Meer criminaliteit en cyberaanvallen door coronacrisis

Meer criminaliteit en cyberaanvallen door coronacrisis

Laatst bijgewerkt: 30 april 2020
Leestijd: 3 minuten, 38 seconden

Het coronavirus houdt de gemoederen bezig in ons land. Cybercriminelen zien mogelijkheden om nietsvermoedende slachtoffers op te lichten. Zowel de georganiseerde criminaliteit als cyberaanvallen zitten door de coronacrisis in de lift. Het zijn vooral jongeren die hiervoor verantwoordelijk zijn.

Dat zegt Floor Jansen, strategisch-adviseur van het Team High Tech Crime, de cyberunit van de Nationale Politie, tegen EenVandaag.

Oplichting

Cybercriminelen spinnen garen bij de coronacrisis. Ze halen alles uit de kast om mensen op te lichten via het internet. Zo bieden ze bijvoorbeeld mondkapjes te koop aan via een webwinkel. Wie ze bestelt en geld overmaakt, krijgt ze vervolgens nooit geleverd. Een fysiotherapeut die anoniem wenst te blijven vertelt tegenover EenVandaag dat hij 300 mondkapjes had besteld voor ruim 1.200 euro. Ze zouden de volgende dag bezorgd worden, maar kwamen niet aan. Contact met de klantenservice leverde niets op. Hij was opgelicht.

Volgens Wil van Gemert, plaatsvervangend directeur bij Europol, zijn cybercriminelen altijd heel inventief en gehaaid op het gebied van cybercrime. Hij ziet dat de internetcriminaliteit op dit moment enorm in de lift zit. Dat heeft alles te maken met de coronacrisis. Volgens hem zijn er wereldwijd meer dan 120.000 websites die iets met corona of COVID-19 hebben te maken, maar slechts één doel hebben: nietsvermoedende bezoekers oplichten. Alleen al hier in Nederland gaat het volgens de laatste cijfers om meer dan 1.400 scam sites.

Cybercriminelen gebruiken niet alleen nepsites om hun slachtoffers te benaderen. De oplichtingspraktijken vinden via allerlei kanalen plaats, waaronder WhatsApp, sms en phishingmails. “Het wordt gebruikt door georganiseerde bendes die zich als eersten richten op daar waar de brandhaard is en daarna verder trekken”, zo vertelt Van Gemert.

“We maken ons echt zorgen over georganiseerde criminaliteit in deze crisis. Het is duidelijk dat de crisis een enorm effect heeft op de economie. Van de financiële crisis leert de ervaring dat waar een gewone economie zwakker wordt, de criminele economie sterker wordt.”

Cyberaanvallen

Niet alleen criminele bendes grijpen hun kans in deze tijden. Ook minder geharde criminelen proberen een slaatje te slaan uit de coronacrisis. Het Team High Tech Crime van de Nationale Politie ziet de laatste tijd dat het aantal DDoS-aanvallen toeneemt. Bij een DDoS-aanval worden in korte tijd zoveel verbindingsverzoeken naar een server verstuurd, dat ze het internetverkeer niet aankon. De website die de server host wordt hierdoor platgelegd.

Volgens Floor Jansen van het Team High Tech Crime is dit typisch een delict voor jongeren. “Jongeren zitten massaal thuis, zijn daar veel online en vervelen zich. Dat zijn veel factoren waardoor het plegen van deze delicten toe kan nemen. Jongeren zijn veel aan het experimenteren. Net als in de offline-wereld verkennen ze hun grenzen. Ze dagen zichzelf en elkaar ook uit om daar steeds verder in te gaan”, aldus Jansen.

Ze maakt zich grote zorgen over deze ontwikkeling. Jongeren zijn volgens Jansen “een muisklik verwijderd van een strafbaar feit”. “Ze realiseren zich vaak niet eens dat het strafbaar is, ze hebben geen idee welke schade ze veroorzaken en wat de consequenties zijn voor zichzelf.”

“Een toename van DDoS-aanvallen betekent meer schade. En als hier jongeren achter zitten, betekent het ook dat steeds meer jongeren een strafblad krijgen. En straks moeite hebben met vinden van een baan. Terwijl het potentieel IT-talent is, dat je juist wilt behouden voor onze samenleving.”

Spionage

De Wereldgezondheidsorganisatie WHO meldde onlangs dat het aantal cyberaanvallen is vervijfvoudigd sinds de uitbraak van het coronavirus. Cybercriminelen slaagden erin om duizenden e-mailadressen en wachtwoorden van de organisatie buit te maken, waarvan een deel al online verscheen. De criminelen deden zich voor als medewerkers van de WHO en vroegen geadresseerden om geld te doneren voor de coronabestrijding. Wat ze niet wisten is dat het geld niet bij de WHO terecht kwam, maar op de bankrekening van de criminelen belandde.

Woensdag publiceerde de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) haar jaarverslag. Daarin schrijft de veiligheidsdienst dat ons land een steeds aantrekkelijker doelwit is voor hackers, cybercriminelen en statelijke actoren voor cyberspionage. Door binnen te dringen in IT-systemen van onze vitale infrastructuur, proberen ze topsectoren van onze economie lam te leggen. Anderzijds proberen ze de publieke opinie te vormen door nepberichten op internet en social media te verspreiden, in de hoop het bestuurlijk-politieke proces te beïnvloeden. Niet voor niets adviseert de AIVD om deze trend nauwlettend in de gaten te houden: anders wordt ons land in de nabije toekomst nog kwetsbaarder voor digitale spionage en sabotage.

Tech-journalist
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. 

Meer artikelen uit het ‘Nieuws’ dossier

Reacties
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen