Reinier van Zutphen, de huidige nationale ombudsman, wil dat de overheid een regeling formuleert waarin is vastgelegd hoe Domeinen, het Openbaar Ministerie en de politie moeten omgaan met apparaten en voertuigen waar gegevens op zijn opgeslagen. Zolang deze regeling er niet is, is de kans groot dat persoonlijke informatie en andere data zomaar bij een ander terechtkomen als gegevensdragers in beslag worden genomen. Dat moet koste wat kost voorkomen zien te worden.
Daarvoor pleit Van Zutphen in een persbericht.
DRZ vergeet gegevens van in beslag genomen auto te wissen
Aanleiding voor zijn oproep is een klacht van een vrouw wiens auto en die van haar echtgenoot in beslag werden genomen door Domeinen Roerende Zaken (DRZ). De man werd verdacht van een strafbaar feit, waardoor de politie de auto’s in beslag nam. Deze zijn vervolgens door DRZ doorverkocht. De gegevens van de vrouw stonden echter nog in de boordcomputer van de auto. De koper beschikte hierdoor over haar woon- en werkadres en telefoonnummer. Dat was in haar ogen een schending van haar privacy.
Daarop diende de vrouw een klacht in bij de nationale ombudsman. Die heeft in zijn onderzoek vastgesteld dat DRZ geen duidelijkheid heeft kunnen geven over waarom de gegevens van de vrouw niet zijn verwijderd. “Nu niet is gebleken dat Domeinen heeft gezocht naar een oplossing voor het niet wissen van de gegevens zodat werd voorkomen dat gegevens bij een derde terecht zouden kunnen komen, heeft Domeinen het vereiste van maatwerk geschonden”, zo schrijft de ombudsman in zijn onderzoek.
Ombudsman: ‘Gehele keten verantwoordelijk voor omgang data’
Als er beslag wordt gelegd op een voertuig, zijn er drie instanties betrokken bij dit proces. De politie neemt de auto in beslag. DRZ bewaart het voertuig dat in beslag is genomen. En het Openbaar Ministerie is verantwoordelijk voor wat er met het voertuig gebeurt (opslaan in een loods, verbeurd verklaren of verkopen). Zodoende zijn de drie instanties met elkaar verbonden in het beslagproces.
De kwestie van de in beslag genomen auto laat volgens de nationale ombudsman zien dat onvoldoende is vastgelegd hoe er moet worden omgesprongen met gegevens die zijn opgeslagen in inbeslaggenomen voorwerpen, wie daarbij welke verantwoordelijkheid draagt en hoe verdachte burgers daarbij worden betrokken.
Van Zutphen verwacht dat de politie, het Openbaar Ministerie en DRZ als geheel verantwoordelijkheid nemen en in overleg met elkaar passende maatregelen treffen over de omgang met en verantwoordelijkheid voor zogeheten datadragende voorwerpen. “De ombudsman verwacht dat de keten als geheel verantwoordelijkheid neemt en passende maatregelen treft.”
Nationale ombudsman blijft de kwestie volgen
Van Zutphen vindt het noodzakelijk dat de overheid met een regeling komt waarin de verantwoordelijkheden van de instanties van een beslagproces worden beschreven als het gaat om de waarborging van privacygevoelige gegevens en andere data. “Het uitgangspunt hierbij is: voorkomen dat gegevens van een burger bij een derde terechtkomen”, zo lezen we in het rapport van de ombudsman.
“Steeds meer voorwerpen en voertuigen slaan gegevens op”, aldus Van Zutphen. “Dat neemt in de toekomst alleen maar toe. De overheid heeft niet helder hoe met die gegevens om te gaan bij inbeslagname. Dat moet snel veranderen om te voorkomen dat iemands gegevens zomaar bij een ander terecht komen.” Hij ziet daarbij een belangrijke rol weggelegd voor de Autoriteit Persoonsgegevens om als gesprekspartner op te treden.
Van Zutphen wil dat deze kwestie goed geregeld is voor de burger en daarom blijft hij dit onderwerp in 2021 volgen.
