Sinds vorige maand werkt het Martini Ziekenhuis met een nieuw systeem om de privacy van haar patiënten beter te waarborgen. Samen met IT-bedrijf Enshore ontwikkelde het ziekenhuis Logspect. Deze tool legt precies vast welke arts op welk moment een elektronisch patiëntendossier heeft geraadpleegd. Op deze manier wil de zorginstelling de privacy van patiënten beter waarborgen.
Via een persverklaring kondigt het Martini Ziekenhuis het nieuwe systeem aan.
‘Medische gegevens zijn in veilige en vertrouwde handen’
“Toegang nemen tot het dossier van een patiënt mag alleen als je een behandelrelatie hebt met de patiënt”, zegt Ger Wierenga, Chief Information Security Officer (CISO) van het Martini Ziekenhuis. “Zorginstellingen zijn volgens de NEN7510 wettelijk verplicht om hierop achteraf controles uit te oefenen. Bij voorkeur gebeurt dit geautomatiseerd, maar veel instellingen hebben daar nog geen oplossing voor. Daarom worden handmatige steekproeven vooralsnog gedoogd.”
Volgens Wierenga is dat logisch, want het is voor ziekenhuizen onbegonnen werkt om dagelijks duizenden logregels te analyseren. Om artsen werk uit handen te nemen, bedacht het Martini Ziekenhuis samen met IT-bedrijf Enshore de tool Logspect. De software analyseert alle logbestanden van elektronische patiëntdossiers automatisch. Patiënten kunnen er zodoende op vertrouwen dat hun medische gegevens “in veilige en vertrouwde handen” zijn bij het Groningse ziekenhuis.
Niels Gnodde, webdeveloper & product owner bij Enshore, zegt dat Logspect naar twee zaken kijkt: gerichte controles door bepaalde loggegevens uit het systeem te filteren en grote afwijkingen in de dataset. “Daarnaast maakt de data uit Logspect het mogelijk om werkprocessen waar mogelijk te verbeteren. Door de gegevens van Logspect te analyseren, kun je bijvoorbeeld inzichtelijk maken of de noodprocedure goed wordt gebruikt en of de goede reden voor inzage wordt gekozen”, aldus Gnodde.
Dordts ziekenhuis wist per ongeluk ruim half miljoen patiëntdossiers
Medische gegevens zijn vertrouwelijke data. Als patiënt zijnde wil je dat deze data goed worden bewaard en opgeslagen. Dat het soms goed fout kan gaan, is wel gebleken bij het Albert Schweitzer. Het Dordtse ziekenhuis verwijderde in maart per ongeluk 513.000 oude patiëntdossiers. Het ging daarbij om patiëntgegevens van vóór 2017, het moment dat het ziekenhuis de overstap maakte naar het elektronisch patiëntendossier.
Ziekenhuizen zijn wettelijk verplicht om medische gegevens twintig jaar te bewaren. Daarom scande medewerkers van het ziekenhuis jarenoude patiëntdossiers. “In oktober 2021 bleek dat in dit archief, als gevolg van foute instellingen, al bijna een jaar lang nieuwere documenten werden opgeslagen met bestandsnummers die ook in gebruik waren voor inactieve documenten. De nieuwe bestanden kwamen zodoende in de plaats van de oude”, zo zei het Albert Schweitzer ziekenhuis in een verklaring.
Zodoende werd een deel van de medische geschiedenis van ruim een half miljoen patiënten gewist.
Nederlandse ziekenhuizen kwetsbaar voor cyberaanvallen
Of door het nieuwe systeem patiëntgegevens ook veiliger zijn, is onbekend. Beveiligingsexperts maken zich al langere tijd grote zorgen over de digitale weerbaarheid van Nederlandse ziekenhuizen. Begin dit jaar zeiden deskundigen dat ziekenhuizen kwetsbaar zijn voor cyberaanvallen. Een gebrek aan kennis en expertise om bedrijfsnetwerken te monitoren ligt daaraan ten grondslag. Daarnaast is de meeste apparatuur dusdanig verouderd dat ze de aanvalsoppervlakte voor hackers vergroten.
Een ransomware-aanval kan voor ziekenhuizen grote gevolgen hebben. Hackers versleutelen bestanden en systemen door middel van gijzelsoftware en eisen losgeld om het weer vrij te geven. In het geval van ziekenhuizen kan het schadelijk zijn voor patiënten als de systemen platliggen. Dit kan als gevolg hebben dat de ziekenhuizen patiënten naar andere locaties moeten verplaatsen, of dat ze operaties moeten afzeggen.
