Het algoritme van de MONOcam vertoont nog de nodige kinderziektes. De 34-jarige Tim Hanssen kreeg in oktober vorig jaar een boete van 389 euro van het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) toen hij met zijn hand zijn hoofd krabde. De verkeerscamera dacht dat hij aan bellen was tijdens het autorijden.
Dat beschrijft Tim, die in het dagelijks leven organisaties helpt bij datavraagstukken, in een blog.
Zo werkt de MONOcam
De automobilist uit Echt vermoedt dat de flitsfoto door een MONOcam is gemaakt. Dat is een mobiele slimme camera die voorzien is van software die bestuurders die een telefoon vasthouden kan herkennen. Het gaat puur om het vasthouden van een mobiele telefoon: de camera hoeft niet te bewijzen dat iemand op dat moment zijn smartphone gebruikt om te appen, sms’en, niet handsfree te bellen of navigatie in te stellen.
Op het moment dat de MONOcam een bestuurder betrapt met een mobiele telefoon in de hand, wordt een foto doorgestuurd naar een politieagent van Team Verkeer. De agent controleert of het klopt dat de automobilist inderdaad met zijn mobiel bezig was tijdens het autorijden. Om er zeker van te zijn dat het oordeel van de eerste agent correct is, bekijkt een tweede agent dezelfde beelden.
Als zowel de eerste als tweede agent een overtreding constateert, wordt het bewijsmateriaal naar het CJIB in Leeuwarden gestuurd. Daar wordt een boete voor niet hansfree bedienen van een smartphone opgemaakt. De boete hiervoor bedraagt 380 euro, maar wordt vanaf 1 maart verhoogd naar 420 euro, exclusief 9 euro administratiekosten.
Fout door het algoritme en menselijke fout
“Ik heb een leaseauto, dus ik werd eind oktober gebeld door mijn baas dat er een nogal hoge verkeersboete op de mat was gevallen. Ik schrok, ik wist niet wat ik fout had gedaan”, vertelt Tim in een telefonisch interview met RTL Nieuws. Hij vroeg de flitsfoto op bij de politie. Daarop was te zien dat hij met zijn rechterhand aan zijn hoofd zat. Tim zegt dat hij geen mobiele telefoon vasthield, maar zijn hoofd krabde.
Tim vermoedt dat de MONOcam dacht dat hij een telefoon in zijn hand vasthield, terwijl dat in werkelijkheid niet zo was. Dat wordt ook wel een false positive genoemd. De politiemedewerker die de foto controleerde heeft in zijn ogen eveneens een fout gemaakt. Volgens Tim zijn er in zijn geval twee fouten gemaakt: een fout door het algoritme en een menselijke fout.
“Het blijft erg lastig om het algoritme 100 procent betrouwbaar te krijgen. Daarom is het belangrijk dat de politiemedewerker, die de handmatige controle doet, wordt voorzien van relevante informatie. Als het betrouwbaarheidspercentage van de gevonden telefoon niet zo hoog is, helpt het om dat ook aan te geven aan de politiemedewerker. Die weet dan dat hij/zij extra goed moet opletten bij het beoordelen van het resultaat van het algoritme”, zo schrijft Tim op zijn blog.
Politie maakt vaker gebruik van technische hulpmiddelen
Tim heeft bezwaar aangetekend tegen de boete, maar deze is nog niet behandeld door het Openbaar Ministerie. Tim vermoedt dat de uitslag nog wel even op zich laat wachten, omdat het tot wel 26 weken kan duren voordat een bezwaarschrift is behandeld.
Een woordvoerder van het CJIB vertelt aan RTL Nieuws dat de kans klein is dat Tim de verkeersboete moet betalen. “Het zou wel grappig zijn als mijn bezwaar wordt afgewezen. Dan kan ik in de rechtbank met een presentatie uitleggen wat er mis is gegaan”, zo zegt Tim.
Paul Broer, projectleider van het strategische thema Verkeer, zei in 2021 al dat de politie vaker technische hulpmiddelen zou gebruiken om asociaal rijgedrag en verkeersovertredingen aan te pakken. “De MONOcam is daar een voorbeeld van, want dit apparaat kunnen we variabel op verschillende locaties per dag inzetten, zodat de automobilist er niet op voorbereid kan zijn. Dus op het moment dat via Flitsmeister of Waze bekend is dat er vanaf een bepaald viaduct geflitst wordt, bouwen wij onze apparatuur alweer elders op”, zei hij destijds in een interview met De Telegraaf.
