De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) meldt een flinke stijging te hebben ervaren in het aantal ontvangen privacyklachten van 2018 op 2019. Het gaat om een stijging van 79 procent, wat neerkomt op ruim 27.800 mensen die een klacht indienden in 2019. In 2018 lag het aantal meldingen van privacyschending op 20.7000.
Volgens Aleid Wolfsen, bestuursvoorzitter van de Autoriteit Persoonsgegevens, is deze stijging niet uitsluitend zorgelijk. Zo stelt hij: “De cijfers laten bovenal zien dat mensen ons goed weten te vinden”. Daarnaast meldt hij dat de cijfers tonen “dat het wat met mensen doet als hun privacy geschonden wordt en dat ze voor hun rechten opkomen.”
Een deel van de grote stijging in klachten is volgens de AP te verklaren door de invoering van de AVG (Algemene Verordening Gegevensberscherming) op 25 mei 2018. Na invoering van deze wet was het aantal klachten namelijk veel groter dan daarvoor. In de tweede helft van 2019 kwamen er minder meldingen binnen dan in de eerste helft. Deze daling is volgens de toezichthouder te verklaren doordat het de bestaande klachtenprocedure heeft aangepast. Op de website verscheen een vernieuwd klachtenformulier, waardoor onbedoelde klachten niet langer in behandeling genomen worden.
Onvoldoende capaciteit ondanks maatregelen
Hoewel mensen de Autoriteit Persoonsgegevens “goed weten te vinden”, zoals Wolfsen stelt, loopt de organisatie toch tegen een probleem aan. Immers, de privacytoezichthouder stelt onvoldoende capaciteit te hebben om mensen snel genoeg te helpen. “Met het huidige aantal medewerkers kunnen wij de meeste klachten pas na zes maanden in behandeling nemen”, stelt hij. Zodoende heeft het ministerie van Justitie en Veiligheid, samen met de AP, opdracht gegeven tot een onderzoek naar deze capaciteitsproblemen en de financiering die nodig is om dit op te lossen.
Dit gebrek aan capaciteit bestaat ondanks maatregelen die hiertegen getroffen zijn in 2019. Deze maatregelen, bestaande uit onder andere een prioriteringsbeleid, handen als doel de lange wachttijden voor burgers die een klacht indienen terug te dringen. Maar deze maatregelen hebben vooralsnog nog niet genoeg geholpen, aldus Wolfsen. Echter, het aantal afgehandelde klachten is van 2018 op 2019 wel gegroeid: in 2018 was dit 56 procent, in 2019 67 procent.
Update (juli 2020): staatssecretaris Raymond Knops van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft aangegeven dat de Autoriteit Persoonsgegevens volgend jaar 324 fte in dienst wil hebben. Momenteel werken er bij de toezichthouder 270 medewerkers, wat neerkomt op 180 fte. Daarom verhuist de organisatie volgend jaar naar een pand aan de Lange Voorhout in Den Haag. Deze biedt plaats voor 400 medewerkers. De huisvestingsplannen zijn gebaseerd op de zogeheten masterplannen, die door de staatssecretaris zijn vastgesteld. Om de Tweede Kamer gerust te stellen dat de overtallige ruimte goed wordt benut, schreef Knops het volgende: “Als zou blijken dat AP niet het gehele pand nodig heeft, worden de resterende vierkante meters –conform de principes van het Rijkshuisvestingsstelsel– beschikbaar gesteld aan andere rijksdiensten”.
Afgehandelde klachten
De Autoriteit Persoonsgegevens heeft in 2019 20.700 klachten afgehandeld. Wel bestaat dit aantal uit klachten die zowel in 2019 als 2018 zijn ingediend. Naar aanleiding van deze klachten verrichtte de toezichthouder 138 onderzoeken, waarbij 25 overtredingen zijn geconstateerd. In deze 25 gevallen heeft de privacywaakhond een boete of andere sanctie opgelegd. Echter, het gros van de klachten wordt op een andere manier afgehandeld. Hierbij kan men denken aan een brief met uitleg over de privacyregels die zijn geschonden of aan een oplossing in de vorm van bemiddeling.
De meeste klachten (29 procent) betreffen een vermeende schending van een privacyrecht. Dit zijn bijvoorbeeld klachten van mensen die een instantie verzoeken om hun gegevens in te zien, maar te horen krijgen dat dit niet of maar deels kan. Of het gaat om mensen die hun gegevens verwijderd willen hebben, maar daarvoor geen medewerking of zelfs tegenwerking krijgen van de betreffende instantie. Andere veelvoorkomende privacyklachten gaan over ongevraagde reclame (15 procent) en over organisaties die persoonsgegevens doorgeven aan derde partijen, terwijl degene waar de gegevens van zijn hier niets van af weet of dit niet wil.
