De politie staat de komende jaren voor grote maatschappelijke opgaven. Om deze het hoofd te bieden, is een investering van 400 miljoen euro noodzakelijk. Een fors deel daarvan, 150 miljoen euro om precies te zijn, wil de politie investeren in het verbeteren van de digitale vaardigheden van agenten en in het aanpakken van cybercriminaliteit.
Dat staat in de position paper (pdf) die de politie vandaag heeft gepresenteerd.
Impact van cybercrime op samenleving is groot
“Onze rechtsstaat moet een vrije, veilige en rechtvaardige samenleving borgen. Niet alleen offline, maar ook online”, zo valt er te lezen in de position paper. De samenhang en wisselwerking tussen de virtuele wereld aan de ene kant en de fysieke wereld aan de andere kant wordt steeds groter. Gebeurtenissen in de digitale wereld hebben vandaag de dag een steeds grotere impact op het dagelijks leven. “Dat maakt dat de digitale dreiging van criminelen onverminderd groot is en voortdurend verandert, terwijl onze weerbaarheid achterblijft.”
De impact van cybercrime is groot, omdat oplichters op gewiekste en anonieme wijze te werk gaan en slachtoffers maken. Als mensen bijvoorbeeld door helpdeskfraude worden belazerd, verliezen ze niet alleen het vertrouwen in financiële instanties, maar ook in de medemens. Slachtoffers belanden zodoende mogelijk in een sociaal isolement, met alle gevolgen van dien.
“De aanpak van cybercriminaliteit is voor de politie complexer dan traditionele vormen van criminaliteit. Cybercriminaliteit is letterlijk grenzeloos”, aldus de politie. De ‘digitale transformerende samenleving’ stelt nieuwe eisen aan de organisatie van de politie. De maatschappelijke effecten van sociale media, cryptovaluta en kunstmatige intelligentie hebben een grote impact op de samenleving en het werk van de politie. Daarom moet de politie in staat zijn om haar werkwijze continu aan te passen.
Politie moet zichtbaar en aanspreekbaar zijn, zowel fysiek als digitaal
Om een vuist te vormen tegen cybercriminelen, moet de basis in orde zijn. Daarvoor is een forse investering nodig, onder meer om de volwassenheid van de ICT-systemen van de politie te verhogen. Naast de computersystemen moeten agenten opgeleid worden zodat ze kunnen omgaan met de nieuwste technologieën. Investeren in kennisopbouw, expertise, datagedreven werken en digitale capaciteit is onmisbaar om cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit op te sporen, aan te pakken en voorkomen. Hiervoor is in totaal een bedrag van 150 miljoen euro nodig.
“Het blijft een uitdaging om cybercrime te bestrijden. De werkwijze verandert steeds, de hoeveelheid data groeit exponentieel en de kennis daarover is schaars”, zegt Theo van der Plas, portefeuillehouder Digitalisering bij de politie. Het digitale component is tegenwoordig een steeds groter onderdeel in het strafrechtelijk onderzoek en bewijsvoering in de rechtbank. Niet alleen bij cybercriminaliteit, maar ook bij traditionele vormen van criminaliteit.
“Elke collega zal zijn of haar digitale vaardigheid op peil moeten houden of krijgen, ook in de basisteams en districten. Het is geen specialisme meer; het is voor iedereen”, zo zegt Van der Plas. Portefeuillehouder Inge Godthelp-Teunissen vult haar collega aan en vindt dat agenten zichtbaar en aanspreekbaar moeten zijn in de wijk, zowel fysiek als digitaal.
Wet- en regelgeving aanpassen voor informatie-uitwisseling tussen ketenpartners
Om cybercriminelen effectief aan te pakken, is samenwerking tussen (keten)partners essentieel. Daarvoor moeten organisaties en instellingen die actief zijn in het veiligheidsdomein onderling informatie kunnen uitwisselen. De huidige wetgeving levert in praktijk meer dan eens problemen op. “Wet- en regelgeving die deze informatie-uitwisseling belemmert moet aangepast worden, waarbij een nieuwe balans gevonden moet worden met privacy waarborgen”, zo schrijven de opstellers van de position paper.
De politie waarschuwt dat er tegelijkertijd geïnvesteerd moet worden in de strafrechtketen. “Een investering in het strafrechtelijk optreden van de politie zal pas tot veiligheidsresultaten leiden als de strafrechtketen in het geheel daarop toegerust is. Zo krijgen zaken die de politie oppakt ook daadwerkelijk opvolging en kunnen daders vervolgd en berecht worden.”
Politie vraagt kabinet om 200 miljoen te investeren voor ‘gezonde basis’
De uitdagingen waar de politie de komende jaren mee te maken krijgt, kan alleen het hoofd geboden worden als er ‘een gezonde basis’ wordt gelegd. Daarvoor is in totaal een investering van 400 miljoen euro nodig vanuit Den Haag. Een bedrag van 200 miljoen euro is nodig om de basis op orde te krijgen. De resterende 200 miljoen euro is bedoeld om een antwoord te geven op de grote maatschappelijke opgave waar de politie voor staat.
