De VVD en D66 willen dat het kabinet spionage harder wordt aangepakt. Spioneren of hulp bieden bij spionage is op dit moment niet strafbaar. Als het aan de coalitiepartijen ligt kunnen spionnen in de toekomst een gevangenisstraf van vier jaar krijgen. Daarnaast pleit D66 voor een registratieplicht van handlangers van een buitenlandse mogendheid.
Dat vertelden Jeroen van Wijngaarden (VVD) en Sjoerd Sjoerdsma (D66) afgelopen weekend voor de camera van RTL Nieuws.
Regering moet spionage harder aanpakken: minimaal vier jaar gevangenisstraf
Wie zich schuldig maakt aan spionage of zijn hulp aanbiedt aan spionnen om bedrijfs- of staatsgevoelige informatie buit te maken, is nu niet strafbaar voor deze vergrijpen. Terwijl het vergaren en doorspelen van dergelijke informatie onze economie en concurrentiepositie aantast. In het ergste geval kan spionage zelfs maatschappij-ontwrichtende gevolgen hebben en onze nationale veiligheid aantasten.
Dat kan en moet anders, zo vinden de VVD en D66. Zij willen dat de regering veel harder optreedt tegen spionagepraktijken. “Je ziet dat conflicten steeds minder op het slagveld worden uitgevochten en steeds vaker digitaal en online, en dus ook via spionage”, zo zei Jeroen van Wijngaarden (VVD) dit weekend tegen RTL Nieuws. “Wie ‘in vreemde krijgsdienst treedt’, voor een vreemd leger gaat werken, is strafbaar. Maar voor een vreemde spionagedienst is het niet strafbaar.”
De VVD vindt dat spionnen die betrapt worden een celstraf van minimaal vier jaar opgelegd moeten kunnen krijgen. Dat getal roept Van Wijngaarden niet zomaar. “Bij een celstraf van vier jaar is ook voorlopige hechtenis mogelijk en kun je voorkomen dat mensen vluchten.” Zijn voorstel krijgt bijval van D66.
D66 wil registratieplicht
De Democraten gaan nog een stapje verder en willen dat het kabinet een registratieplicht invoert voor handlangers van een buitenlandse mogendheid. Daarvoor kijkt de partij naar de VS, waar de Foreign Agents Registration Act van kracht is. Wie in dienst van de regering werkt en geld aanneemt van een buitenlandse dienst, moet dit melden. Doet deze persoon dat niet, dan is hij strafbaar. Door deze wet heeft de Amerikaanse regering een beter zicht op buitenlandse netwerken in eigen land. De overheid kan zo beter ingrijpen en ongewenste beïnvloeding van buitenaf tegengaan. Dat geldt ook voor de verspreiding van misinformatie.
“Het is heel belangrijk dat we Nederland vrijhouden van inmenging van buitenlandse mogendheden”, zegt D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma. “Nu zijn er Nederlanders in dienst of gefinancierd door een buitenlandse dienst die onze debatten of politieke besluiten proberen te beïnvloeden, zonder dat wij dat weten. Dat moet stoppen.”
Minister Ollongren gaat strafbaarstelling spionage onderzoeken
Aanleiding voor de uitspraken van de VVD en D66 is het feit dat de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) vorige week donderdag twee Russische spionnen ontmaskerde. Ze werkten op de Russische ambassade in Den Haag als geaccrediteerd diplomaat. De een deed zich voor als inlichtingenofficier en legde een breed netwerk aan met bedrijven en onderwijsinstellingen die zich bezighielden met geavanceerde technologieën als kunstmatige intelligentie (AI), halfgeleiders en nanotechnologie. In deze hoedanigheid bemachtigde hij, al dan niet tegen betaling, bedrijfsgevoelige informatie, die op zijn beurt weer werd doorgespeeld. De ander vervulde volgens de veiligheidsdienst een ondersteunende rol.
De overheid deed geen aangifte tegen de spionnen bij het Openbaar Ministerie. Ook tegen de bronnen -mensen uit het netwerk die informatie doorspeelden naar de spionnen- is geen aangifte gedaan. Het was namelijk onbekend op welke informatie de Russische spionnen de hand hebben weten te leggen. Daarnaast is het voor bronnen niet strafbaar om contact te hebben medewerkers van buitenlandse ambassades.
Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Kajsa Ollongren maakte afgelopen week bekend dat zij laat onderzoeken of het mogelijk is om spionnen en bronnen strafbaar te stellen voor hun daden. Niet alleen de minister en de regeringspartijen VVD en D66 willen dit graag, ook de AIVD is hier groot voorstander van, omdat dergelijke wetgeving momenteel ontbreekt.
