Man achter zijn laptop met een creditcard in de handen

Nederlanders geven eigen kennis over gevaren cybercrime ruime voldoende

Laatst bijgewerkt: 1 oktober 2020
Leestijd: 4 minuten, 45 seconden

De meeste Nederlanders vinden dat ze goed tot redelijke goed op de hoogte zijn van digitale en online veiligheid. Hierdoor denken ze dat de kans klein is dat ze het slachtoffer worden van cybercriminelen. Bijna de helft zegt zich weinig zorgen te maken over hun online veiligheid in hun privésituatie.

Dat staat in het rapport Veilig Online 2020, dat is uitgevoerd door Motivaction International in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK). Met het onderzoek wil het ministerie peilen hoe het gesteld is met de kennis, houding en gedrag van Nederlanders op het gebied van online veiligheid. In totaal vulden 1.022 mannen en vrouwen tussen de 16 en 80 jaar een vragenlijst in.

Digitale dreiging is permanent, bewustwording is noodzakelijk

Digitalisering biedt geweldige kansen voor onze samenleving, maar maakt ons ook kwetsbaar. Door de nauwe verwevenheid van diensten en mobiele apparaten moeten we blijven investeren in onze digitale weerbaarheid. “De digitale dreiging heeft een permanent karakter waardoor cyberincidenten kunnen leiden tot maatschappij-ontwrichtende schade”, zo zei de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) eind juni in het rapport Cybersecuritybeeld Nederland 2020.

Het kabinet deelt deze mening en kijkt om die reden ieder jaar naar de bewustwording en het kennisniveau van Nederlanders over digitale veiligheid en cybercrime. Het ministerie van EZK benaderde Motivaction International met de vraag om dit onderzoek voor zijn rekening te nemen. De resultaten en conclusies zijn vastgelegd in het donderdag gepresenteerde rapport Veilig Online 2020.

Helft van de Nederlanders maakt zich geen zorgen over cybercriminelen

De meeste Nederlanders denken dat ze genoeg weten over cybercrime en hoe zij zich tegen internetcriminelen kunnen weren. Twee derde van de Nederlanders (65 procent) denkt dat hij goed tot redelijk goed op de hoogte is over online veiligheid. Slechts één op de elf (9 procent) geeft aan dat zijn of haar kennis over het onderwerp (te) beperkt is.

De meesten denken dat de kans dat ze grote schade ondervinden van cybercriminelen, zeer klein is. Slechts één op de tien Nederlanders vreest dat ze ooit persoonlijke schade zal ondervinden als gevolg van cybercrime. Volgens de onderzoekers komt dit, omdat de meeste digitale dreigingen abstract zijn en mensen zich moeilijk een voorstelling daarvan kunnen maken.

Het gros van de respondenten denkt dat ze nauwelijks tot geen schade zullen ondervinden van internetcriminelen. Toch maakt 40 procent zich hier wel degelijk zorgen over. Een groep van 9 procent geeft aan dat ze ernstig bezorgd is over financiële en andere soort schade door hackers. De helft van de Nederlanders denkt dat het niet zover zal komen.

Nederlanders niet bereid om te betalen voor veiligheidsdiensten

Iets minder dan de helft van de ondervraagden (46 procent) zegt zich weinig zorgen te maken over hun online veiligheid in hun privésituatie. Ze controleren of websites en links vals zijn, ze updaten hun smartphone, laptop en andere (mobiele) apparaten geregeld en scannen hun computer regelmatig met een virusscanner. Nederlanders die zich wel bekommeren om hun online veiligheid, zeggen dat dit komt omdat ze vrezen de oplichters niet door te hebben of dat zij er met hun betaalgegevens vandoor gaan.

De meeste Nederlanders die bereid zijn om acties te ondernemen, zijn ook degenen die al reeds acties hebben ondernomen: bij 61 procent is dat het geval. De bereidheid om iets te doen tegen de dreiging van cybercriminelen die minder actief zijn, is relatief laag. Deze mensen zijn bereid om een antivirusprogramma te installeren (48 procent), beveiligingsupdates uit te voeren (43 procent), links te controleren (40 procent), regelmatig back-ups te maken van hun bestanden (40 procent) of software-updates uit te voeren (39 procent).

Actie ondernemen is één ding, ervoor betalen is een tweede. De onderzoekers stellen vast dat 58 procent van de Nederlanders niet wil betalen voor een dienst als een password manager. 40 procent vindt antivirussoftware te duur en schaft daarom geen AV-programma aan. Eén op de drie respondenten geeft aan dat ze gratis diensten niet vertrouwt. De meesten (44 procent) vinden het teveel gedoe om voor elk apparaat en voor iedere account een afzonderlijk wachtwoord aan te maken.

Phishing is grootste en bekendste gevaar

De meerderheid van de Nederlanders vindt dat ze online veilig en verantwoord te werk gaan en hun apparatuur en data goed beveiligen. Ze zeggen regelmatig hun software up-to-date te brengen of back-ups te maken. Voor het omgaan met online gevaren geven Nederlanders zichzelf gemiddeld een 7,0. Mensen die zichzelf een onvoldoende geven, doen dit omdat ze vinden dat ze er te weinig verstand van hebben of er niet altijd bewust mee bezig zijn.

Bijna de helft van de ondervraagden zegt het afgelopen jaar één of meerdere phishingmails te hebben ontvangen. Daarmee is phishing het meest voorkomende digitale gevaar. Volgens de peiling is 83 procent van de Nederlanders bekend met het fenomeen en 98 procent zegt zonder moeite phishingberichten te herkennen. Ze weten dat ze goed moeten letten op het e-mailadres, het taalgebruik en de vraag om zo snel mogelijk persoonlijke gegevens door te geven of geld over te maken.

Coronavirus heeft nauwelijks impact op perceptie online veiligheid

Door het coronavirus werken veel Nederlanders thuis in plaats van op kantoor. Dat zorgt er niet voor dat men zich thuis minder veilig voelt. Driekwart van de Nederlanders (73 procent) zegt zich weinig tot geen zorgen te maken over hun online veiligheid in een werksituatie. Dat zijn er een stuk meer dan afgelopen jaar: toen kwam dit aandeel niet verder dan 66 procent.

Zeven op de tien Nederlanders (69 procent) zegt dat ze afspraken heeft gemaakt met de baas over thuis werken. Deze hebben veelal betrekking op het veilig versturen en uitwisselen van bestanden (35%), het gebruik maken van websites of e-mail (33%), dat alleen systeembeheerders software kunnen installeren (31%) en het versturen en uitwisselen van persoonsgegevens (31%). Het leeuwendeel van de ondervraagden die zegt afspraken te hebben gemaakt (81 procent), geeft aan dat ze het lastig vindt om zich altijd hier aan te houden.

Privacy en security redacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. 

Meer artikelen uit het ‘Nieuws’ dossier

Reacties
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen