- Techjournalist weet geheim overleg binnen te dringen
- D66: ‘Gaat het kabinet serieuze stappen zetten om cyberveiligheid te verbeteren?’
- Minister Bijleveld-Schouten gaat diep door het stof
- Kamerleden springen in de bres voor Daniël Verlaan
- Tweede Kamer vraagt aan minister om bewustzijn over cybersecurity te vergroten
Minister van Defensie Ank Bijleveld-Schouten moest zich dinsdag in de Tweede Kamer verantwoorden voor de foto die ze vorige week op Twitter had geplaatst. Daardoor wist techjournalist Daniël Verlaan toegang te krijgen tot een geheim overleg tussen de Europese ministers van Defensie. Ze noemt het “heel stom” en een “slordige fout”. Ze pleit ervoor om op Europees niveau te kijken of er via veiligere lijnen vergaderd kan worden.
Dat zei minister Bijleveld-Schouten dinsdag tijdens het vragenuurtje in de Tweede Kamer.
Techjournalist weet geheim overleg binnen te dringen
Het was vorige week vrijdag en afgelopen weekend het onderwerp van gesprek. Daniël Verlaan, techjournalist bij RTL Nieuws, slaagde erin om toegang te krijgen tot een digitale vergadering van de ministers van Defensie van de Europese lidstaten. Minister Bijleveld-Schouten had korte tijd een foto op haar Twitter-account geplaatst waarop het inlogadres en een deel van de pincode werden vermeld.
Verlaan deed navraag bij het ministerie van Defensie. Een medewerker verzekerde hem dat het niet mogelijk was om deel te nemen aan de vergadering met alleen een pincode. De techjournalist besloot om de proef op de som te nemen. Na een aantal pogingen had hij de juiste pincode geraden en zat hij midden in een geheim overleg.
Joseph Borrell, Hoge Vertegenwoordiger van de EU voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid en voorzitter van het overleg, vroeg aan Verlaan of hij doorhad dat hij deelnam aan een geheime vergadering van de Raad van Buitenlandse Zaken. De techjournalist zei dat hij een journalist uit Nederland was, bood zijn excuses aan voor de verstoring en verliet daarop de vergadering. Borrell was niet te spreken over de actie van Verlaan. Een woordvoerder van de Raad zei dat de inbreuk “illegaal” was en dat er melding van gedaan zou worden bij de autoriteiten.
D66: ‘Gaat het kabinet serieuze stappen zetten om cyberveiligheid te verbeteren?’
Voor Kees Verhoeven van D66 was het voorval aanleiding om minister Bijleveld-Schouten aan de tand te voelen. Zijn vraag aan de minister is kort en krachtig: hoe heeft dit kunnen gebeuren? “Ik stel die vraag, voorzitter, ook in het licht van de grote cyber- en data-ambities van het ministerie. Defensie droomde laatst hardop over het op afstand stilzetten van auto’s. En vorige week bleek ze een hele data-unit te bouwen om burgers te monitoren. En we zien het vaker: vergaande high-tech, vergaande big data plannen, maar intussen de basale maatregelen niet op orde hebben.”
Volgens premier Rutte was de actie van de minister een goed moment om cybersecurity weer eens op de politieke agenda te zetten. De tweede vraag die Verhoeven voor minister Bijleveld-Schouten heeft, is of het kabinet “serieuze stappen” gaat zetten om de cyberveiligheid te verbeteren. “Komt er meer budget? Gaan we bewustzijn vergroten? Komen er trainingen voor ministers die meedoen aan digitale vergaderingen?”
Minister Bijleveld-Schouten gaat diep door het stof
Minister Bijleveld-Schouten erkent ronduit dat het “heel stom” en “een slordige fout” was wat er is gebeurd. Ze heeft hiervoor haar excuses aangeboden aan Joseph Borrell. Ze vindt dat de EU veel vaker via beveiligde netwerken moet vergaderen en heeft dit dan ook met de EU besproken, inclusief hulp aangeboden. Het had volgens Bijleveld-Schouten nooit mogen gebeuren en ze heeft daarvoor dan ook haar excuses gemaakt. Ze vindt niet dat ze “een extra cursus” over cybersecurity hoeft te volgen.
De minister van Defensie zegt dat ze de foto zelf heeft gemaakt, maar een medewerker van het ministerie heeft deze vervolgens op Twitter gezet. Tevens benadrukt ze dat er geen gerubriceerde gegevens werden gebruikt tijdens de vergadering, want dat mag volgens de regels niet via deze kanalen. Rubricering wil zeggen dat er een classificatie wordt toegekend aan informatie, zoals geheim, vertrouwelijk of gevoelig. Bijleveld-Schouten houdt vol dat een medewerker de foto op Twitter heeft geplaatst, maar dat het haar verantwoordelijkheid is dat de foto online verscheen.
Kamerleden springen in de bres voor Daniël Verlaan
“We pakken liever een journalist aan met goede bedoelingen en goede intenties om de vinger op de zere plek te leggen, dan dat we onze eigen beveiliging beter gaan regelen”, zo vervolgt Verhoeven zijn bijdrage. “Mijn vraag aan de minister is: we gaan toch geen stappen zetten tegen een journalist die de vinger op de zere plek legt maar verder geen enkele schade berokkent. Hoe verhoudt de stap van de Europese Raad om naar de autoriteiten te gaan zich tot responsible disclosure en het standpunt van Nederland dat ethische hackers juist beschermd moeten worden?” Verhoeven wil van de minister horen of ze zich gaat verzetten tegen “de stap [van de Europese Raad] om deze journalist [Daniël Verlaan] onder druk te zetten”.
De minister zegt dat er op dit moment geen zekerheid is of de Raad daadwerkelijk stappen gaat ondernemen tegen de techjournalist van RTL Nieuws. Sadet Karabulut (SP) wil expliciet van de minister horen dat zij zich “op alle mogelijke manieren” gaat inspannen om te voorkomen dat er ook maar een enkele aanklacht tegen Verlaan wordt ingediend door de Europese Raad. Minister Bijleveld-Schouten zegt dat de techjournalist geen enkele blaam treft en hij duidelijk aan de kaak heeft gesteld hoe belangrijk het is om je beveiliging op Europees niveau op orde te hebben.
Tweede Kamer vraagt aan minister om bewustzijn over cybersecurity te vergroten
Kathalijne Buitenweg (GroenLinks) vindt dat het kabinet zich onvoldoende bewust lijkt te zijn dat de tijden veranderd zijn en zulke ‘stomme foutjes’ niet meer veroorloofd kunnen worden. Ze wil van de minister weten wat ze gaat doen om bewustzijn voor cybersecurity binnen haar ministerie te verbeteren. Volgens de minister is het noodzakelijk dat we in Europa via veilige lijnen gaan vergaderen. Het is volgens haar terecht dat Verlaan het onderwerp op deze manier heeft aangekaart.
Selçuk Öztürk (DENK) vindt niet dat de minister mag wegkomen met een simpel excuus, omdat het om “de nationale veiligheid van ons allen” gaat. Hij noemt de actie van de minister een “roekeloze blunder” en vraagt of ze in haar omgeving meer trainingen op het gebied van cyberveiligheid gaat aanbieden en maatregelen gaat nemen om ervoor te zorgen dat dit niet meer gebeurt. Die toezegging doet de minister niet en hamert erop dat er op Europees niveau afspraken gemaakt moeten worden om ervoor te zorgen dat inbreken in geheime overleggen niet langer mogelijk is.
André Bosman (VVD) vindt dat Borrell met Daniël Verlaan om tafel zou moeten gaan en hem te vragen hoe dit in de toekomst voorkomen zou kunnen worden. Minister Bijleveld-Schouten zegt van plan te zijn om zelf met Verlaan te gaan praten “omdat hier heel wat van te leren valt”. Hij lijkt volgens haar zinnig om dit ook op Europees niveau te doen, maar dit idee kan ze alleen maar opperen.
