URL-balk waar het webadres ingevoerd moet worden

Registrars: ‘SIDN moet publieke instantie worden’

Laatst bijgewerkt: 25 november 2020
Leestijd: 4 minuten, 24 seconden

Stichting Internet Domeinnaamregistratie Nederland (SIDN) is de enige partij in Nederland die domeinnamen die op .nl eindigen mag uitgeven. Door deze monopoliepositie verdient de Stichting miljoenen, die ze aanwendt om nieuwe diensten aan te bieden en te concurreren met marktpartijen. Registrars vinden dat de overheid de stichting moeten transformeren tot een publieke instantie die zich alleen bezighoudt met zijn wettelijke taak, en niets anders.

Dat schrijven diverse registrars, verenigd in de Vereniging van Registrars (VVR), in een opiniestuk in het Financieele Dagblad.

Nederland telt vele publieke organisaties

Het Kadaster registreert alle bezittingen van grond en huizen in Nederland. De Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) houdt precies bij wie welk voertuig bezit. Het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) regelt de uitgiften van rijbewijzen. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) voert sociale verzekeringen als de AOW, PGB en kinderbijslag uit. De Kamer van Koophandel (KvK) onderhoudt een database met alle ondernemingen die in ons land (en daarbuiten) actief zijn. En ga zo maar door.

Nederland kent vele publieke organisaties. Dat zijn instanties die een wettelijk omschreven taak uitvoeren. Ze zijn zelfstandig in hun werkwijze, maar moeten wel verantwoording afleggen tegenover de verantwoordelijke minister. Hij is politiek gezien immers verantwoordelijk voor het reilen en zeilen van publieke organisaties. Publieke organisaties worden ook wel zelfstandige bestuursorganen of ZBO’s genoemd.

SIDN is een private organisatie die een publieke taak uitoefent

SIDN regelt alles wat te maken heeft met het beheer van domeinnamen die op .nl eindigen. Het is de enige partij in Nederland die dit doet en is op dit vlak zodoende monopolist. Daarmee vervult SIDN een belangrijke publieke taak.

Echter, in tegenstelling tot de zojuist genoemde organisaties is SIDN geen publieke, maar private organisatie. Er is geen juridische basis of wettelijke verankering die vaststelt wat de taken en plichten van SIDN zijn. De stichting staat ook niet onder toezicht van de Rijksoverheid en hoeft zodoende dan ook geen verantwoording af te leggen over de bedrijfsvoering. Er zijn ook geen regels die bepalen welke tarieven SIDN mag hanteren, of wat het maximumsalaris van topmensen is.

De enige formele binding die de stichting heeft met de overheid, is een vrijblijvend convenant dat iedere zeven jaar wordt verlengd. Daar staat in abstracte termen in wat de taken en bevoegdheden zijn. Dit kan de regering niet juridisch afdwingen, want zoals gezegd is daar geen juridische basis voor.

‘SIDN onderneemt met normale marktpartijen op een publiek goed’

SIDN is opgericht in 1996. In deze periode stond het internet nog maar in de kinderschoenen in ons land. Inmiddels telt ons land meer dan zes miljoen websites die .nl in de URL hebben. Dat brengt een behoorlijke som geld in het laatje: meer dan twintig miljoen euro per jaar om precies te zijn.

De enorme opbrengsten plus de monopoliepositie vinden registrars een ongelukkige combinatie. De VVR vindt dat het niet door de beugel kan dat SIDN van dit geld nieuwe projecten en marktactiviteiten financiert. Als voorbeeld noemt zij CyberSterk, een securitydienst voor het midden- en kleinbedrijf (MKB), en de aan- en verkoop van Connectis dat eHerkenningsmiddelen verkoopt. “Met deze activiteiten concurreert de stichting direct met normale marktpartijen. Dat is ondernemen met geld dat verdiend wordt uit een monopolie op een publiek goed”, zo schrijven de registrars in een ingezonden opiniestuk in het Financieele Dagblad.

“Ter vergelijking: als een drinkwaterbedrijf met de winst op leidingwater opeens een frisdrank in de markt zet die gaat concurreren met Spa of Coca-Cola, zouden we raar opkijken. Het is immers geen publieke taak. Waarom mag dat dan wel met het .nl-domein?”

‘Controleer en begrens taak van SIDN’

Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) en SIDN staan op het punt om het convenant opnieuw te ondertekenen. Daarmee blijft de huidige verstandhouding tussen beide partijen bestaan. De VVR vindt dit een goed moment om tot bezinning te komen en de taakuitoefening van SIDN te heroverwegen. De registrars winden er geen doekjes om wat zij hier van vinden: SIDN moet zich alleen bezighouden met zijn kerntaak, namelijk het beheren van .nl-domeinnamen, en dat een toezichthouder controleert of ze deze taak goed uitvoert.

“SIDN heeft bewezen dat ze het .nl-domein kan beheren. Nu is het een kwestie van schoenmaker blijf bij je leest. Stoot andere bedrijfsactiviteiten naast het .nl-domein af en werk met een kostprijs die nodig is om de kerntaak goed te doen: het uitgeven en beheren van .nl-adressen. Niets meer en niets minder.

 Voor de Rijksoverheid is het van vitaal belang dat zij grip heeft op het .nl-domein. Het is daarom logisch als diezelfde overheid het beheer en de stabiliteit van het .nl-domein vastlegt als een wettelijke taak, deze toewijst aan Stichting Internet Domeinregistratie Nederland en vervolgens controleert én begrenst. Alleen zo kunnen we dit publieke goed optimaal beschermen.”

SIDN reageert: ‘Registrars zijn tevreden en er is wel degelijk controle’

SIDN is niet eens met deze kritiek. Tegenover het Financieele Dagblad citeert de stichting uit eigen onderzoek waaruit zou blijken dat registrars de stichting gemiddeld een 8,3 geven. Ook behoren volgens SIDN, door haar inspanningen, Nederlandse domeinnamen tot de veiligste.

Ook zegt SIDN dat er wel degelijk controle plaatsvindt door de overheid. Het Agentschap Telecom houdt sinds eind 2018 toezicht op een deel van het technische beheer van de stichting. Meer toezicht zet volgens de stichting geen zoden aan de dijk.

Het ministerie van EZK zegt het convenant in 2021 te evalueren.

Privacy en security redacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. 

Meer artikelen uit het ‘Nieuws’ dossier

Reacties
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen