Systemen voor uitgifte paspoorten bevatten ‘structurele fouten’

Nederlands paspoort in een rugzak

De systemen die gebruikt worden bij het verstrekken van paspoorten, bevatten “structurele fouten” waardoor strafbare feiten gepleegd kunnen worden. Criminelen slagen erin om bij diverse gemeenten valse paspoorten te bemachtigen, die niet van echt zijn te onderscheiden. Tot nu toe zijn tientallen onrechtmatig verkregen identiteitsbewijzen in beslag genomen. Dat aantal loopt vermoedelijk nog verder op.

Dat schrijft staatssecretaris van Digitalisering Alexandra van Huffelen namens de minister van Justitie en Veiligheid in een brief aan de Tweede Kamer. Daarin komt ze met een aantal nieuwe maatregelen om fraude met valse paspoorten in de toekomst te voorkomen.

Corruptie en afwijken van standaardprocedure

Het verkrijgen van een vals identiteitsbewijs begint met een crimineel die contact opneemt met corrupte ambtenaren. In ruil voor geld maken ambtenaren op het gemeentehuis paspoorten op bestelling. Omdat ze weten hoe het aanvraag- en uitgifteproces in elkaar steken, weten ze valkuilen te omzeilen. Ambtenaren voeren valse identiteitsgegevens in en gebruiken foto’s van mensen die lijken op de persoon die een vals paspoort nodig heeft. “Met een op deze manier verkregen paspoort kan een crimineel bijvoorbeeld de grens over en buiten het bereik van politie en justitie doorgaan met criminele activiteiten”, schrijft de staatssecretaris.

Tot nu toe zijn er tientallen valse paspoorten opgespoord. Van Huffelen verwacht dat dit aantal nog verder oploopt. Volgens haar is “een beperkt aantal corrupte ambtenaren” hiervoor verantwoordelijk. Omdat het onderzoek nog loopt kan de staatssecretaris niet ingaan op de details van de rapporten. “Duidelijk is dat deze situatie krachtig moet worden bestreden”, zo zegt ze.

Corruptie is niet de enige reden waardoor er valse paspoorten in omloop zijn. De Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) ziet er bij de aanvraag en uitgifte van paspoorten “in een aantal gevallen” is afgeweken van de standaardprocedure. Uit een steekproef blijkt dat de meeste fouten bij het behandelen en inklaren door een en dezelfde ambtenaar worden gemaakt. Of dat bewust of onbewust gebeurt, is onduidelijk. De staatssecretaris zegt de achtergronden van afwijkingen nader te laten onderzoeken.

Veiligheid en kwaliteit Nederlandse paspoorten staan niet ter discussie

De afwijkingen zijn volgens Van Huffelen destijds serieus genomen, maar werden ze als incidenten beschouwd. Inmiddels is duidelijk dat er structurele fouten in het stelsel van de verstrekking van paspoorten zitten. De veiligheid en kwaliteit van het fysieke paspoort en de identiteitskaart zelf staan niet ter discussie. Het gaat om valse, maar authentieke paspoorten die worden uitgegeven aan criminelen.

Om fraude met paspoorten tegen te gaan en de integriteit van Nederlandse identiteitsbewijzen te garanderen, heeft de staatssecretaris diverse maatregelen genomen. Zo heeft ze gesproken met gemeentesecretarissen van gemeenten met minder dan 100.000 inwoners over fraude met neppaspoorten. Binnenkort gaat Van Huffelen om tafel met onder meer minister Wopke Hoekstra (Buitenlandse Zaken) en de Koninklijke Marechaussee (KMar).

Voorlichting, technische aanpassingen en certificering

Verder zet de staatssecretaris in op voorlichting. Gemeenten krijgen de opdracht om de werkvoorschriften secuur na te leven als burgers een nieuw paspoort aanvragen. Van Huffelen laat voorlichtingsmateriaal ontwikkelen voor bestuurders en baliemedewerkers.

De huidige systemen krijgen technische aanpassingen. Door de introductie van automatisch uitloggen is het straks niet langer mogelijk om de account van een andere medewerker te gebruiken om een paspoort aan te vragen. Ook komt er een functiescheiding: het indienen en uitgeven van een identiteitsbewijs gebeurt dan door verschillende medewerkers. Eind dit jaar moet dat gerealiseerd zijn.

Ook op de middellange komt de staatssecretaris met maatregelen. Door het project Modernisering Afname Biometrie (MAB) behoort de geprinte pasfoto straks tot het verleden. Om de kans op fraude te verkleinen (denk aan het bewerken van foto’s), moeten gemeentemedewerkers aan de balie een digitale foto maken. Ook moet het de kwaliteit van pasfoto’s verhogen. Om de integriteit van het aanvraag- en uitgifteproces te waarborgen, moeten baliemedewerkers in de toekomst beschikken over een certificaat.

Flinke winst op korte termijn

“Samenvattend denk ik met de afronding van al deze maatregelen het aanvraag- en uitgifteproces van reisdocumenten sterk verbeterd te hebben”, concludeert Van Huffelen. De staatssecretaris van Digitalisering denkt op korte termijn winst te behalen met voorlichting en technische aanpassingen in het huidige systeem. Ze verwacht dat de mogelijkheden om te frauderen met neppaspoorten grotendeels tot het verleden behoort.

Voor het einde van het jaar informeert de staatssecretaris de Tweede Kamer over de laatste stand van zaken.

Techredacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. Meer over Anton.
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen