Leden van de VN Veiligheidsraad en AI-experts spraken dinsdag uitgebreid met elkaar over de potentie en gevaren van kunstmatige intelligentie. Enerzijds kan AI helpen om een brug te vormen tussen sociale, economische en digitale scheidslijnen. Anderzijds kan het een bijdrage leveren aan de verdere verspreiding van desinformatie en militaire conflicten versterken.
Dat schrijft de VN Veiligheidsraad in een briefing over de vergadering.
Secretaris-generaal wil AI-toezichthouder oprichten
Over de kansen en risico’s van kunstmatige intelligentie is de laatste tijd veel gesproken, onder meer door de Autoriteit Persoonsgegevens, ING-topvrouw Samantha Reilly en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Het was echter de eerste keer dat het onderwerp ter sprake kwam bij een vergadering van de VN Veiligheidsraad.
António Guterres, secretaris-generaal van de Veiligheidsraad, nam als voorzitter als eerste het woord. Hij zei dat kunstmatige intelligentie de potentie heeft internationale ontwikkelingen een ‘turbo charge’ te geven. Als voorbeeld noemde Guterres het monitoren van klimaatverandering, het stimuleren van medisch onderzoek, het verbeteren van mensenrechten en humanitaire inspanningen, en het handhaven van een staakt-het-vuren.
Tegelijkertijd waarschuwde de secretaris-generaal dat kunstmatige intelligentie vooroordelen en discriminatie kan versterken. AI biedt tevens nieuwe mogelijkheden van autoritair toezicht en kan mensen helpen zichzelf en elkaar op grote schaal schade toe te brengen. “Als we deze risico’s niet aanpakken, verzaken we onze verantwoordelijkheid tegenover de huidige en toekomstige generatie”, zo benadrukte Guterres.
Hij steunt het voorstel van leden om ‘een nieuwe entiteit’ of toezichthouder in het leven te roepen om de verdere ontwikkeling van kunstmatige intelligentie in goede banen te leiden.
‘Ontwikkeling AI mag niet worden overgelaten aan de particuliere sector’
Jack Clark, een van de oprichters van Anthropic, ontwikkelaar van ChatGPT-concurrent Claude, erkent de potentie van AI om de internationale gemeenschap te helpen. Net als Guterres erkent hij dat kunstmatige intelligentie ook een bedreiging kan vormen voor vrede, veiligheid en stabiliteit. Dat komt door de potentie voor misbruik en onvoorspelbaarheid van de technologie. AI kan mensen tot nieuwe en onverwachte toepassingen aanzetten.
“We kunnen de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie niet enkel overlaten aan de particuliere sector”, zo benadrukt Clark. De overheid moet bedrijven en organisaties monitoren en verantwoordelijk houden door ‘betrouwbare evaluatiesystemen’ te ontwikkelen. “Zonder dergelijke investeringen loopt de internationale gemeenschap het risico de toekomst in handen te geven van een kleine groep actoren uit de particuliere sector”, waarschuwde hij.
China pleit ervoor om AI in te zetten voor verdediging
Zhang Jun, de vertegenwoordiger van China, merkte op dat kunstmatige intelligentie een mes is dat aan twee kanten snijdt. Of AI goed of slecht is, hangt af van hoe de mensheid het gebruikt. “De ontwikkeling van AI moet zorgen voor veiligheid, risicobewustzijn, eerlijkheid en inclusiviteit. Toonaangevende technologiebedrijven moeten duidelijk maken wie de verantwoordelijke partij is en voorkomen dat ze riskante technologie ontwikkelen die ernstige negatieve gevolgen kan hebben”, aldus Jun.
Yi Zeng van het Instituut voor Automatisering van de Chinese Academie van Wetenschappen, zei dat AI gebruikt moet worden om de verspreiding van desinformatie tegen te gaan en misverstanden tussen landen op te sporen. Hij lijkt militaire toepassingen voor kunstmatige intelligentie niet uit te sluiten. Zo zegt hij dat AI ingezet moet worden voor netwerkverdediging, en niet om een aanval in te zetten. “AI moet worden gebruikt om mensen en culturen met elkaar te verbinden, niet om ze van elkaar te scheiden”, voegde hij daar aan toe.
VS: ‘Militair gebruik van AI moet ethisch en verantwoord zijn’
Dmitry Polyanskiy van de Russische Federatie ziet grote gevaren als we de teugels niet strak aantrekken bij de verdere ontwikkeling van kunstmatige intelligentie. De creatie van autonome wapensystemen en verspreiding van nepnieuws ziet hij als de twee belangrijkste bedreigingen van AI.
De VS is positiever over kunstmatige intelligentie. “Geautomatiseerde systemen helpen al bij het efficiënter verbouwen van voedsel, het voorspellen van klimaatveranderingen en het identificeren van ziekten bij patiënten”, zo zegt de Amerikaanse vertegenwoordiger Jeffrey Delaurentis. Hij erkent dat AI er ook voor kan zorgen dat een militair conflict verder escaleert, bijvoorbeeld als het wordt ingezet om desinformatie te verspreiden of cyberaanvallen uit te voeren.
“De VS wil samenwerken met een reeks actoren, waaronder lidstaten, technologiebedrijven en maatschappelijke organisaties om ervoor te zorgen dat AI-systemen veilig en betrouwbaar zijn”, zo zei Delaurentis. Tot slot zei hij dat militair gebruik van kunstmatige intelligentie ‘ethisch en verantwoord’ moet zijn.
Frankrijk vraagt om ruimte voor militaire toepassingen
Frankrijk benadrukte dat kunstmatige intelligentie “een instrument voor vrede” moet zijn, onder meer om de veiligheid van burgers en militairen te garanderen en de levering van humanitaire hulp te vergemakkelijken. Tegelijkertijd wil het land dat de VN Veiligheidsraad ruimte biedt om toepassingen van militaire aard te ontwikkelen. Door een internationaal kader te op te zetten, kunnen toekomstige conflicten gevoerd worden op een manier die het internationaal humanitair recht respecteert.
