IJsland: ‘Corona-app is soms nuttig, maar geen game changer’

IJsland: ‘Corona-app is soms nuttig, maar geen game changer’

Laatst bijgewerkt: 12 mei 2020
Leestijd: 3 minuten, 43 seconden

Rakning C-19, zo heet de app waarmee in IJsland bron- en contactonderzoek naar het coronavirus wordt verricht. Met een adoptiepercentage van 38 procent is er geen land ter wereld waar zoveel burgers een corona-app op hun smartphone hebben geïnstalleerd. In enkele gevallen heeft de app zijn nut bewezen, maar het is absoluut geen game changer.

Dat zegt Gestur Pálmason, hoofd van de IJslandse politie die toeziet op het bron- en contactonderzoek in zijn land, tegen MIT Technology Review.

Coronabestrijding in IJsland

Lockdowns, verbod op het uitoefenen van contactberoepen, sluiten van cafés en restaurants, anderhalve meter afstand. Zowel binnen als buiten Europa halen overheden alles uit de kast om de coronapandemie te bestrijden. Het ontwikkelen van een smartphoneapplicatie staat in veel landen hoog op de agenda. Ook in IJsland, een land dat 365.000 inwoners telt, werkt de regering met een app. De app genaamd Rakning C-19 is sinds begin april verkrijgbaar.

De meeste corona-apps maken gebruik van bluetooth-technologie. Rakning C-19 vertrouwt daarentegen op GPS om mensen te traceren en contactmomenten vast te leggen in een digitaal logboek. Een aantal keer per uur slaat de app de locatiegegevens van deelnemers op. Deze gegevens worden 14 dagen lang bewaard op de smartphone van deelnemers. Data die ouder is dan 14 dagen wordt automatisch gewist.

Als blijkt dat een van de deelnemers besmet is met het coronavirus, kan hij dit doorgeven via de app. Het Contact Tracing Team vraagt dan of deze persoon zijn data met hen wil delen. Hiervoor hoeft hij alleen zijn ID-nummer van zijn paspoort door te geven. Dit identificatienummer wordt 14 dagen opgeslagen in de database van het Contact Tracing Team. In deze periode kan het Team zijn locatiegegevens bestuderen om te kijken waar hij is geweest en wie hij mogelijk besmet heeft.

‘Geen game changer’

Rakning C-19 is in bijna anderhalve maand tijd bijna 145.000 keer gedownload. Dat betekent dat 38 procent van de IJslandse bevolking de app op zijn of haar mobiele telefoon heeft staan. In geen enkel land ter wereld heeft zo’n groot aandeel van de bevolking een corona-app op zijn of haar smartphone geïnstalleerd.

Een hoog adoptiepercentage -het aantal mensen dat de app op zijn toestel heeft staan en gebruikt- is een belangrijke voorwaarde voor een corona-app om effectief te zijn. Hugo de Jonge, minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), laat op dit moment een applicatie ontwikkelen door een taskforce. Zijn adviseurs hebben aangegeven dat een adoptiepercentage van minimaal 60 procent nodig is om effectief bron- en contactonderzoek te verrichten.

Toch is het niet een en al halleluja. Gestur Pálmason van de IJslandse politie die het bron- en contactonderzoek in zijn regelt en daar op toeziet, springt geen gat in de lucht over de effectiviteit van de app. “De technologie is min of meer…… ik zou niet zeggen nutteloos. Het is de integratie van de app en menselijke inspanning bij bron- en contactonderzoek waardoor we resultaten zien. Naar mijn mening is Rakning C-19 in een aantal gevallen zeer waardevol gebleken. Maar het was geen game changer voor ons.”

Pálmason laat er geen misverstand over bestaan dat alleen de app geen vervanger is voor conventioneel bron- en contactonderzoek door professionals uit de zorg. “Dat is begrijpelijk, want een app is iets dat je kunt kopen. Ik wil tegen iedereen glashelder zeggen dat handmatig onderzoek niet minder belangrijk is”, aldus de politieambtenaar.

Tweede corona-app

Rakning C-19 is niet de enige corona-app die in IJsland wordt ingezet om het hoofd te bieden aan de pandemie. Het bedrijf Sidekick heeft eveneens een app ontwikkeld in de strijd tegen het coronavirus. Deze werkt wezenlijk anders dan Rakning-19. In plaats van actief locatiegegevens te verzamelen, biedt hij een communicatie- en monitoringkanaal voor artsen en andere zorgmedewerkers. Zij kunnen dan op afstand iemands gezondheid in de gaten houden en eventueel actie ondernemen.

Als iemand in thuisisolatie zit, krijgt deze persoon een sms’je met de vraag om de app te downloaden. Hij maakt dan onderdeel uit van het Sidekick COVID-19 programma. Tweemaal per dag vult hij een vragenlijst in. Aan de hand van dit ziektebeeld gaat een speciaal ontwikkeld algoritme aan de slag om vast te tellen hoe ernstig de symptomen zijn. Een arts besluit of ingrijpen noodzakelijk is of niet.

Dokters kunnen de app tevens gebruiken om vragen te stellen aan de patiënt. Zolang hij zich niet lekker voelt, staat hij via de app onder controle bij artsen. Als hij zich weer lekker voelt, wordt hij ontslagen en kan hij de app van zijn telefoon verwijderen.

Tech-journalist
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. 

Meer artikelen uit het ‘Nieuws’ dossier

Reacties
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen