De European Data Protection Board (EDPB) is tevreden met het principeakkoord dat de EU en VS eind maart bereikten over gegevensuitwisseling tussen beide continenten. De Europese privacywaakhond noemt de overeenkomst “een eerste positieve stap in de goede richting”. Tegelijkertijd tempert de instantie de verwachtingen van bedrijven en organisaties: het is nog geen juridisch akkoord waar Europese en Amerikaanse partijen rechten aan kunnen ontlenen.
Dat schrijft de EDPB in een persbericht (PDF).
Beschermingsniveau VS niet gelijk aan die van EU
Het is al weer bijna twee jaar geleden dat het Europees Hof van Justitie een einde maakte aan het Privacy Shield. Dit document diende jarenlang als basis voor de doorgifte van persoonsgegevens tussen Europa en de VS. De Oostenrijkse privacyactivist Max Schrems was het daar niet mee eens en legde de zaak met zijn stichting Noyb voor aan het Hof.
De rechter oordeelde dat de VS niet hetzelfde beschermingsniveau bood als in Europa. Amerikaanse veiligheids- en opsporingsdiensten hebben volgens de wet toegang tot gegevens die op Amerikaanse servers staan. Dat betekent dat ook persoonsgegevens van Europese burgers voor de instanties toegankelijk is. Bezwaar hiertegen aantekenen bij een onafhankelijke toezichthouder of rechter is voor Europeanen onbegonnen werk, zo oordeelde het Hof. Daarom zette de rechter een streep door het Privacy Shield.
Sindsdien moeten Europese en Amerikaanse bedrijven en organisaties met modelcontracten werken. In praktijk gebeurde werd dat niet of nauwelijks gedaan, tot grote frustratie van Schrems. Om naleving af te dwingen stuurde hij 101 klachten naar verschillende nationale toezichthouders in Europa.
EDPB noemt principeakkoord ‘stap in de goede richting’
De Europese Commissie en onderhandelaars van de Amerikaanse overheid onderhandelen inmiddels al ruim anderhalf jaar over een opvolger van het Privacy Shield. Eind maart bereikten beide partijen een doorbraak: er lag een principeakkoord op tafel. Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, zei “zeer verheugd” te zijn met het akkoord. “Dit zal voorspelbare en betrouwbare gegevensstromen tussen de EU en de VS mogelijk maken, waarbij de privacy en de burgerlijke vrijheden worden gewaarborgd”, aldus Von der Leyen.
De European Data Protection Board (EDPB) is eveneens opgetogen over het principeakkoord. In een gezamenlijke verklaring van alle nationale toezichthouders, noemt de Europese privacywaakhond het akkoord “een eerste positieve stap in de goede richting”.
“De EDPB zal nagaan hoe dit politiek akkoord zich vertaalt in concrete wetgevingsvoorstellen om tegemoet te komen aan de bezorgdheid van het Europees Hof van Justitie om rechtszekerheid te bieden aan burgers in de Europese Economische Ruimte (EER) en exporteurs van gegevens”, zo schrijft de koepelorganisatie.
EDPB belooft ‘constructieve rol’ te spelen bij gegevensuitwisseling
De Europese toezichthouder benadrukt dat het principeakkoord geen juridisch framework is. Er ligt momenteel alleen een akkoord op hoofdlijnen, de komende maanden gaan de onderhandelaars de puntjes op de -i zetten. Ook ligt er nog geen adequaatheidsbesluit van de Europese Commissie. Dat is een besluit waarin staat dat een land buiten de EU de persoonsgegevens van Europese burgers net zo goed beschermt als in de EU. Het is dus zaak dat Europese en Amerikaanse bedrijven voorlopig nog met modelcontracten moeten blijven werken.
De EDPB zegt “een constructieve rol” te zullen spelen bij de uitwisseling van persoonsgegevens tussen de EU en de VS. “De EDPB staat klaar om de Europese Commissie en de VS te helpen bij het opzetten van een nieuw kader dat volledig dat volledig in overeenstemming is met de EU-wetgeving inzake gegevensbescherming”, zo eindigt de Europese toezichthouder zijn persverklaring.
