De Irish Council for Civil Liberties (ICCL) luidt de noodklok. Volgens de burgerrechtenbeweging worden gegevens over Europese gebruikers dagelijks 376 keer gedeeld met datahandelaren. En dat is nog een voorzichtige schatting. De groep spreekt van “het allergrootste datalek” dat dagelijks plaatsvindt.
Dat staat in een rapport dat door de ICCL is opgesteld.
Zo werkt het RTB-systeem van Google
Google is het grootste bedrijf dat dagelijks advertentieruimte verhandelt. Ieder moment van de dag vindt er een virtuele veiling plaats. De adverteerder die bereid is om de hoogste prijs per click te betalen en een kwalitatief goede landingspagina heeft, wint de veiling. Deze veiling wordt per zoekwoord en per website gehouden. Dat proces is volledig geautomatiseerd en vindt in een fractie van een seconde plaats. Dit proces noemen we Real-Time Bidding, of kortweg RTB.
Het rapport van de burgerrechtenbeweging gaat over dit onderwerp. Deze technologie doet zijn werk achter de schermen van websites en applicaties. Het houdt precies bij welke sites internetgebruikers bezoeken, welke zoekopdrachten ze gebruiken, hoelang ze op een pagina blijven hangen, en ga zo maar door.
Dergelijke informatie is zeer waardevol voor adverteerders en beheerders van advertentienetwerken. Met deze data stellen zij gebruikersprofielen op. Door deze gegevens te combineren met andere databronnen, zijn ze in staat om op maat gemaakte, gepersonaliseerde advertenties aan te bieden. De conversieratio, het aantal mensen dat daadwerkelijk een aangeprezen product koopt of dienst afneemt, ligt bij persoonsgerichte advertenties een stuk hoger.
Data van Nederlanders worden 380 keer per dag verzonden
RTB zorgt ervoor dat er elke dag een immense stroom aan data tussen een groot aantal bedrijven plaatsvindt. En dat allemaal om op de eerste plaats van de virtuele veiling voor advertentieruimte te eindigen. Het ICCL heeft geprobeerd om de omvang van RTB in kaart te brengen.
In Europa worden locatiegegevens van internetgebruikers dagelijks 197 miljard keer gedeeld. Gegevens over webactiviteiten en persoonlijke gegevens worden gemiddeld 376 keer per dag gedeeld met datahandelaren.
In de VS liggen deze aantallen een stuk hoger. Daar worden locatiegegevens dagelijks 294 miljard keer gedeeld, online activiteiten 747 keer. In Nederland gebeurt dat naar schatting gemiddeld 380 keer per dag.
Cijfers zijn aan de lage kant
Google is het grootste bedrijf dat RTB gebruikt om advertentieruimte te verkopen. Dat is ook niet zo vreemd aangezien de zoekmachinegigant de virtuele veiling heeft bedacht. In Europa ontvangen dagelijks 1.058 bedrijven RTB-data van Google. In de VS zijn dat er 4.698.
De data die de RTB-veiling genereert, worden over de hele wereld verstuurd: ook naar bedrijven in Rusland en China. En we hebben geen enkele mogelijkheid om te controleren wat er met onze gegevens gebeurt, zo benadrukt de ICCL. De RTB-industrie genereerde in 2021 volgens de organisatie meer dan 91 miljard dollar in de VS en 23 miljard euro in Europa.
De cijfers die de ICCL noemt zijn waarschijnlijk nog aan de lage kant. In het onderzoek is enkel gekeken naar de datahandel die via de systemen van Google lopen. Advertentiebedrijven Amazon en Meta -het moederbedrijf van Facebook- zijn door de onderzoekers buiten beschouwing gelaten.
E-mailadressen worden stiekem verzameld
Onderzoekers van de Radboud Universiteit, KU Leuven en Universiteit van Lausanne kwamen vorige week met een schokkende ontwikkeling. Zij ontdekten dat adverteerders en beheerders van advertentienetwerken e-mailadressen van bezoekers verzamelen nog voordat ze op de Verzend-knop drukken.
In feite komt het erop neer dat dataverzamelaars over de schouder van bezoekers meekijken vanaf het allereerste moment dat ze een site bezoeken. Mensen die overwegen om zich aan te melden voor een nieuwsbrief en alvast hun e-mailadres invullen maar nog niet verzenden, zijn al het haasje. Hun mailadres wordt op dat moment al doorgestuurd naar een tracking-netwerk.
Volgens hoofdonderzoeker Asuman Senol gaat het om websites die miljoenen bezoekers trekken. Haar team vond 1.850 websites die data van Europese bezoekers doorsturen naar volgbedrijven. 2.950 sites doen dat voor Amerikaanse gebruikers. Het gaat voornamelijk om buitenlandse sites, maar die kunnen vanzelfsprekend ook door Nederlanders worden bezocht. Website-eigenaren en uitgevers zijn zich vaak niet eens bewust van deze praktijken.
