kunstmatige intelligentie. De opgedane kennis nemen zij mee naar huis en wordt door het Chinese leger ingezet om van China in 2049 de grootste militaire macht ter wereld te maken.
De huidige ontwikkelingen tonen volgens voormalig defensiespecialist bij het Clingendael Instituut Danny Pronk aan dat er paal en perk gesteld moet worden aan de samenwerking met Chinese militaire onderwijsinstellingen. “Op sommige fronten is het wellicht al te laat. De modernisering van het Chinese Volksbevrijdingsleger heeft de afgelopen tien jaar een vlucht genomen. Maar er zijn nog tal van andere gebieden waar nog druk op wordt ontwikkeld en onderzocht”, aldus Pronk.
