Door strenge privacyregels is er momenteel onvoldoende ruimte voor gegevensuitwisseling om burgers optimaal te helpen. In sommige gevallen zijn burgers daardoor slechter af. Het is beter als het UWV deze informatie mag doorgeven aan gemeenten, zodat zij contact kunnen opnemen met hulpbehoevende burgers.
Dat schrijft de uitkeringsinstantie in een brief die gericht is aan minister Karien van Gennip van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Deze werd woensdagavond overhandigd aan de voorzitter van de vaste Kamercommissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid, tijdens de Avond van de Publieke Dienstverlening.
‘Sommige mensen zijn slechter af in huidige situatie’
In de brief somt het UWV tien verschillende knelpunten op waar het orgaan tegenaan loopt bij de uitvoering van haar taken. Eén van de punten waarop de uitkeringsinstantie vastloopt, is de geringe ruimte om informatie van burgers uit te wisselen met andere instanties. De beperkte wettelijke ruimte hiervoor verhindert een optimale dienstverlening, omdat ‘effectieve en efficiënte samenwerking tussen dienstverleners’ niet tot stand kan komen.
Als voorbeeld noemt het UWV afgewezen Wajong-aanvragers. Als zij een afwijzing ontvangen van de uitkeringsinstantie, moeten ze zich zelf melden bij de gemeente om een beroep te doen op de Participatiewet of andere voorzieningen. Juist in deze groep zitten vaak veel mensen die moeite hebben om dergelijke dingen zelf te regelen. Als het UWV de gemeente zelf mag informeren over de afwijzing, kan de lokale overheid zelf de cliënt benaderen en hulp aanbieden.
“Het is goed dat er strenge regels zijn vanwege de privacy”, zegt Maarten Camps, bestuursvoorzitter van het UWV. “Maar deze regels die bedoeld zijn om mensen te beschermen zorgen er in sommige gevallen voor dat we mensen niet kunnen helpen en ze dus slechter af zijn.”
SVB pleit ervoor om dienstverlening ‘proactief in te richten’
De Sociale Verzekeringsbank (SVB) sluit zich aan bij de oproep van het UWV. De SVB erkent dat het een goede zaak is dat overheidsorganisaties alleen gegevens van burgers mogen delen met andere instanties als daar een wettelijke grondslag voor is. Dat beschermt burgers immers tegen ongewenst gebruik van hun gegevens.
Tegelijkertijd zegt de instantie dat het voor burgers van groot belang is dat gegevens die al bekend zijn bij de overheid, gemakkelijker gedeeld moeten kunnen worden met andere dienstverleners in de publieke sector. “Dat maakt het mogelijk om dienstverlening proactief in te richten en desgewenst automatisch te kunnen toekennen waar de burger recht op heeft”, aldus de Verzekeringsbank (pdf).
De instantie ziet nog een voordeel als publieke dienstverleners meer ruimte krijgen om gegevens te delen. “Door meer gebruik te maken van bij de overheid beschikbare gegevens, hoeven burgers minder gegevens zelf aan te leveren. Wanneer wijzigingen in de persoonlijke situatie van burgers door gegevensdeling worden verwerkt, kan in een aantal gevallen de inlichtingenplicht komen te vervallen en kunnen ook daar terugvorderingen en boetes worden voorkomen.”
UWV hoopt op ‘mooie resultaten’
Het is de tweede keer dat het UWV een brief stuurt naar het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. “Na de eerste brief hebben we gezien dat er constructieve gesprekken zijn geweest met het ministerie en de Tweede Kamer en dat heeft in diverse situaties tot concrete oplossingen geleid”, zo zegt Camps. Hij hoopt dan ook dat de tweede brief wederom tot ‘mooie resultaten’ leidt en de dienstverlening van het UWV nog beter wordt.
