Hoge Raad kenteneparkeren is gerechtvaardigde inbreuk op privacy

Hoge Raad: ‘Kentekenparkeren is gerechtvaardigde inbreuk op privacy’

Laatst bijgewerkt: 13 april 2020
Leestijd: 3 minuten, 47 seconden

Het systeem van kentekenparkeren in de gemeente Amsterdam is een inmenging op het recht op privacy. Deze inmenging is echter gerechtvaardigd, omdat ze niet in strijd is met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Dat is in een notendop de uitspraak van de Hoge Raad in de zaak over het parkeerbeleid van Amsterdam, een zaak die was aangespannen door Bas Filippini van de stichting Privacy First.

Zo werkt kentekenparkeren

Op 1 juli 2013 voerde de gemeente Amsterdam het systeem van kentekenparkeren in. Sindsdien hoeven automobilisten niet langer een parkeerautomaat te zoeken om een parkeerkaartje te kopen. In plaats daarvan pakken ze hun smartphone en geven ze hun kentekenplaat op om het verschuldigde parkeergeld te betalen. Om te controleren of automobilisten dat daadwerkelijk hebben gedaan, rijden er scanauto’s rond in de hoofdstad. De gegevens die ze daarmee binnenhalen worden versleuteld bewaard.

Als blijkt dat een autorijder geen parkeerbelasting heeft betaald, wordt deze versleuteling ongedaan gemaakt. De heffingsambtenaar klopt dan aan bij de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW). Deze instantie geeft op haar beurt de persoonsgegevens van de kentekenhouder door aan de ambtenaar. Hij kan vervolgens een boete of naheffingsaanslag uitschrijven en opsturen naar de overtreder.

Privacyschending

Als Bas Filippini, voorzitter van de stichting Privacy First, een parkeerboete krijgt van de gemeente Amsterdam, laat hij het er niet bij zitten. Naar eigen zeggen wilde hij wel betalen om te mogen parkeren, maar niet ten koste van zijn privacy. Er was geen mogelijkheid om contant af te rekenen. Daarom besloot hij om de bekeuring aan te vechten.

In 2017 deed de rechter uitspraak in deze kwestie. De rechter oordeelde dat er geen sprake was van inbreuk op privacy. De privacyvoorvechter besloot daarop om in hoger beroep te gaan bij het gerechtshof in Amsterdam. Ook daar trok Filippini afgelopen jaar aan het kortste eind. In het vonnis van het gerechtshof zag hij kans om in hoger beroep te gaan bij de Hoge Raad. Het gerechtshof oordeelde namelijk dat het systeem van kentekenparkeren het privéleven van Filippini raakt, maar dat er geen sprake is van een inbreuk op zijn privéleven.

‘Inmenging is gerechtvaardigd’

Het vonnis van het gerechtshof werd vernietigd en de hoogste rechterlijke instantie in ons land ging ermee aan de slag. De Hoge Raad kwam afgelopen week met haar arrest. Daarin schrijft de rechter dat hij van oordeel is dat bij het kentekenparkeersysteem van de gemeente Amsterdam sprake is van een inmenging op privacy. De scanauto’s verzamelen namelijk constant en systematisch informatie in de openbare ruimte. Deze gegevens worden bovendien vastgelegd, bewerkt, enige tijd bewaard en actief gebruikt bij overtreding.

Hoewel de Hoge Raad erkent dat Filippini gelijk heeft dat er sprake is van een inbreuk op zijn privacy, zegt de Raad tegelijkertijd dat deze inmenging gerechtvaardigd is. De verdediging voerde als argument aan dat er geen wettelijke basis is voor het kentekenparkerensysteem, zoals artikel  10 van de Grondwet en artikel 8 van het EVRM eisen. De Hoge Raad veegt dit argument van tafel: de eis van de gemeente Amsterdam om het kenteken door te geven is vastgelegd in de Parkeerverordening van 2013 in combinatie met de Gemeentewet.

Straatsburg

De spreekwoordelijke inkt is nog maar net droog of Privacy First zegt al dat ze in beroep gaat tegen het vonnis van de Hoge Raad. Daarvoor gaat de privacyorganisatie naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in Straatsburg. Filippini is van mening dat de Hoge Raad diverse aspecten niet meeneemt in haar arrest en om de hete brij danst. Naar zijn mening zwijgt de Raad over het recht op anonieme, contante betalingen. “De Hoge Raad beargumenteert niet waarom het hierover geen uitspraak wil doen en verwijst slechts naar art. 81 van de Wet op de rechterlijke organisatie: verondersteld gebrek aan belang voor de rechtseenheid of de rechtsontwikkeling. Dit oordeel is onbegrijpelijk, aangezien dit nu juist een uiterst actuele kwestie betreft waarover veel rechtsonzekerheid bestaat”, aldus de voorzitter van Privacy First.

Daarnaast vindt de privacyorganisatie het onbegrijpelijk dat de Hoge Raad zegt dat het systeem van kentekenparkeren een systematische inbreuk op privacy is, maar weigert deze claim inhoudelijk te toetsen. Tot slot wil Filippini een uitspraak over het misbruik van scanauto’s bij kentekenparkeren voor andere doelen, waaronder opsporing van verwarde personen, zwerfvuil en monumentenzorg. “Dergelijke function creep (doelverschuiving) is in strijd met het recht op privacy en juist nu hoog actueel, getuige bijvoorbeeld de berichtgeving over de nieuwe inzet van camera-auto’s in de coronacrisis. Privacy First betreurt het dat de Hoge Raad over dergelijke buitenwettelijke inzet van scanauto’s liever zwijgt dan rechtspreekt”, zo zegt Privacy First.

Tech-journalist
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. 

Meer artikelen uit het ‘Nieuws’ dossier

Reacties
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen