Man draagt mondmasker en rubberhandschoenen en staart naar zijn smartphone

CoronaMelder onbruikbaar voor bijna anderhalf miljoen Nederlanders

Laatst bijgewerkt: 21 augustus 2020
Leestijd: 4 minuten, 37 seconden

Ruim 1,47 miljoen Nederlanders met een smartphone kunnen CoronaMelder niet gebruiken. Dat komt omdat hun telefoon op een verouderde versie van Android of iOS draait. Hierdoor werkt het Exposure Notification framework dat Apple en Google hebben ontwikkeld tegen het coronavirus niet. De minister beschouwt dit niet als een groot probleem.

Een woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) bevestigt de cijfers tegenover NU.nl.

CoronaMelder is vanaf nu te downloaden

Het kabinet werkt met man en macht om het coronavirus in te dammen. Eén van de middelen die ze daarvoor gebruikt, is CoronaMelder. Deze app, die sinds maandag is te downloaden, maakt gebruik van het Notification Exposure framework van Apple en Google. Deze maakt gebruik van bluetooth om willekeurig gegenereerde codes of sleutels uit te wisselen tussen smartphones. Wie tien minuten of langer op anderhalve meter of korter van iemand staat, krijgt een bluetoothsleutel op zijn mobiele telefoon. Om de privacy van gebruikers te waarborgen, worden contact- en locatiegegevens niet opgeslagen.

Als blijkt dat iemand besmet is met het coronavirus, kan deze persoon dat via de corona-app van het kabinet doorgeven. Iedereen die in de afgelopen twee weken contact met hem of haar heeft gehad, krijgt dan een waarschuwing van de app. Het advies is dan om direct in quarantaine te gaan en je te laten testen.

CoronaMelder is zoals gezegd nu al te downloaden vanuit de App Store en Google Play Store. Op dit moment wordt hij nog volop getest in Drenthe, Overijssel en delen van Gelderland. Zodoende werken niet alle functionaliteiten als je de corona-app nu installeert op je smartphone. De app wisselt op dit moment bluetoothsleutels uit, maar je ontvangt nog geen bericht als je mogelijk in contact bent geweest met een coronapatiënt. Minister Hugo de Jonge van VWS wil dat de app vanaf 1 september voor iedereen volledig werkt.

CoronaMelder niet beschikbaar voor anderhalf miljoen mensen

‘Voor iedereen’ moeten we met een korreltje zout nemen. Een woordvoerder van het ministerie van VWS zegt dat bijna anderhalf miljoen Nederlanders met een smartphone de app niet kunnen installeren. Dat komt omdat hun apparaat op een verouderde versie van het besturingssysteem draait. CoronaMelder werkt alleen als je telefoon op Android 6.0 of hoger draait, of op iOS 13.5 of hoger.

Android 6.0 Marshmallow werd in eind 2015 gelanceerd door Google. In het verleden publiceerde Google maandelijks distributiecijfers over haar besturingssysteem. Helaas is het techbedrijf daarmee gestopt. Zodoende weten we niet hoeveel smartphones op deze versie of nieuwer draaien. Ook laat het updatebeleid van de meeste Android-telefoons te wensen over: de Pixel-telefoons van Google zijn een van de weinige toestellen die drie jaar updates ontvangen. De meeste fabrikanten houden dit na twee jaar al voor gezien. Aangezien consumenten gemiddeld iedere twee jaar een nieuwe smartphone aanschaffen, is de kans dat ze op een oudere versie dan 6.0 draaien behoorlijk klein.

Afgelopen jaar lanceerde Apple iOS 13. In tegenstelling tot Android-telefoons krijgen iPhones vijf jaar lang software-updates. Dat betekent dat gebruikers zonder problemen de allernieuwste iOS-versie op een vijf jaar oude iPhone 6s kunnen installeren.

Dat anderhalf miljoen Nederlanders de app niet kunnen gebruiken, is volgens het ministerie geen probleem. Volgens een woordvoerder is de app slechts ‘een aanvullend hulpmiddel’. “Het reguliere bron- en contactonderzoek valt niet weg en blijft beschikbaar voor mensen zonder de app”, zo vertelt hij tegenover NU.nl.

Veel kritiek op CoronaMelder

Hoewel CoronaMelder nog geen week beschikbaar is, hebben volgens het ministerie van VWS al bijna 800.000 Nederlanders de app geïnstalleerd. Diverse instanties hebben forse kritiek geuit op de corona-app van het kabinet. Het Rathenau Instituut denkt dat de applicatie, gezien zijn beperkte nauwkeurigheid, een te zwaar middel is tegen het coronavirus. Ook vraagt de organisatie zich hardop af of de regering zich niet te afhankelijk maakt van de Amerikaanse techbedrijven. Zonder hun API werkt de app immers niet. Ook is het instituut niet te spreken over de informatievoorziening van het kabinet. De vele adviezen zijn volgens haar “puzzelstukjes van een onvolledige puzzel”.

Het meest opzienbarende advies komt van de Autoriteit Persoonsgegevens. De toezichthouder raadt burgers aan om de app op dit moment nog niet te gebruiken. Ze is te spreken over het privacy-by-design aspect en dataminimalisatie van de app. Toch maakt de belangenorganisatie zich zorgen over de privacy van gebruikers. Het is onduidelijk of Apple en Google persoonsgegevens in handen krijgen via het framework en wat er eventueel met deze data gebeurt. Daarover heeft het kabinet geen afspraken gemaakt. Verder stelt de toezichthouder dat een juridische basis voor de app ontbreekt en dat het onduidelijk is of alles aan de ‘achterkant’ goed is geregeld qua opslag en beveiliging.

Voor minister De Jonge was een positief advies van de Autoriteit Persoonsgegevens een belangrijke voorwaarde om CoronaMelder landelijk te introduceren. Het stuit Bits of Freedom dan ook tegen de borst dat de minister de app voor alle Nederlanders beschikbaar heeft gesteld. De belangenorganisatie wil dat de minister de landelijke uitrol van CoronaMelder onmiddellijk stopzet.

“De minister heeft keer op keer gezegd dat de bescherming van de privacy van gebruikers van de app bovenaan stond, dat de app niet geïntroduceerd zou worden zonder een positief advies van de Autoriteit Persoonsgegevens en dat de uitgangspunten van de Veilig tegen Corona-coalitie in het ontwerp betrokken zouden worden. De minister verbreekt dus in één klap drie beloftes”, zo zegt Bits of Freedom deze week in een opiniestuk. “Deze landelijke uitrol moet ongedaan gemaakt worden en eerst alle missende randvoorwaarden op orde gebracht. Pas dan, met een wet en positief advies van de Autoriteit Persoonsgegevens onder de arm, kan de minister zeggen dat de app af is.”

Privacy en security redacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. 

Meer artikelen uit het ‘Nieuws’ dossier

Reacties
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen