Amnesty International verliest rechtszaak van NSO Group

Amnesty International verliest rechtszaak van NSO Group

Laatst bijgewerkt: 17 juli 2020
Leestijd: 4 minuten, 2 seconden

Volgens Amnesty International verkoopt de NSO Group software die wordt gebruikt om dissidenten, activisten en journalisten af te luisteren. Door naar de rechter te stappen wilde de mensenrechtenorganisatie een expertverbod afdwingen. Dat is mislukt. Volgens de Israëlische rechtbank is hiervoor onvoldoende bewijs.

Dat schrijven diverse internationale media, waaronder The Jerusalem Post en Reuters.

Amnesty International versus NSO Group

Voor het begin van de rechtszaak moeten we terug naar afgelopen januari. Amnesty International en dertig mensenrechtenactivisten stapten naar de rechtbank in Tel Aviv om het Israëlische ministerie van Defensie en de NSO Group aan te klagen. De laatste verkoopt software waarmee het mogelijk is om smartphones te hacken en alle communicatie af te luisteren. Dat alles gebeurt onder de noemer Pegasus.

Met deze software, dat eigenlijk ordinaire spyware is, zouden mensenrechtenactivisten van Amnesty International afgeluisterd zijn door verschillende regimes. De NSO Group levert volgens Amnesty niet alleen de software, maar helpt naar eigen zeggen overheden actief om activisten en andere burgers af luisteren. Daarmee schendt de NSO Group de mensenrechten. Het ministerie van Defensie doet volgens Amnesty International te weinig om deze schendingen tegen te houden.

Dat we het afgelopen half jaar vrijwel niets over de zaak hebben gehoord, is niet vreemd. De rechtbank was van mening dat de nationale veiligheid van Israël in het geding zou komen als de zaak in de openbaarheid besproken zou worden. Daarom vond het proces achter gesloten deuren plaats. Journalisten waren niet welkom bij de hoorzittingen om verslag te doen van de zaak. Ook kregen de advocaten van Amnesty naar verluidt het leeuwendeel van het verweer van de NSO Group en het ministerie van Defensie niet te horen.

Rechtbank doet uitspraak

Inmiddels zijn we een half jaar verder en heeft de rechtbank een uitspraak gedaan in de zaak. Deze pakt uit in het nadeel van Amnesty International. De rechter oordeelt dat er onvoldoende bewijs dat mensenrechtenactivisten worden afgeluisterd, noch dat de NSO Group daartoe een poging heeft ondernomen.

Het ministerie van Defensie wordt eveneens vrijgesproken van mensenrechtenschending door de rechtbank. De rechter zegt dat het ministerie nauw toeziet op het verstrekken van exportlicenties aan de NSO Group. Als de organisatie zich schuldig gemaakt zou hebben aan het schenden van de mensenrechten, dan had het ministerie aan de bel getrokken.

Hoe de rechtbank tot deze conclusies is gekomen, is niet duidelijk. The Jerusalem Post zegt dat iedere feitelijke onderbouwing daarvoor ontbreekt in het vonnis. Hierdoor komt Amnesty International in een lastige situatie terecht: ze weet immers niet op welke gronden de rechtbank het bewijs heeft afgewezen. Dat maakt in hoger beroep gaan lastig, zo niet onmogelijk.

Reactie Amnesty International

Molly Malekar van Amnesty International Israël is niet te spreken over de uitspraak. “Het vonnis toont het onvermogen van het rechtssysteem om het ministerie van Defensie op te roepen tot verantwoording en transparantie. Dat is een vereiste in ieder land dat de rechtsstaat respecteert”, zo zegt ze. Volgens haar negeert de rechtbank “een berg aan substantieel bewijs”, negeert het alle getuigenverslagen en gelooft het klakkeloos wat het ministerie zegt zonder nader onderzoek.

Op haar website schrijft Amnesty International:

“Het schandelijke vonnis is een harde klap in het gezicht van mensen wereldwijd die risico lopen door de producten die de NSO Group verkoopt aan notoire schenders van de mensenrechten. Op het moment dat de NSO Group en het ministerie van Defensie aansprakelijk gesteld moeten worden, is het verschrikkelijk dat de rechtbank daar niet in slaagt.”

“De NSO Group blijft ongestraft profiteren van mensenrechtenschendingen. De uitspraak van de rechtbank negeert bergen aan bewijsmateriaal dat de spyware van de NSO Group wordt gebruikt om mensenrechtenactivisten van Saoedi-Arabië tot Mexico te bespioneren. Inclusief de basis van deze rechtszaak, namelijk dat een medewerker van Amnesty wordt gevolgd. We blijven ons best doen om te voorkomen dat de spyware van de NSO Group wordt gebruikt om mensenrechten te schenden.”

“Zolang er geen transparantie is omtrent de werkwijze van de NSO Group en het ministerie van Defensie garandeert dat exportlicenties worden verstrekt volgens internationale normen en waarden, zullen de producten van de NSO Group gebruikt worden om activisten te vervolgen en mensenrechten te onderdrukken.”

WhatsApp

Het is niet de eerste rechtszaak waar de NSO Group zich moet verdedigen tegen spionagepraktijken. Eind vorig jaar klaagde WhatsApp het bedrijf en moederbedrijf Q Cyber Technologies aan in de VS. WhatsApp beschuldigt het bedrijf actief betrokken te zijn bij de inzet van spyware. De Pegasus-software zou volgens de Amerikaanse berichtendienst gebruikt zijn om de telefoons van minstens 1.400 WhatsApp-gebruikers af te luisteren. Deze zaak loopt nog.

Onlangs deed Amnesty International uitgebreid verslag van een Marokkaanse journalist wiens telefoon gehackt was door software van de NSO Group. Via een netwerkinjectie zou het bedrijf spyware op zijn smartphone hebben geïnstalleerd. Hiermee werden niet alleen gesprekken afgeluisterd, maar ook vertrouwelijke gegevens verzameld en doorgestuurd. De Marokkaanse overheid zou daarvoor de opdracht hebben gegeven.

Privacy en security redacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. 

Meer artikelen uit het ‘Nieuws’ dossier

Reacties
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen