Als het aan de Europese Commissie ligt, worden smartphonefabrikanten verplicht om losse componenten tot minimaal vijf jaar na lancering van een apparaat op voorraad te hebben. Consumenten zouden diezelfde periode ook recht hebben op software-updates. Op deze manier wil het dagelijks bestuur van de EU bereiken dat we langer met dezelfde mobiele telefoon rondlopen.
Dat staat in een conceptwetsvoorstel van de Europese Commissie.
EC wil hoeveelheid e-waste terugdringen
Elektronisch afval of e-waste is een groot probleem. De United Nations University, een onderzoeksorganisatie die verbonden is aan de Verenigde Naties (VN), berekende dat er in 201 zo’n 57 miljard kilo aan elektronisch afval is weggegooid. Dan moet je denken aan koelkasten, ovens, computers en laptops, maar ook lege batterijen en smartphones. Dat is gemiddeld 7,5 kilo per persoon. De vrees is dat we tegen het eind van dit decennium de 70 miljoen kilo overtreffen.
Om deze berg aan elektronisch afval te reduceren, werkte de Europese Commissie in 2020 aan een actieplan voor de circulaire economie. In plaats van nieuwe grondstoffen te delven, is het beter om grondstoffen die reeds in omloop zijn opnieuw te gebruiken. Dat moet ervoor zorgen dat consumenten mobiele telefoons makkelijker kunnen laten herstellen en upgraden, en deze apparaten worden hergebruikt en gerecycled.
Software-updates en veiligheid
Na een openbare raadpleging, waar iedereen zijn mening kon geven over het actieplan, heeft de Europese Commissie een conceptversie van een wetsvoorstel gemaakt om e-waste terug te dringen. Eind augustus presenteerde het dagelijks bestuur van de EU dit wetsvoorstel.
In het voorstel staat dat smartphoneproducenten hun telefoons drie tot vijf jaar na introductie moet voorzien van software-updates. Het besturingssysteem, dat vaak gepaard gaat met nieuwe beveiligings- en privacyfeatures, dienen minimaal drie jaar te worden uitgerold. Beveiligingsupdates moeten vijf jaar lang na de lanceringsdatum worden uitgebracht.
De Europese Commissie heeft ook nagedacht over de veiligheid. Om een smartphone op een verantwoorde manier te hergebruiken, moet de data van de vorige eigenaar met een willekeurige encryptiesleutel worden beveiligd. Verder zou iedere telefoon een softwarefunctie moeten bevatten die het toestel terugzet naar de fabrieksinstellingen en de standaard encryptiesleutel wist en een nieuwe sleutel aanmaakt.
EC wil een duurzaam design voor telefoons
De Europese Commissie wil ook eisen stellen aan losse componenten. De batterij moet bijvoorbeeld zodanig ontworpen worden dat hij naar 500 keer opladen nog over minimaal 83 procent van de totale capaciteit beschikt. Na 1.000 keer opladen zou de minimale capaciteit ten minste 80 procent moeten bedragen. De Commissie heeft een lijst opgesteld die bestaat uit 15 onderdelen die minimaal vijf jaar na lancering beschikbaar moeten blijven.
Tot slot moet een mobiele telefoon ook tegen een stootje kunnen. Een toestel zou minimaal 100 keer vallen zonder kleerscheuren moeten overleven (foldables uitgezonderd). De Commissie vermeldt niet vanaf welke hoogte deze bescherming gegarandeerd moet worden. Tevens wil het dagelijks bestuur van de EU eisen stellen aan de mate waarin een telefoon voorwerpen, stof, zand en vloeistoffen moeten kunnen tegenhouden (ook wel ingress protection of IP-rating genoemd), en de mate waarin smartphones krasbestendig zijn. Kortom, smartphones dienen over een duurzaam design te beschikken.
Zo ziet het vervolgtraject eruit
Iedereen die wil kan tot en met 28 september feedback geven op het wetsvoorstel. De Europese Commissie hoopt het voorstel in het vierde kwartaal goed te keuren. Daarna is het de beurt aan het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie -waar regeringsleiders en vakministers zitting in hebben- om erover te debatteren. Het zal dus nog wel even duren voordat het wetsvoorstel in werking treedt.
