Het bericht dat de zonnepanelen van tienduizenden Nederlandse klanten van afstand te manipuleren waren, heeft de VVD aan het denken gezet. De liberalen vinden het een gevaar voor onze nationale veiligheid. De fractie wil dat het kabinet op korte termijn maatregelen neemt om de risico’s te beperken.
Dat blijkt uit schriftelijke vragen van Queeny Rajkowski en Silvio Erkens (beiden VVD) aan minister van Justitie en Veiligheid Dilan Yeşilgöz-Zegerius en minister voor Klimaat en Energie Rob Jetten.
Toegang tot omvormers zonnepanelen kunnen black outs veroorzaken
Eerder deze week schreef Follow The Money een uitvoerig artikel over een ethische hacker uit Nederland die toegang wist te krijgen tot zonnepanelen van Solarman. Op ontwikkelaarsplatform GitHub vond hij de gebruikersnaam en het wachtwoord van een admin-account. Daarmee kon hij inloggen op een dashboard.
Eenmaal ingelogd kon hij persoonsgegevens van klanten inzien en instellingen aanpassen. Verder bleek dat hij nieuwe firmware voor omvormers kon uploaden. Daarmee is het in theorie mogelijk om het stroomnet te beïnvloeden en black outs te veroorzaken. De ethische hacker probeerde Solarman te waarschuwen voor het lek, maar zonder succes. Uiteindelijk moest de Nederlandse ambassade in China eraan te pas komen.
Tegenover RTL Nieuws vertelde Solarman dat het wachtwoord enkel toegang gaf tot een testomgeving. Het bedrijf bevestigde dat het mogelijk was om de software van de omvormers aan te passen. Inmiddels zouden er extra waarborgen zijn ingebouwd in het dashboard om dat in de toekomst te voorkomen. Ten slotte benadrukte Solarman dat het lek niet tot echte schade heeft geleid en dat het samenwerkt met het DIVD om hun producten veiliger te maken.
VVD bang voor maatschappelijke ontwrichting
De kwestie was voor de VVD aanleiding om schriftelijke vragen te stellen aan minister Yeşilgöz-Zegerius en minister Jetten. Rajkowski en Erkens wijzen de bewindslieden op een recentelijk uitgebracht rapport van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) en het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC). In het Cybersecuritybeeld Nederland 2022 staat onder andere dat 43 procent van de Nederlanders bang is dat vitale processen uitvallen. De Kamerleden vragen aan de ministers of en hoe zij hiermee aan de slag gaan.
De VVD laat er geen misverstand over bestaan: zij vindt dat het voorval pijnlijk duidelijk maakt dat Chinese hackers of andere kwaadwillenden onze maatschappij ernstig kunnen ontwrichten. De partij beschouwt het incident dan ook als een gevaar voor de nationale veiligheid. Rajkowski en Erkens willen dan ook van de ministers weten wat zij gaan doen om veiligheidsrisico’s op korte termijn te beperken. “In hoeverre zijn software- of hardwarematige aanpassingen een oplossing?”, vragen ze aan de bewindslieden.
Afhankelijkheid van derden voor vitale processen
De VVD’ers vinden het onwenselijk dat ons land afhankelijk is van derden voor vitale processen als de stroomvoorziening. Ze vragen aan minister Yeşilgöz-Zegerius en Jetten welke stappen zij nemen om hier iets aan te doen, en op welke termijn deze maatregelen in werking treden. “Werkt u ook aan het voorkomen van afhankelijkheden in onze energievoorziening die ontstaan door de optelsom van veel kleine en vaak decentrale afhankelijkheden, naast het al plaatsvinden van een versterking van het toezicht op de aanbestedingen van Tennet op en aan het hoofdspanningsnet?”
De Tweede Kamerleden vragen aan het kabinet hoe ze risico’s voor individuele huishoudens en bedrijven denken te mitigeren. Verder willen ze antwoord op de vraag of er andere energiebronnen zijn waarvoor Nederland afhankelijk is van Chinese technologie en vergelijkbare risico’s bestaan.
VVD wil aanbestedingen in landen met offensieve cyberstrategie aan banden leggen
Tot slot hebben de liberalen een aantal vragen over aanbestedingstrajecten in de vitale infrastructuur. “Lopen er op dit moment aanbestedingen, of worden er binnenkort aanbestedingen gestart, binnen de vitale sector die de afhankelijkheid van Nederland van landen met een offensieve cyberstrategie op onwenselijke wijze zal vergroten?”, zo vragen de VVD’ers zich af.
De VVD wil dat aanbestedingen van vitale processen in ons land niet mogen plaatsvinden in landen met een offensieve cyberstrategie. Alleen zo verkleinen we de veiligheidsrisico’s en kans op maatschappelijke ontwrichting. “Welke mogelijkheden ziet u deze afhankelijkheid van deze landen te verminderen om ons land veiliger te maken?”
