Stichting Privacy First vraagt aan de Eerste Kamer om niet in te stemmen met de Paspoortwet. Daarin staat dat Nederlanders vanaf volgende maand verplicht zijn om hun vingerafdruk te laten afnemen voor paspoorten en identiteitskaarten. Volgens de stichting is het wetsvoorstel in strijd met het recht op privacy.
Dat schrijft Stichting Privacy First in een open brief aan de Eerste Kamer.
Tweede Kamer stemt in met nieuwe Paspoortwet
De organisatie zegt in de brief dat het zich van meet af aan verzet tegen de verplichte afname van vingerafdrukken voor Nederlandse paspoorten en identiteitskaarten. Door inzet van de stichting worden vingerafdrukken sinds 2011 niet langer centraal opgeslagen. Gemeenten nemen echter nog steeds vingerafdrukken af van burgers die een identiteitsbewijs komen aanvragen of verlengen.
In 2014 werd de vingerafdrukafname voor identiteitskaarten afgeschaft. De kans is groot dat deze verplichting binnenkort weer wordt ingevoerd. De Eerste Kamer stemt op 12 of 13 juli over een wijziging van de Paspoortwet. Deze wijziging is volgens de overheid nodig om te voldoen aan de Europese verordening identiteitskaarten.
De Tweede Kamer stemde begin juni in met de vernieuwde Paspoortwet. Een meerderheid van GroenLinks, BIJ1, Volt, DENK, PvdA, D66, ChristenUnie, VVD, CDA en BoerBurgerBeweging (BBB) ging akkoord met het wetsvoorstel. SP, Partij voor de Dieren (PvdD, SGP), JA21, FVD, Groep Van Haga en PVV stemden tegen.
‘Paspoortwet is in strijd met het recht op privacy’
Over minder dan twee weken gaan Senatoren met elkaar in debat over de vernieuwde Paspoortwet. Als we de partijlijnen volgen, dan is de kans groot dat ook hier een meerderheid akkoord gaat met het wetsvoorstel. Zodra het wetsvoorstel in het Staatsblad is gepubliceerd, treedt hij in werking. Dat is naar verwachting 2 augustus al. Wie vóór die tijd een nieuwe identiteitskaart aanvraagt, hoeft hiervoor geen digitale afdruk van zijn of haar vingerafdruk af te staan.
Stichting Privacy First doet een laatste verwoede poging om de Eerste Kamer op andere gedachten te brengen. In een open brief draagt de stichting meerdere argumenten aan om de nieuwe Paspoortwet te verwerpen. Allereerst verwijst de organisatie naar een advies van de Raad van State daterend uit 2016. Daarin schrijft het hoogste adviesorgaan over het regeringsbeleid dat vingerafdrukken in identiteitskaarten en strijd zijn met het recht op privacy wegens gebrek aan noodzaak en proportionaliteit.
‘Massale en langslopende privacyschending die Nederland ooit gekend heeft’
Tevens wijst Stichting Privacy First de Eerste Kamer erop dat het bestrijden van look-alike fraude met paspoorten en identiteitskaarten dusdanig klein is, dat het disproportioneel en onrechtmatig is dat iedereen zijn vingerafdruk moet afstaan. In het verleden lag de biometrische foutpercentage bij vingerafdrukken in paspoorten en identiteitskaarten tussen de 20 en 30 procent. Het is onduidelijk of deze foutmarge vandaag de dag kleiner is geworden. De stichting wijst erop dat door deze foutpercentage vingerafdrukken in identiteitsbewijzen nauwelijks worden gebruikt, in het binnenland noch in het buitenland.
Voormalig staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Ank Bijleveld-Schouten gaf om die reden gemeenten in 2009 de opdracht om geen vingerafdruk-verificaties uit te voeren. “Bij een ‘mismatch’ dient het betreffende ID-document immers retour aan de paspoortfabrikant gezonden te worden, wat bij hoge aantallen tot snelle maatschappelijke ontwrichting zou leiden”, aldus Stichting Privacy First. Tevens maakte de staatssecretaris zich zorgen om ‘grootschalige onrust en mogelijk geweld bij gemeentebalies’. De instructies van Bijleveld-Schouten geldig nog tot op de dag van vandaag. Tot slot wijst de stichting erop dat er sinds 2016 verschillende zaken over dit onderwerp lopen bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.
“Tot op heden zijn alle miljoenen afgenomen vingerafdrukken van vrijwel de gehele volwassen Nederlandse bevolking in de praktijk echter niet of nauwelijks gebruikt, aangezien een en ander reeds in 2009 technisch ondeugdelijk en onwerkbaar was gebleken”, aldus Stichting Privacy First. De verplichte afname van vingerafdrukken onder de Paspoortwet vormt volgens de organisatie “de meest massale en langst voortdurende privacyschending die Nederland ooit gekend heeft.”
