Eind november vorig jaar heeft het cybercrimeteam van de Amsterdamse politie een 25-jarige man uit Almere aangehouden. Hij wordt ervan verdacht de persoonlijke gegevens van tientallen miljoenen mensen wereldwijd te hebben gestolen en verhandeld. Het onderzoek is nog in volle gang.
Het Openbaar Ministerie (OM) kondigde de arrestatie woensdag aan.
Oostenrijkse politie achterhaalt Amsterdams IP-adres
De federale politie van Oostenrijk kreeg de verdachte in het vizier toen het zag dat er een dataset te koop werd aangeboden op een hackersforum. In mei 2020 werd op dit forum een dataset aangeboden met miljoenen adres- en persoonsgegevens van de Geburen Info Service (GIS), de instantie die kijk- en luistergelden incasseert in Oostenrijk.
Via een undercovertraject kocht de Oostenrijkse politie de dataset. Na uitgebreid onderzoek naar onder meer de financiële stromen van de man en het platform waarmee data werd verstuurd, wist de politie een IP-adres van de man te achterhalen. Deze leidde naar een woonadres in Amsterdam.
Nederlandse politie neemt onderzoek over
In mei vorig jaar vroeg het Openbaar Ministerie uit Wenen aan haar Nederlandse collega’s om de strafvervolging van de verdachte over te nemen. Het cybercrimeteam van de eenheid Amsterdam stemde daarmee in. Het team kreeg alle benodigde informatie over de zaak overhandigd dat door Oostenrijkse agenten en het OM was vergaard.
De dataset bevatte niet alleen privé- en medische gegevens van Oostenrijkers. De verdachte had tevens persoonsgegevens van inwoners uit Nederland, het Verenigd Koninkrijk, Thailand, Colombia en China verzameld en gebundeld. Het forum waar de verdachte de dataset van privégegevens verkocht, is inmiddels offline gehaald door buitenlandse opsporingsdiensten.
Rechter verlengt voorarrest met 90 dagen
Het Openbaar Ministerie verdenkt de 25-jarige man van vier feiten: het voorhanden hebben of ter beschikking stellen van niet-openbare gegevens, het voorhanden hebben van phishing-software en hacker tools, computervredebreuk en gewoontewitwassen. Dat laatste houdt in dat iemand meerdere malen geld heeft witgewassen terwijl hij wist dat het illegaal was verkregen. Daarmee zou de verdachte vorig jaar voor 450.000 euro aan crypto’s hebben witgewassen.
De verdachte zit sinds eind november vast in een Nederlandse gevangenis. De Raadkamer van de Amsterdamse rechtbank bepaalde op maandag 5 december dat zijn voorlopige hechtenis met 90 dagen mocht worden verlengd. Tot 15 december zat hij in volledige beperking. Waarom de officier van justitie de arrestatie nu pas meldt, is onbekend.
Bij doorzoekingen van woningen in Almere en Amsterdam heeft de politie meerdere gegevensdragers in beslag genomen. Daarop werden phisingsoftware en hacking tools aangetroffen. Het financieel en digitaal onderzoek is nog in volle gang.
OM: ‘Hackers hebben het digitale goud ontdekt’
Het Openbaar Ministerie benadrukt dat gehackte databases voor forse geldbedragen worden verhandeld op hackersfora en het dark web. De officier van justitie noemt datasets met grote hoeveelheden persoonsgegevens ‘het digitale goud’. “Waar het vroeger noodzakelijk was om weken lang te observeren om tot het juiste slachtoffer te komen, is nu een druk op de knop voldoende”, aldus de officier.
Hij vervolgt zijn verhaal: “Dit soort criminele activiteiten schendt niet alleen op grove wijze de privacy van miljoenen mensen, maar zorgt ook voor financiële schade bij personen en bedrijven. Politie en OM zetten zich in om deze complexe vorm van criminaliteit te bestrijden door cybercriminelen op te sporen en te vervolgen.”
