Hoge Raad: ‘Versleutelde berichten Ennetcom geldig bewijs’

Close-up van beeld van Vrouwe Justitia

Berichten die verdachten via versleutelde telefoons hebben uitgewisseld en zijn gekraakt door de Nederlandse politie, mogen als bewijsmateriaal gebruikt worden. Dat de servers van Ennetcom in het buitenland stonden, doet niets af aan de rechtsgeldigheid van het bewijs. Tot slot hoeft het Openbaar Ministerie geen inzage te geven in de data aan de verdediging.

Dat bepaalde de Hoge Raad vandaag in een uitspraak over de zogeheten Ennetcom-data.

Dit moet je weten over Ennetcom en PGP

Ennetcom was een Nederlands bedrijf dat BlackBerry-telefoons aanbood om versleutelde berichten mee over en weer te sturen. Dat houdt in dat alleen de verzender en de ontvanger de berichten konden lezen. Berichten die eenmaal waren verstuurd, konden niet langer ontcijferd worden. Ideaal als privacy bovenaan je lijstje staat. Maar ook voor criminelen die hun plannen in het geheim willen bespreken.

Om dit mogelijk te maken gebruikte Ennetcom versleutelde PGP-communicatie. ‘PGP’ staat voor Pretty Good Privacy en werd begin jaren ’90 bedacht door de Amerikaan Phil Zimmerman om ervoor te zorgen dat niemand stiekem kon meelezen met digitale communicatie, zoals overheden en inlichtingendiensten.

PGP was niet ontwikkeld voor criminelen, maar werd in praktijk voornamelijk door boeven gebruikt. Ennetcom gebruikte deze software om berichten te versleutelen. Deze berichten werden opgeslagen op BlackBerry Enterprise Servers (BES-servers) in Canada.

Verdediging: ‘Openbaar Ministerie stuit bij toeval op bewijsmateriaal’

De inhoud van de berichten was, zoals gezegd, niet te ontcijferen voor de politie. Via een omweg slaagde rechercheurs daar toch in. Op in beslag genomen Canadese servers stonden de sleutels om alle beveiligde berichten te lezen. Met deze sleutels had de Nederlandse politie inzage in het chatverkeer van criminelen.

De ontsleutelde berichten – ook wel de Ennetcom-data genoemd – werden onder meer gebruikt om de moordenaars van Samir Erraghib te veroordelen. Op 17 april 2016 werd hij door twee mannen doodgeschoten terwijl hij zijn auto zat met zijn dochter naast hem. De daders werden veroordeeld tot een gevangenisstraf van 22 jaar.

Eén van de veroordeelden ging in cassatie bij de Hoge Raad. Zijn advocaat vond dat de Ennetcom-data niet als bewijsmateriaal gebruikt mochten worden. Het Openbaar Ministerie had in zijn ogen de gegevens gekregen als onderdeel van een andere strafzaak. Tijdens het onderzoek zag de politie bij toeval dat er over de moordaanslag op Erraghib werd gesproken.

Hoge Raad: ‘Openbaar Ministerie heeft aan alle voorwaarden voldaan’

De Hoge Raad veegt dat argument van tafel. Volgens de rechter is het bewijsmateriaal rechtsgeldig verkregen. In ons land liepen op dat moment meerdere onderzoeken waarbij de Ennetcom-data een belangrijke rol speelden. Het Openbaar Ministerie diende daarom een rechtshulpverzoek in aan Canada om alle beschikbare gegevens van de BES-servers over te dragen.

“De Canadese rechter heeft naar aanleiding daarvan beslist dat de gegevens aan Nederland konden worden overgedragen ten behoeve van de vier onderzoeken en dat die gegevens ook mochten worden gebruikt in andere Nederlandse onderzoeken, op voorwaarde van een voorafgaande machtiging van een Nederlandse rechter”, oordeelt de Hoge Raad. Het Openbaar Ministerie vroeg en kreeg tot tweemaal toe een machtiging van de rechter-commissaris om de Ennetcom-data te gebruiken voor andere misdrijven, waaronder de moord op Erraghib.

“De Hoge Raad oordeelt dat deze beslissing niet onjuist of onbegrijpelijk is en overweegt dat de gang van zaken niet in strijd is met het Wetboek van Strafvordering of met het Nederlandse wettelijke systeem”, zo staat er in de uitspraak van de Hoge Raad.

Verdediging krijgt geen inzage in alle Ennetcom-data

Tot slot oordeelde de Hoge Raad dat het Openbaar Ministerie geen inzage van de Ennetcom-data hoeft te geven aan de verdediging. Er is volgens de rechter geen bewijs dat het Openbaar Ministerie onjuiste of onvolledige stukken heeft toegevoegd aan het strafdossier. Het niet verlenen van inzage van alle Ennetcom-data door de verdediging is daarom niet onrechtmatig.

Techredacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. Meer over Anton.
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen