Bij een internationale politieactie in 26 landen zijn in totaal 10.759 geldezels geïdentificeerd. Dat leidde tot de arrestatie van 1.013 geldezels. Ook werden er 474 zogeheten ‘herders’ of recruiters aangehouden. Handhavingsinstanties hebben hierdoor een grote slag geslagen in de strijd tegen het witwassen van crimineel geld.
Dat meldt Europol in een persverklaring. Samen met Eurojust, Interpol, partners uit het bedrijfsleven en opsporingsdiensten uit verschillende landen coördineerde Europol de actie.
Geldezels verantwoordelijk voor schade van 100 miljoen euro
Het was de negende editie van de European Money Mule Action (EMMA 9). Dat is een jaarlijkse campagne die als doel heeft om het aantal geldezels terug te dringen. Een groot aantal Europese lidstaten doet hier aan mee, maar ook politiediensten uit onder meer Australië, Colombia, Hongkong, Singapore en de Verenigde Staten. Verder hielpen 2.822 banken, fintechbedrijven en andere financiële instellingen met de actie. De operatie werd geleid door Nederland.
De actie vond plaats in juni, oktober en november. In deze drie maanden slaagden agenten erin om bijna 11.000 geldezels te identificeren. Dat leidde tot 4.659 onderzoeken, wat op zijn beurt resulteerde in 1.013 arrestaties. Naast geldezels wisten agenten 474 ‘herders’ aan te houden. Dat zijn mensen die geldezels werven.
In de periode dat de politieactie plaatsvond, werden 10.736 frauduleuze financiële transacties gemeld. Dat leverde een schadepost op van naar schatting 100 miljoen euro. Tegelijkertijd wisten de deelnemende politiediensten en instanties een verlies van 32 miljoen euro te voorkomen.
Onderzoekers zien zorgwekkende trends
Onderzoekers hebben diverse trends waargenomen. Door de oorlogssituatie in Oekraïne, wordt er door criminelen op grote schaal een beroep gedaan op Oekraïense migranten. “Door misbruik te maken van hun kwetsbaarheid en economische problemen, dwingen criminelen Oekraïense vluchtelingen om onbedoeld geld wit te wassen door hen te dwingen om bankrekeningen te openen”, zo schrijft Europol.
Het aantal criminelen dat zich voordoet als een bankmedewerker om goedgelovige mensen op te lichten, heeft eveneens een vlucht genomen. Deze helpdeskfraudeurs, die zich voornamelijk richten op ouderen, benaderen slachtoffers om kopieën van identiteitsbewijzen en handtekeningen te bemachtigen.
Een andere trend die onderzoekers hebben waargenomen, is dat criminelen steeds vaker een beroep doen op kunstmatige intelligentie (AI). Ze gebruiken geavanceerde taalmodellen onder meer om geloofwaardige phishingberichten te schrijven, maar ook om identiteitsfraude te plegen en Know Your Customer (KYC) beveiligingsmaatregelen te omzeilen bij het aanmaken van online accounts.
Dit moet je weten over geldezels en katvangers
Geldezels of katvangers zijn personen die hun betaalrekening of pinpas ter beschikking stellen aan criminelen om geld dat met criminele activiteiten is verkregen wit te wassen. Criminele kopstukken blijven zo buiten beeld en de geldezels denken op deze manier snel geld te kunnen verdienen.
De gevolgen voor geldezels zijn groot als ze gepakt worden. Ze krijgen een strafblad aan hun broek en komen op een fraudelijst terecht. Een nieuwe bankrekening openen of een lening afsluiten is daardoor onmogelijk. Verder lopen katvangers het risico dat ze veroordeeld worden tot een gevangenisstraf van maximaal vier jaar. Tot slot kunnen slachtoffers de financiële schade op hen verhalen.
