Het Land Information Manoeuvre Centre (LIMC) van de Koninklijke landmacht stopt voorlopig met het verzamelen van data over Nederlandse burgers. Minister van Defensie Ank Bijleveld-Schouten heeft de functionaris gegevensbescherming (FG) van haar ministerie gevraagd om te kijken of het LIMC zich houdt aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Totdat het onderzoek is afgerond zal de instantie haar werkzaamheden stilleggen.
Dat schrijft minister Bijleveld-Schouten in een brief aan de Tweede Kamer.
LIMC verzamelt op grote schaal informatie van burgers
Half november ontdekte NRC dat het LIMC op grote schaal inlichtingen verzamelde over maatschappelijke onderwerpen die de gemoederen van Nederlandse burgers bezighouden. Dan moet je denken aan topics als het coronavirus, 5G-zendmasten en de economie. Groeperingen als Viruswaanzin (voorheen Viruswaarheid), de Gele Hesjes en De Andere Krant werden in het bijzonder gemonitord door de medewerkers van het LIMC.
Alle informatie die het LIMC hiermee vergaarde, werd opgeslagen in een computersysteem van het ministerie van Defensie. Met deze data wil de instantie twee dingen: achterhalen hoe burgers denken over deze thema’s en de verspreiding van nepnieuws of desinformatie monitoren. Uit een reconstructie van NRC blijkt dat het LIMC naast openbare bronnen ook informatie vergaarde uit ‘semi-gesloten bronnen’ en vertrouwelijke bronnen, zoals het interne registratiesysteem van de politie en een technische briefing van het ministerie van Defensie. Ook zouden rapporten extern verspreid worden, zoals aan de Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid (NCTV) en de Nationale Politie.
In een eerste reactie zei het ministerie dat het LIMC alleen gegevens verzamelde uit openbare bronnen en dat ze niet naar individuele gevallen keek.
Minister Bijleveld-Schouten benadrukt het belang van het LIMC
Minister Bijleveld-Schouten reageert nu op de commotie die is ontstaan naar aanleiding van het artikel in NRC. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft ze dat het LIMC is opgericht om “grote hoeveelheden informatie te verzamelen en snel te verwerken”. “Dit is cruciaal voor elke militaire operatie, voor de bescherming van de eigen mensen en voor de bescherming van de bevolking in de omgeving waarin de krijgsmacht opereert.”
Civiele autoriteiten als de politie, het Openbaar Ministerie en de Algemene en Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD en MIVD) kunnen een beroep op bijstand doen bij het LIMC. Dat is sinds de oprichting in maart van dit jaar echter niet gebeurd. In haar brief benadrukt de minister dat de krijgsmacht geen algemene wettelijke taak of bevoegdheid heeft om persoonsgegevens uit openbare bronnen te verzamelen. Openbare bronnen raadplegen zonder daarbij deze gegevens te verwerken, is daarentegen wel toegestaan.
Werkzaamheden LIMC voorlopig stilgelegd
De minister van Defensie erkent dat het op eigen initiatief uitvoeren van onderzoek door het LIMC mogelijk de AVG overtreedt. Daarom heeft ze de functionaris gegevensbescherming (FG) die op het departement werkt gevraagd om in deze zaak te duiken en kijken of daar inderdaad sprake van is. Deze legt zijn bevindingen vast in een rapport. Minister Bijleveld-Schouten hoopt dat het rapport begin 2021 afgerond is. Als dat het geval is, wordt de Tweede Kamer daar direct van op de hoogte gebracht. “In afwachting van de uitkomsten hiervan heb ik besloten om de activiteiten van het LIMC voor wat betreft het verzamelen en analyseren van informatie stil te zetten”, zo schrijft minister Bijleveld-Schouten aan de Tweede Kamer.
D66-Kamerlid Salima Belhaj noemde de werkzaamheden van het LIMC eerder al “zorgwekkend”. Naar aanleiding van deze kwestie stelde ze afgelopen week schriftelijke vragen aan de minister. Ook Sadet Karabulut van de SP heeft vragen aan de minister over de inlichtingenwerkzaamheden door de krijgsmacht. In haar brief belooft minister Bijleveld-Schouten dat de antwoorden op hun vragen op een later tijdstip worden doorgestuurd.
