Steeds meer Nederlandse bedrijven, scholen en zorginstellingen besteden hun e-maildienst uit aan Amerikaanse bedrijven. Bijna twee derde van de 3.800 grootste bedrijven gebruiken hiervoor de clouddiensten van Microsoft of Google. Bij bedrijven die actief zijn in de vitale sector is dat 60 procent. En dat is niet zonder gevaar.
Dat blijkt uit onderzoek van de NOS onder 21.670 domeinnamen van Nederlandse organisaties en overheidsorganen.
Meeste Nederlandse bedrijven kiezen voor Microsoft
Tien tot vijftien jaar geleden draaiden Nederlandse bedrijven en organisaties hun eigen e-mailserver. Tegenwoordig besteden steeds meer partijen dit uit aan Amerikaanse techbedrijven als Microsoft en Google. De reden daarvoor? Bedrijven hoeven dan niet te investeren in dure apparatuur en technisch onderlegde medewerkers om deze systemen te onderhouden. Amerikaanse technologiebedrijven doen dat voor enkele tientjes per maand per gebruiker.
Verreweg de meeste klanten brengen hun e-maildiensten onder bij Microsoft. Het Amerikaanse hard- en softwarebedrijf heeft een marktaandeel van maar liefst 66 procent. Onder meer de Tweede Kamer, de Eerste Kamer, de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) doen dit. Dat geldt ook voor de Nationale Ombudsman, het Planbureau voor de Leefomgeving(PBL) en de Kamer van Koophandel (KvK).
Eén op de tien Nederlandse bedrijven vraagt aan Google om een e-mailserver te onderhouden. 17 procent van de Nederlandse bedrijven en overheden klopt hiervoor aan bij een Nederlandse dienstverlener. Eén op de tien partijen doet een beroep op een ander bedrijf zoals Amazon. Microsoft, Google en Amazon hebben gezamenlijk een marktaandeel van 80 procent in Nederland.
‘Te klein om zelf een e-maildienst te onderhouden’
Opvallend is dat veel Nederlandse internetbedrijven voor Microsoft kiezen om hun e-maildiensten te laten verzorgen. Dan moet je denken aan partijen als KPN, Odido (voorheen T-Mobile) en internetknooppunt NL-IX. Het is opvallend dat uitgerekend KPN voor Microsoft kiest, omdat zij zelf ook clouddiensten verkoopt. Het telecombedrijf reageerde niet op vragen van de NOS.
Van de 3.800 grootste bedrijven in Nederland besteedt 63 procent het beheer van e-maildiensten uit aan Microsoft of Google. Onder meer chipfabrikant ASML, scheepsbouwer Damen, ingenieurs- en adviesbureau Royal Haskoning en staatconcern Tata Steel doen dat. Van de 110 onderzochte bedrijven die actief zijn in de vitale sector -zoals financiële instellingen, drinkwaterbedrijven en luchthaven Schiphol- doet 60 procent dit.
Kleinere organisaties als de Tweede Kamer hebben geen ICT-afdeling en kiezen er bewust voor om een e-mailserver door Microsoft te laten beheren. “De Tweede Kamer is een te kleine organisatie om zelf een e-maildienst te ontwikkelen en onderhouden. Daarom is na zorgvuldige afweging gekozen voor een gerenommeerde partij, die garant kan staan voor een betrouwbare dienstverlening”, zo vertelt een woordvoerder tegenover de NOS.
Data Europese bedrijven toegankelijk voor Amerikaanse inlichtingendiensten
Het onderbrengen van e-maildiensten bij Amerikaanse technologiebedrijven is niet zonder risico, zo waarschuwt Clingendael in het rapport ‘Too late to act? Europe’s quest for cloud sovereignty’. Amerikaanse wetgeving bepaalt namelijk dat inlichtingen- en veiligheidsdiensten mogen meekijken in de gegevens die Europese bedrijven en instanties opslaan bij Amerikaanse techbedrijven. Het maakt daarbij niet uit of de servers in de VS of Europa staan.
Onderzoekster Maaike Okano-Heijmans zegt dat de afhankelijkheid van Nederland en andere Europese landen van Amerikaanse diensten een groot risico vormt als er ooit iets mocht veranderen in de relatie met de VS. “We moeten Europese alternatieven behouden, omdat we die kunnen gebruiken voor de belangrijkste systemen en het hoogste niveau van privacy”, vertelt ze tegenover de NOS. Het geld dat de Nederlandse overheid uitgeeft aan ICT, zou in haar ogen dan ook beter naar Europese bedrijven kunnen gaan om ze sterker te maken.
Microsoft zegt in een reactie dat ze haar klanten goed beschermt en zich aan de Europese privacywetgeving houdt. “De wetgeving om data op te vragen heeft specifiek betrekking op uitzonderlijke omstandigheden waarin een vermoeden van een ernstig misdrijf wordt vastgesteld”, zo zegt het Amerikaanse techbedrijf. Microsoft belooft zich ‘waar mogelijk’ te verzetten tegen inzageverzoeken van Amerikaanse inlichtingendiensten.
