Het is geen probleem dat politieke partijen persoonsgegevens van voormalige leden opslaan. Sterker nog, het is zelfs wettelijk verplicht dat ze hun ledenadministratie tien jaar lang bewaren om aan te tonen dat ze een solide financiële positie hebben. Deze data mogen echter niet gedeeld worden met personen of partijen buiten de organisatie, en dienen op gepaste wijze te worden beschermd.
Dat schrijft minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Hanke Bruins Slot in reactie op schriftelijke vragen van D66-Kamerlid Hind Dekker-Abdulaziz.
D66 wil ‘bijzondere eisen’ voor ledenadministratie politieke partijen
Medio december stelde ze een reeks schriftelijke vragen nadat er bij Forum voor Democratie (FvD) een datalek had plaatsgevonden. Een onbevoegd iemand slaagde erin om de gehele ledenadministratie van de partij te downloaden. Daardoor kon hij de privégegevens van bijna 93.000 Nederlanders inzien. Naast de huidige leden lagen ook de gegevens van voormalige leden voor het oprapen. Na het voorval deed partijleider Thierry Baudet aangifte van hacking bij de politie.
Lidmaatschap van een politieke partij ligt gevoelig, omdat het iets is waar niet iedereen open en eerlijk over wil praten. “Je politieke voorkeur is heel gevoelig en mensen kunnen daardoor worden gediscrimineerd. Bijvoorbeeld op je werk, in je straat of door je familie. Dat geldt niet alleen voor Forum, maar ook voor andere politieke partijen”, zei hoogleraar ICT & Recht aan de Radboud Universiteit Frederik Zuiderveen Borgesius hierover.
Dekker-Abdulaziz besloot om minister Bruins Slot hierover aan de tand te voelen. Ze vroeg onder meer of het mogelijk was om ‘bijzondere eisen’ op te stellen voor politieke partijen voor de omgang met bijzondere persoonsgegevens. Verder liet ze er geen misverstand over bestaan dat ze het ‘extra kwalijk’ vindt wanneer politieke partijen persoonsgegevens van oud-leden bewaren.
Ledenadministratie geeft beeld van de financiële positie van partijen
Minister Bruins Slot heeft de vragen van het Kamerlid beantwoord. Allereerst zegt de bewindsvrouw dat lidmaatschap van een politieke partij onder de categorie bijzondere persoonsgegevens valt. Het verwerken daarvan is verboden, tenzij er een uitzonderingsgrond van toepassing is. Voor politieke partijen is dat het geval: die is terug te vinden in artikel 22 lid 2 onder c van de Uitvoeringswet AVG (UAVG). Voor bijzondere persoonsgegevens gelden dezelfde zorgvuldigheidsvereisten als andere gegevens. Denk aan recht van inzage, recht op correctie en dataminimalisatie.
Dat politieke partijen persoonsgegevens van oud-leden bewaren, is volgens de minister niet vreemd. Er zijn situaties denkbaar waarin dat zelfs noodzakelijk is. Zo moeten fracties van de Wet financiering politieke partijen (Wfpp) de ledenadministratie tien jaar bewaren. Mocht dat nodig zijn, dan kunnen ze daarmee een betrouwbaar beeld schetsen van hun financiële positie. Naast lidmaatschap moeten politieke partijen ook ontvangsten uit giften en donaties bewaren, zowel van leden als van oud-leden.
AP oordeelt over naleving van AVG door politieke partijen
“Deze gegevens mogen echter niet buiten de organisatie worden verstrekt en in alle situaties dienen verwerkingen te zijn voorzien van passende waarborgen”, waarschuwt Bruins Slot. Dat betekent dat persoonsgegevens van (voormalige) leden niet langer mogen worden bewaard dan strikt noodzakelijk, en dat partijen verplicht zijn om passende technische en organisatorische veiligheidsmaatregelen te treffen. Uiteindelijk is het aan de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) om te oordelen of een politieke partij zich aan de Europese privacywetgeving houdt.
Op de vraag of de toezichthouder een onderzoek heeft ingesteld naar het datalek bij Forum, zegt de minister dat de AP, in het kader van het onderzoek, geen uitspaken doet over individuele meldingen en lopende zaken.
