De Nederlandsche Bank (DNB) zegt dat oplichters allerlei trucs uithalen om geld van nietsvermoedende slachtoffers te stelen. Ze doen alsof ze bij de instantie werken om zo hun vertrouwen te winnen. De financiële toezichthouder adviseert mensen om alert te zijn voor deze vorm van helpdeskfraude.
Dat advies heeft De Nederlandsche Bank vandaag gepubliceerd.
Zo gaat helpdeskfraude in zijn werk
Helpdeskfraude is een vorm van oplichting waarbij iemand net doet alsof hij voor de bank of een andere financiële instelling werkt. Deze fraudeur belt een slachtoffer op met een excuus, bijvoorbeeld dat hij ‘verdachte transacties’ heeft gezien, of dat de bankrekening is ‘gehackt’.
Om zijn geld veilig te stellen is het belangrijk dat het slachtoffer direct in actie komt. Hij krijgt te horen dat hij zijn geld tijdelijk op een ‘kluisrekening’ of een ‘veilige rekening’ moet zetten. Dergelijke rekeningen bestaan niet: het gaat veelal om de bankrekening van de oplichter of een geldezel. Tegen de tijd dat het slachtoffer erachter komt dat hij is belazerd, is de schade al geleden.
Soms gaan de oplichtingspraktijken nog een stap verder. De zogenaamde ‘bankmedewerker’ vraagt aan het slachtoffer om software op zijn computer te installeren. Zo kan hij op afstand over de schouder meekijken. In werkelijkheid is het een list om de inloggegevens te bemachtigen. Soms vragen oplichters aan slachtoffers om hun daglimiet te verhogen. Ze overtuigen hen dat ze daardoor een hoger bedrag vergoed krijgen als er geld wordt gestolen. In werkelijkheid is het een sluwe truc van de oplichters om hogere geldbedragen op te nemen.
Er zijn ook voorbeelden van helpdeskfraude waarbij het slachtoffer wordt gevraagd om zijn bankpas met pincode in een gesloten envelop te doen. Een ‘collega’ of ‘koerier’ komt de brief ophalen. Om geloofwaardig over te komen krijgt het slachtoffer een geheime code die de koerier moet opzeggen. Zo weet het slachtoffer zeker dat hij zijn betaalkaart en pincode niet aan de eerste beste postbode meegeeft. Als de oplichter de envelop eenmaal in handen heeft, gaat hij naar meerdere pinautomaten om geld op te nemen.
DNB vraagt Nederlanders om alert te zijn voor helpdeskfraude
Niet alleen de namen van systeembanken worden misbruikt bij helpdeskfraude. Slachtoffers worden eveneens bestookt met valse e-mails, sms-berichten en telefoontjes die zogenaamd afkomstig zijn van De Nederlandsche Bank. Dergelijke nepberichten om persoonlijke gegevens mee te verzamelen, noemen we ook wel phishing. Iemand die de identiteit van een bank of andere betrouwbare instantie aanneemt om zo slachtoffers te maken, houdt zich bezig met spoofing.
De Nederlandsche Bank vraagt mensen om alert te zijn. “De Nederlandsche Bank vraagt u nooit om uw pincode of om geld over te maken. En voor een onderzoek van DNB wordt u nooit zomaar benaderd”, zo schrijft de waakhond. Mocht je een telefoontje krijgen van iemand die claimt voor De Nederlandsche Bank te werken? Ga er dan niet op in en meld dit bij De Nederlandsche Bank.
Financiële schade door helpdeskfraude daalt
Helpdeskfraude eist gelukkig steeds minder slachtoffers. Volgens berekeningen van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) kwam de financiële schade door helpdeskfraude in 2022 uit op 50,8 miljoen euro. Vorig jaar was het schadebedrag bijna gehalveerd naar 28,2 miljoen euro. In twee op de drie gevallen (69 procent) werd de schade door banken vergoed.
Andere vormen van online fraude, zoals phishing, zorgden voor minder ellende. Daar daalde de directe schade met 80 procent tot minder dan één miljoen euro. Indirect blijft phishing wel een probleem, omdat criminelen op grote schaal persoons- en inloggegevens proberen te bemachtigen via nagemaakte websites en sociale media.
De totale schade door online fraude daalde volgens de NVB tussen 2022 en 2023 van 60,8 miljoen euro naar 36 miljoen euro.
