De Tweede Kamer heeft ingestemd met een wetsvoorstel waarin verkopers van smart devices, software en digitale diensten verplicht worden om updates te leveren. Daarnaast versterkt de wet de juridische positie van consumenten. De Eerste Kamer gaat binnenkort om tafel zitten om het wetsvoorstel te bespreken. Daarna treedt hij pas in werking.
Dat schrijft de Rijksoverheid in een persbericht.
Kabinet wil veiligheidsniveau slimme apparaten opkrikken
De regering werkt al ruim twee jaar aan een wetsvoorstel om het veiligheidsniveau van digitale producten en diensten naar een hoger niveau te tillen. De eerste stappen hiervoor werden in 2019 gezet, toen het kabinet de Roadmap Digitaal Veilige Hard- en Software (DVHS) introduceerde. Deze formuleerde twee richtlijnen: eentje voor de levering van digitale diensten en eentje voor de verkoop van digitale goederen. Beide richtlijnen zijn nu geïntegreerd in het wetsvoorstel dat onlangs naar de Tweede Kamer is gestuurd.
Daarin worden verkopers van slimme apparaten als smart tv’s, smart watches, printers, beveiligingscamera’s, babyfoons en smartphones verplicht om software- en beveiligingsupdates uit te rollen. Dat geldt niet alleen voor hardware, maar ook voor mobiele games, applicaties en streamingdiensten. Op deze manier zijn consumenten verzekerd van ondersteuning en een werkend, veilig apparaat.
Omkering van bewijslijst verlengd van zes maanden naar één jaar
In het wetsvoorstel staat nergens hoelang verkopers verplicht zijn om updates te leveren. Daarvoor hanteert de overheid het beginsel van proportionaliteit. Dat houdt simpel gezegd het volgende in. Van een duurder product zoals een slimme wasmachine mag je langer verwachten dat je updates krijgt. Bij de aankoop van een game voor je smartphone, die vaak slechts enkele euro’s kosten, is het niet reëel om te verwachten dat je jarenlang updates krijgt.
Het wetsvoorstel regelt niet alleen verplichte software-updates. Consumenten krijgen voortaan betere juridische bescherming, omdat de bewijslast wordt omgekeerd. Als je bijvoorbeeld een smartphone koopt en je binnen een jaar problemen krijgt met het toestel, dan moet de verkoper aantonen dat de mobiele telefoon bij de oplevering geen mankementen vertoonde. Oftewel, de verkoper moet aantonen dat jij het probleem hebt veroorzaakt.
Ook de duur van de omgekeerde bewijslast wordt bovendien verlengd van zes maanden naar één jaar. Consumenten staan dus langer in hun recht. De Eerste Kamer behandelt binnenkort het wetsvoorstel.
EU wil minimale veiligheidseisen voor slimme apparaten
De Europese Unie (EU) is eveneens druk bezig om de veiligheid van digitale producten en diensten te verbeteren. Daarvoor heeft ze de Radio Equipment Directive (RED) bedacht. In deze richtlijn zijn de minimale veiligheidseisen van software, slimme apparaten en Internet of Things (IoT) producten vastgelegd.
Zo mogen smart devices niet langer een zwak, standaardwachten hebben. In plaats daarvan moeten particulieren en consumenten verplicht zelf een wachtwoord instellen voordat ze het apparaat kunnen gebruiken. Naast een sterk wachtwoord moeten de producten tevens software updates ondersteunen, getest zijn op veiligheidslekken, opgeslagen persoonlijke en financiële informatie afschermen en consumenten en organisaties de mogelijkheid geven om deze data te beheren en beschermen.
De Europese Raad van ministers en het Europees Parlement moeten hun oordeel nog vellen over deze nieuwe richtlijn. Als ze daarmee akkoord gaan, gelden de nieuwe minimale veiligheidseisen vanaf 2024.
Blok: ‘Cyberveiligheid is sluitpost voor fabrikanten’
Oud-minister van Economische Zaken en Klimaat Stef Blok zei afgelopen jaar dat cyberveiligheid “een sluitpost” is voor fabrikanten van IoT-producten. “We zien dat onveilige producten een ideale toegangsdeur zijn voor criminelen om persoonlijke of bankgegevens buit te maken. Of om de besturing over te nemen, waardoor een apparaat kan worden gebruikt voor een hackaanval op andere consumenten of bedrijven. Daarom is het essentieel dat het IoT veilig is en vertrouwd kan worden gebruikt”
