De Kiesraad heeft bij de gemeenteraadsverkiezingen die eerder deze maand plaatsvonden, extra controles uitgevoerd. Daarbij zijn de uitgebrachte stemmen handmatig geteld en vervolgens vergeleken met de uitkomsten van de Ondersteunende Software Verkiezingen (OSV2020). Daaruit blijkt dat de software goed heeft gewerkt.
Dat meldt de Kiesraad in een persbericht.
Stichting en Tweede Kamer zetten vraagtekens bij verkiezingssoftware
Om de verkiezingsuitslag en zetelverdeling snel en eenvoudig vast te stellen, heeft de overheid verkiezingssoftware laten ontwikkelen. Deze ken je misschien onder de noemer Ondersteunende Software Verkiezingen 2020, of kortweg OSV2020. Aanvankelijk kampte het programma met de nodige kinderziektes. De afgelopen jaren zijn de meeste problemen verholpen, zo concludeerde het onafhankelijk onderzoeksbureau HackDefense eind 2020.
Ondanks dat HackDefense en het kabinet positief zijn over de verkiezingssoftware, zet Stichting Tegen Hackbare Verkiezingen zich daar tegen af. De groep, die bestaat uit experts op het gebied van cybersecurity en ethische hackers, vreest dat de software misbruikt kan worden om de verkiezingsuitslag, en dus het verloop van het democratische proces, te manipuleren.
“Buitenlandse inlichtingendiensten beschikken over de technische vaardigheden om de uitslag te beïnvloeden door bij de gemeentes in te breken. Daarnaast bestaat altijd de mogelijkheid dat een opportunistische, afgeperste of omgekochte gemeentelijke systeembeheerder eigenhandig en ongezien de software op de optelcomputers aanpast om met de uitslag te frauderen”, zo schreef de stichting in een rapport over de verkiezingssoftware. Ook sommige fracties in de Tweede Kamer hadden bedenkingen bij OSV2020.
Niets aan de hand met OSV2020
Om de zorgen bij de Stichting en Tweede Kamer weg te nemen, beloofde de Kiesraad extra controles uit te voeren. Dat is precies wat de Kiesraad deed bij de gemeenteraadsverkiezingen van afgelopen 16 maart. Bij de steekproef controleerde de instantie die verantwoordelijk is voor het goede verloop van de verkiezingen of de uitslag van de OSV2020-software overeenkwam met de hand getelde stemmen op de verkiezingsbureaus.
Bij de steekproeven maakte de Kiesraad gebruik van twee controleprotocollen. Een protocol keek naar de zetelberekening op lijstniveau, de ander naar de handmatig getelde stemmen per partij in OSV2020. Deze uitkomsten werden gecontroleerd op basis va een steekproef van drie lijsten, die bepaald was door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
“In geen van de ontvangen verslagen is een onverklaarbaar verschil geconstateerd bij de optelling van de stemaantallen of de zetelverdeling”, zo meldt de Kiesraad. Bij de gemeentelijke herindelingsverkiezingen van november 2021 kwam de Kiesraad tot dezelfde conclusie. Van tien gemeenten heeft de Kiesraad de verslagen van een van de controles nog niet (volledig) ontvangen.
