Het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken (CIO) noemt het advies van de Autoriteit Persoonsgegevens zorgelijk. De toezichthouder wil dat de overheid stopt met het doorgeven van privégegevens van kerkgangers aan de ledenadministratie van de kerk. Het CIO waarschuwt voor de maatschappelijke gevolgen voor de vijf miljoen aangesloten kerkleden.
Dat schrijft het CIO in een persverklaring.
AP: ‘Uitwisseling van privégegevens met kerken is onrechtmatig’
Afgelopen week maakte het kabinet het adviesrapport van de Autoriteit Persoonsgegevens over het delen van privégegevens van kerkleden met de Stichting Interkerkelijke Ledenadministratie (SILA) openbaar. Als iemand verhuist, trouwt, kinderen krijgt of komt te overlijden, wordt dit vermeld in de Basisregistratie Personen (BRP). Het is de taak van gemeenten om ervoor te zorgen dat de BRP up-to-date is.
De informatie in de BRP is niet exclusief toegankelijk voor gemeenten: ook de Rijksoverheid mag deze database raadplegen. In praktijk gaat het echter verder dan alleen raadplegen: de overheid deelt de gegevens in de BRP actief met de ledenadministratie van de kerk.
De Autoriteit Persoonsgegevens concludeerde in haar rapport dat het verstrekken van persoonsgegevens met de kerk zonder toestemming van kerkleden gebeurt. De informatie-uitwisseling is zodoende onrechtmatig. Bovendien dient het geen groot maatschappelijk belang.
“Het wordt nu echt tijd om deze onrechtmatige gegevensverstrekking te stoppen. Mensen moeten zo veel mogelijk de baas zijn over hun eigen gegevens. Kerkleden moeten zelf kunnen beslissen of zij willen dat de kerk weet waar zij wonen en of ze getrouwd zijn”, zo zei Aleid Wolfsen, bestuursvoorzitter van de Autoriteit Persoonsgegevens, over de kwestie.
CIO bezorgd over negatieve maatschappelijke gevolgen
Het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken (CIO) vindt het zorgelijk als de kerken in Nederland niet langer actuele informatie over hun kerkleden ontvangen. Het orgaan moet zich nog inhoudelijk buigen over het rapport van de Autoriteit Persoonsgegevens, maar zegt nu al dat een eventuele stop op informatie-uitwisseling negatieve maatschappelijke gevolgen heeft.
“Dit geldt voor de vijf miljoen aangesloten leden van de kerken, die meer handelingen moeten verrichten en een grote kans hebben om in de toekomst met een niet actuele ledenadministratie te worden geconfronteerd. Daarnaast beperkt het kerken in het uitvoeren van hun maatschappelijke rol, hun zorg voor de ander”, zo schrijft het CIO in een statement.
Verder waarschuwt de instantie dat de meest kwetsbaren door het voorstel worden benadeeld. Als voorbeeld noemt het CIO een 80-jarige vrouw die naar een verpleeghuis verhuist en niet langer in staat is om een adreswijziging door te geven. “Als zij daardoor uit beeld raakt bij de parochie of gemeente, kan zij niet meer worden bezocht en betrokken blijven bij haar geloofsgemeenschap, terwijl dat juist zo belangrijk voor haar is.”
Tot slot zegt het CIO dat de ledenadministratie van de kerk, die is ondergebracht bij SILA, wel degelijk een wettelijke basis heeft. Deze is in de loop der jaren alleen maar strenger geworden. “Een eventuele verdere beperking van het delen van persoonsgegevens zou zorgelijk zijn”, aldus het CIO.
Kabinet heeft wetsvoorstel al klaarliggen
De Autoriteit Persoonsgegevens is niet de eerste instantie die kritisch is over de informatie-uitwisseling tussen de overheid en SILA. Het College Bescherming Persoonsgegevens (pdf), de voorganger van de AP, kwam in 2013 al tot de conclusie dat het delen van persoonsgegevens van kerkleden onacceptabel is. De Raad van State zei hetzelfde hierover. Een meerderheid van de Tweede Kamer stemde in 2016 in met een motie die het kabinet opriep om niet langer automatisch gegevens te verstrekken aan kerken.
Het kabinet heeft een wetsvoorstel klaarliggen waarin staat dat persoonsgegevens niet langer gedeeld mogen worden met kerken. Dit voorstel gaat echter alleen over nieuwe leden: persoonlijke gegevens over huidige kerkbezoekers mogen dan nog wel worden uitgewisseld. De toezichthouder wil het liefst dat de uitwisseling van persoonsgegevens helemaal stopt.
