De gemeente Enschede onderneemt juridische stappen tegen de Autoriteit Persoonsgegevens. De Twentse gemeente stapt naar de rechter om een boete van 600.000 euro aan te vechten. De boete voldoet naar eigen zeggen niet aan “meerdere beginselen van behoorlijk bestuur”.
Dat bevestigt de gemeente Enschede tegenover RTV Oost.
Mensen tellen of bespioneren?
In mei 2018 besloot het college van B&W om de drukte in de binnenstad te meten. Daarvoor huurde de gemeente een extern bedrijf in dat gebruik maakte van WiFi-tracking. Het achterliggende idee van deze methode is dat men aan de hand van het aantal WiFi-signalen een indruk krijgt hoeveel mensen op een bepaald moment het stadscentrum bezoekt. In april 2020 zette de gemeente het experiment stop.
Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens is deze meetmethode in strijd met de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Dat komt omdat ieder WiFi-signaal dat de sensoren opvingen als unieke code werd geregistreerd. In plaats van mensen te tellen, volgde de gemeente op deze manier bezoekers op de voet. Tevens was het mogelijk om gedetailleerde profielen op te stellen.
De overtreding was dusdanig ernstig dat de toezichthouder besloot om een boete op leggen. En die was niet mals: in april 2021 kreeg de gemeente Enschede te horen dat ze 600.000 euro moest betalen voor het overtreden van de Europese privacywetgeving. “Iedereen heeft het recht om vrij en onbespied over straat te gaan. Zonder dat de overheid of een andere partij kan meekijken of noteren wat je doet. Dat past bij onze vrije en open samenleving”, zo zei Monique Verdier, vicevoorzitter van de Autoriteit Persoonsgegevens, over de kwestie.
Gemeente moet boete alsnog betalen
De gemeente vond dat ze niets verkeerd had gedaan. Ze verzamelde en verwerkte geen persoonsgegevens. Verder volgde ze geen burgers en stelde ze ook geen profielen op. Het college van B&W besloot om in beroep te gaan tegen de boete van de Autoriteit Persoonsgegevens.
“Wij zijn van mening dat de Autoriteit Persoonsgegevens een besluit heeft genomen in strijd met meerdere beginselen van behoorlijk bestuur, niet voldoende onderzoek heeft gedaan, geen hoor- en wederhoor heeft toegepast, ongemotiveerd voorbij gaat aan veel argumenten die wij in de zienswijze hebben aangedragen, niet genoeg rekening houdt met boeteverlagende omstandigheden, willekeurig handelt en kwalijk heeft gehandeld in hun uitingen naar buiten”, schreef het college in een brief aan de gemeenteraad.
De privacywaakhond nam het bezwaarschrift van de gemeente in behandeling. Begin juni liet de toezichthouder weten dat er volgens haar geen fouten waren gemaakt en dat de gemeente de boete alsnog moet betalen.
‘Boete voldoet niet aan meerdere beginselen van behoorlijk bestuur’
Tegenover RTV Oost vertelt wethouder Jurgen van Houdt dat de gemeente de Autoriteit Persoonsgegevens voor de rechter sleept. “Laat ik één ding duidelijk stellen: Enschede heeft met de passantentellingen nooit bezoekers in onze binnenstad geïdentificeerd of gevolgd. Dat wilden wij niet en dat konden wij ook niet. Het feit dat de AP die suggestie wel heeft gewekt in haar boetebesluit en in haar media-uitingen, vindt het college van Enschede zeer kwalijk”, aldus de wethouder.
Van Houdt vervolgt zijn verhaal. “Daarnaast blijft het gemeentebestuur van Enschede van mening dat het besluit van de AP niet voldoet aan meerdere beginselen van behoorlijk bestuur, zoals evenredigheid, zorgvuldigheid en gelijkheid.” Tot slot zet de wethouder vraagtekens bij de handelswijze van de toezichthouder.
AP overtuigd van eigen gelijk
De Autoriteit Persoonsgegevens laat tegenover RTV Oost weten op de hoogte te zijn van de juridische stappen van de gemeente Enschede. “Dat is hun goed recht. Het is ook gebruikelijk: bijna alle partijen die een boete ontvangen van de AP zijn daar niet blij mee, en gaan dan ook in bezwaar en zo nodig in beroep tegen de boete”, zo vertelt een woordvoerder. Hij zegt ervan overtuigd te zijn dat de rechter het met de toezichthouder eens is dat de gemeente “een ernstige overtreding van de AVG” heeft begaan.
Volgens RTV Oost heeft de boete de gemeente inmiddels al ruim 150.000 euro gekost. Voor het grootste deel is het geld opgegaan aan juridische kosten.
